قازاقستان ارمياسى
بەيسەنبى, 29 ناۋرىز 2012 7:45
ول قالاي قۇرىلىپ ەدى؟ قازىر قانداي؟
(سوڭى. باسى 121-123-نومىرلەردە).
2003 جىلعى 7 مامىرداعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قۇرىلىمىن ءارى قاراي جەتىلدىرۋ شارالارى تۋرالى» ەلباسىنىڭ جارلىعىنا بايلانىستى ءاسكەري-تەڭىز كۇشتەرى قارۋلى كۇشتەردىڭ جەكە ءتۇرى مارتەبەسىنە يە بولىپ, دامۋ جولىنا ءتۇستى. بۇگىندە اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى قارۋلى كۇشتەردىڭ ەڭ جاس ءتۇرى بولىپ ەسەپتەلەدى. سەبەبى, وندا قىزمەت ەتۋشىلەردىڭ ورتاشا جاسى – جيىرما بەس.
بەيسەنبى, 29 ناۋرىز 2012 7:45
ول قالاي قۇرىلىپ ەدى؟ قازىر قانداي؟
(سوڭى. باسى 121-123-نومىرلەردە).
2003 جىلعى 7 مامىرداعى «قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قۇرىلىمىن ءارى قاراي جەتىلدىرۋ شارالارى تۋرالى» ەلباسىنىڭ جارلىعىنا بايلانىستى ءاسكەري-تەڭىز كۇشتەرى قارۋلى كۇشتەردىڭ جەكە ءتۇرى مارتەبەسىنە يە بولىپ, دامۋ جولىنا ءتۇستى. بۇگىندە اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى قارۋلى كۇشتەردىڭ ەڭ جاس ءتۇرى بولىپ ەسەپتەلەدى. سەبەبى, وندا قىزمەت ەتۋشىلەردىڭ ورتاشا جاسى – جيىرما بەس.
ءوزىنىڭ جاستىعىنا قاراماستان اسكەري تەڭىزشىلەر بىرنەشە جورىقتاردى جۇزەگە اسىردى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى قۇرىلعان كەزدەن باستاپ, (1993-1999-2003 جىلدان ءبۇگىنگە دەيىن) جەكە قۇرام حالىقارالىق كەلىسىمدەرگە سايكەس باسقا مەملەكەتتەردەن جاۋىنگەرلىك كەمەلەردى ەلىمىزگە تەڭىز ارقىلى جەتكىزۋگە بايلانىستى بىرقاتار ءىرى مەملەكەتتىك تاپسىرمالاردى ورىندادى. ماسەلەن, 1996 جىلى – استراحاننان (رف) سۋ ىعىستىرعىشتىعى 70 توننالىق شاعىن ءتورت كۇزەت كەمە, 1999 جىلى – گەلچۋك پورتىنان (تۇركيا) ءمارمار تەڭىزى ارقىلى سۋ ىعىستىرعىشتىعى 170 توننالىق شاعىن كۇزەت كەمەسى, 2001 جىلى – پەنديك پورتىنان (تۇركيا) ءمارمار تەڭىزى ارقىلى سۋ ىعىستىرعىشتىعى 170 توننالىق شاعىن كۇزەت كەمەسى, 2006 جىلى – چينە پورتىنان (كورەيا رەسپۋبليكاسى) پەنديك پورتى مەن (تۇركيا) ءمارمار تەڭىزى ارقىلى سۋ ىعىستىرعىشتىعى 150 توننالىق كەمەلەر اقتاۋ پورتىنا اكەلىندى. اتالعان تاپسىرمالار قىسقا مەرزىمدە ءمارمار, ازوۆ, كاسپي تەڭىزى, بوسفور, كەرچ بۇعازدارى, دون, ۆولگا وزەندەرى, تسيمليان سۋ قويماسى, 18 ءشليۋزى بار سۋ كەمەلەرى وتەتىن كانالدارمەن ەرەلي, سينوپ پورتى ء(تۇركيا), ازوۆ (ۋكراينا), تەمريۋك, دونداعى روستوۆ, استراحان (رف) باعىتى بويىنشا ورىندالدى. ءجۇزۋ كەزىندە كەمە ەكيپاجدارىنىڭ جەكە قۇرامى باتىلدىق پەن باتىرلىقتىڭ ەرەن ۇلگىسىن تانىتسا, باسقا مەملەكەتتەر الدىندا قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ بەدەلىن ارتتىردى.
2010 جىلعى اقپان ايىندا ەلباسى – قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرى اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ باس قولباسشىسىنا جاۋىنگەرلىك تۋ تابىس ەتتى.
ءبىزدىڭ اسكەري تەڭىزشىلەر ءۇشىن بىلتىرعى قىركۇيەك ايىندا رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ كاسپي فلوتيلياسىمەن ءبىرلەسىپ وتكىزگەن «ورتالىق-2011» ستراتەگيالىق جاتتىعۋلارى جەمىستى بولدى. كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق بولىگى تەڭىزدەگى جاۋىنگەرلىك ءىس-قيمىلدار جۇرگىزۋدىڭ وشاعىنا اينالدى. وسى جەردە تەڭىزدەگى ۇرىس, تاكتيكالىق تەڭىز دەسانتىن ءتۇسىرۋ سياقتى بىرقاتار ەلەمەنتتەر جۇزەگە استى. كاسپي تەڭىزىندە قازاقستان مەن رەسەيدىڭ 43 ءاسكەري كەمەسى جۇمىس ىستەدى.
اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى جاۋىنگەرلىك تاپسىرمالاردى ورىنداي وتىرىپ, كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق بولىگىندەگى سۋ استى جانە سۋ ءۇستى جاعدايىن ۇدايى قاداعالاپ وتىرادى. ورالداعى وتاندىق «زەنيت» زاۋىتىندا زىمىراندى-ارتيللەريالىق كەمە قۇرىلىسى اياقتالۋعا جاقىن. 2012 جىلى اتالعان كەمە قازاقستاننىڭ اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى قۇرامىنا كىرەتىن بولادى. سونىمەن قاتار, نەعۇرلىم قۋاتتى, زاماناۋي قارۋ-جاراقپەن جاراقتانعان جاۋىنگەرلىك كەمەلەردى ءوندىرۋ دە وسى زاۋىتتا باستالىپ كەتتى.
اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى جىل سايىن وتاندىق جانە شەتەلدىك وقۋ ورىندارىنىڭ تۇلەكتەرىمەن تولىقتىرىلۋدا. ءاسكەري تەڭىزشىلەر رەسەي, گەرمانيا, تۇركيا, كورەيا, ازەربايجان, پاكستاندا وقيدى. بۇگىندە اسكەري-تەڭىز كۇشتەرى ودان ءارى دامۋ ۇستىندە.
اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ نەگىزگى ماقساتتارى كاسپي تەڭىزىنىڭ قازاقستاندىق سەكتورىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك شەكاراسىن, اۋماقتىق تۇتاستىعىن, ەگەمەندىگى مەن ەكونوميكالىق ءمۇددەلەرىن قورعاۋ; اگرەسسوردىڭ شاپقىنشىلىعىنا لايىقتى تويتارىس بەرۋ, قارۋلى قاقتىعىستاردى وقشاۋلاۋ جانە الدىن الۋعا ات سالىسۋ; ايماقتى, مۇناي تابۋ نىساندارى ورنالاستىرىلعان جاساندى ارالدار جانە پلاتفورمالاردى قوسا العاندا سۋلى اۋدانداردى قورعاۋ جانە كۇزەتۋ; قۇرلىقتاعى اسكەرلەردىڭ قيمىلىن تەڭىزدەن قامتاماسىز ەتۋ بولىپ تابىلادى.
بۇگىندە جوعارعى باس قولباسشى تاراپىنان جاسالىپ وتىرعان تۇراقتى قامقورلىقتىڭ ارقاسىندا تەڭىزدەگى جاۋىنگەرلىك ازىرلىكتىڭ تيىمدىلىگى ارتتى, ماتەريالدىق-تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى ۇدەمەلى تۇردە شەشىلۋدە, اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ اقشالاي ۇلەسى ءوستى. دەمەك, بىزدە قۇرىلعان جانە ويداعىداي زاماناۋي دامىعان, ۇرىسقا قابىلەتتى قارۋلى كۇشتەردىڭ بار ەكەندىگىن نىق سەنىممەن ايتۋعا بولادى.
ماقسات – سوعىستى جۇرگىزۋ ەمەس, بولدىرماۋ
2007 جىلعى ناۋرىزدا قابىلدانعان ءاسكەري دوكترينا قازاقستاننىڭ وزىندە بولعان ساپالىق وزگەرىستەرگە جانە ونىڭ گەوساياسي ورتاسىنا, سونىمەن بىرگە ەل قاۋىپسىزدىگىنە قاتەر توندىرەتىن تەرروريزم, سەپاراتيزم مەن ەكسترەميزم ارەكەتتەرىن ەسەپكە الۋمەن ءازىرلەنگەن ەدى. قازىرگى تاڭدا قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ اسكەري-ساياسي, ەكونوميكالىق, اقپاراتتىق جانە باسقا دا شارالاردىڭ جيىنتىعى بولىپ سانالادى. بۇگىن ارميامىزدىڭ الدىندا باسەكەگە قابىلەتتىلىكتى جۇيەلى جەتىلدىرۋ جانە دامىتۋ ماقساتى تۇر. نەگىزىنەن قازىرگى زامانعى جاعدايدا سوعىسقا دايار جانە ۇرىسقا جارامدى قارۋلى كۇشتەر سوعىستى جۇرگىزۋ ءۇشىن ەمەس, ونى بولدىرماۋدىڭ ەڭ ماڭىزدى قۇرالى رەتىندە قاراستىرىلادى. وسىعان سايكەس اسكەري دوكترينادا بەلگىلەنگەندەي, قارۋلى كۇشتەر ساپالىق كورسەتكىشتەرىن جاقسارتۋعا كوڭىل ءبولىنۋى قاجەت. وسى ساتىدا ارميانىڭ دايارلاۋ جۇيەسىن تولىعىمەن قازىرگى زامانعا ساي ۇرىس شارتىنا بارىنشا جاقىنداتۋ جۇزەگە اسىرىلۋدا.
بۇگىندە قارۋلى كۇشتەر زاماناۋي جاتتىعۋ كەشەندەرىمەن جەتكىلىكتى تۇردە قامتاماسىز ەتىلۋدە. ءاربىر بريگادادا تۇراقتى جاۋىنگەرلىك دايارلىق وتكىزۋگە ارنالعان «پروفي» اتۋ-جاتتىعۋ قۇرالى بار. وقۋ ورتالىقتارىندا اۆياتسيالىق, ارتيللەريالىق, اۋە-دەسانتتىق جاتتىعۋ كەشەندەرى بار, جاياۋ اسكەر جاۋىنگەرلىك ماشينالارىنىڭ مەحانيك-جۇرگىزۋشىلەر مەن تانك ەكيپاجى دا جاتتىعۋ قۇرالدارىمەن ءمىندەتتى تۇردە جاتتىعادى. جوسپارلى جانە ءتيىمدى ۇيىمداسقان جاۋىنگەرلىك دايارلىق جەكە قۇرامدى ءتاربيەلەۋدىڭ قۋاتتى قۇرالى بولىپ تابىلادى. سەبەبى, اسكەري وقىتۋ ۇردىسىنە قاتىسۋ اسكەري قىزمەتشىلەردى ءتاربيەلەۋگە, وتان سۇيگىشتىككە جانە ءوز ەلىن ماقتان تۇتۋعا ۇيرەتەدى.
دوس ءسۇيىنىپ, دۇشپان كۇيىنگەن وقۋ-جاتتىعۋلارى
بەس مەملەكەتتىڭ باسشىسى «بەس» دەگەن باعا بەرگەن «ءوزارا ءىس-قيمىل-2009» ءبىرلەسكەن ستراتەگيالىق-كوماندالىق جاتتىعۋلارى «ماتىبۇلاق» اسكەري پوليگونىندا ءوتتى. وعان 15 مىڭنان استام اسكەر, 1500 بروندى تەحنيكا جانە جۇزشاقتى اسكەري ۇشاق پەن تىكۇشاق قاتىستى. بۇل سياقتى اسكەري جاتتىعۋلار بۇرىن-سوڭدى كەڭەس وداعى تۇسىندا عانا وتكىزىلگەنىن ەسكەرسەك, تاستىڭ ءتۇسكەن جەرىنە اۋىرلىعىن بايقاۋ وڭاي.
قازان ايىنىڭ ورتاسىندا قازاقستان الەمنىڭ نازارىن وزىنە اۋداردى. ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمىنا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ جەدەل دەن قويۋ كۇشتەرى جاۋىنگەر ۇلتتىڭ ۇلاندارىمەن ۇزەڭگى قاعىستىردى. بىلگەنىن ورتاعا سالدى, ءتاجىريبە الماستى. بەس مەملەكەتتىڭ پرەزيدەنتتەرىنىڭ الدىندا شيراق قيمىل, ساۋاتتى شەشىم قابىلداي الدى. وسى جولى ۇجىمدىق كۇشتەرگە ورتاق ارنايى كيىمنىڭ تۇساۋى كەسىلدى دەسە دە بولادى. ساپالى ماتادان رەسەيدە تىگىلگەن دالالىق كيىم ءۇلگىسى كوڭىلدەن شىقتى. ونى جاتتىعۋلاردى باقىلاعان مەملەكەت باسشىلارى دا كيدى.
جەدەل دەن قوياتىن ۇجىمدىق كۇشتەردى قۇرۋ جونىندەگى كەلىسىمگە 2009 جىلعى 14 ماۋسىمدا ماسكەۋدە قول قويىلعان بولاتىن. ۇجىمدىق كۇشتەردىڭ العاشقى وقۋ-جاتتىعۋلارىن قازاقستاندا وتكىزۋ تۋرالى شەشىم سول جەردە قابىلداندى. سول جولى ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ جەتەكشىلەرى قازاقستاندى بەكەر تاڭداعان جوق ەدى. وعان قازاقستاننىڭ كەڭ كولەمدى حالىقارالىق جاتتىعۋلاردى وتكىزۋگە قولايلى ماتەريالدىق بازاسى مەن زاماناۋي تەحنيكامەن جابدىقتالعان قارۋلى كۇشتەرى سەبەپ بولعانى ايعاق.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىندا «بەيبىت ميسسيا-2010» تەررورعا قارسى بىرلەسكەن اسكەري وقۋ-جاتتىعۋىن ءوتكىزۋ ماڭىزدى وقيعا بولدى. بىرلەسكەن ءاسكەري وقۋ-جاتتىعۋلاردى وتكىزە وتىرىپ, وداقتاس ەلدەردىڭ قارۋلى كۇشتەرى ءوزارا ارەكەتتەسۋ ماسەلەسىن مەڭگەرىپ, سىرتقى قاۋىپكە ءتيىمدى, بىرلەسە قارسى تۇرۋ قابىلەتىن كۇشەيتتى. قازاقستان, قىتاي, رەسەي, قىرعىزستان جانە تاجىكستان اسكەري ساراپشىلارى الماتىدا كەلىسسوزدەر مەن كەڭەسۋلەر وتكىزدى. كەلىسسوزدەر بارىسىندا قازاقستاندىق گەنەرالدار مەن وفيتسەرلەر جوسپارلاۋ مەن بىرلەسكەن اسكەري وقۋ-جاتتىعۋلاردى دايارلاۋدا ۇلكەن تاجىريبەگە يە بولدى.
2011 جىلى ناۋرىزدا استانادا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس مينيسترى ادىلبەك جاقسىبەكوۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە-مەملەكەتتەر قورعانىس مينيسترلەرىنىڭ ءماجىلىسى بولىپ ءوتتى. ماجىلىستە ۇيىمعا مۇشە-مەملەكەتتەر قورعانىس ۆەدومستۆولارىنىڭ بۇعان دەيىنگى ءماجىلىستەن كەيىنگى كەزەڭدەگى ىنتىماقتاستىعىنىڭ دامۋ بارىسى قورىتىندىسىن قاراپ, حالىقارالىق جانە وڭىرلىك قاۋىپسىزدىككە بايلانىستى وزەكتى ماسەلەلەر بويىنشا پىكىر الماستى, سونداي-اق شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ ون جىلدىعىندا قول جەتكىزىلگەن ءوزارا تۇسىنىستىك دەڭگەيىنىڭ جوعارى ەكەندىگى اتالىپ ءوتتى.
بەيبىتشىلىك يدەالىن تۋ ەتكەن
2011 جىلعى 11 قازاندا ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ جاڭا اسكەري دوكتريناسى بەكىتىلدى. بۇل قازاقستان تاۋەلسىزدىك العان ۋاقىتتان بەرگى قابىلدانىپ وتىرعان ءتورتىنشى دوكترينا (العاشقىسى – 1993 جىلى, ەكىنشىسى – 2000 جىلى جانە ءۇشىنشىسى 2007 جىلى قابىلدانعان بولاتىن). جاڭا رەداكتسياعا «اسكەري قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى اعىمداعى جاعدايدى تالداۋ» تاراۋى قوسىلعان. وندا اسكەري قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ەلىمىزدىڭ اسكەري مەكەمەسى قىزمەتىنىڭ قورىتىندىلارى, قارۋلى كۇشتەردى, باسقا دا اسكەرلەر مەن اسكەري قۇرالىمداردى دامىتۋ ءۇردىسى جانە ناتيجەلەرى باياندالعان. «اسكەري قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ اسكەري-ساياسي نەگىزى» تاراۋىندا حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جانە بىتىمگەرلىك ءماسەلەلەرى قامتىلعان. دوكترينا ەرەجەلەرىندە الەمدەگى جانە ايماقتاعى زاماناۋي ءاسكەري-ساياسي احۋال ەسكەرىلىپ, اسكەرلەردىڭ قاۋىپ-قاتەرلەرگە قارسى تۇرارلىق باعىتىن بارىنشا دامىتۋ ايقىندالعان.
دوكترينادا قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەر نەگىزىندەگى مەملەكەتتىڭ قورعانىس قابىلەتى مەن اسكەرلەردىڭ جاۋىنگەرلىك ازىرلىگىن ارتتىرۋدى, قازاقستان اسكەرىنىڭ قۇرىلىمىن جەتىلدىرۋدى, ولاردى قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانىڭ زاماناۋي ۇلگىلەرىمەن قامتاماسىز ەتۋدى, اقپاراتتىق قارسى تۇرۋ جۇيەسىن قۇرۋدى, يدەولوگيالىق جۇمىستى جانداندىرۋدى جانە قورعانىس ونەركاسىبى بازاسىن دامىتۋدى ودان ءارى نىعايتۋعا بارىنشا ءمان بەرىلگەن.
اسكەري ءوندىرىستىڭ تامىرىن جايدىرار تاماشا الاڭ
بۇگىندە قازاقستان بىرەگەي مەملەكەتتىك اسكەري-تەحنيكالىق ساياساتتى جۇزەگە اسىرۋدا. سونىڭ نەگىزىندە وتاندىق قورعانىس ونەركاسىبى كەشەنىن, حالىقارالىق اسكەري-تەحنيكالىق ينتەگراتسيانى دامىتۋ شارالارىن ۇيلەستىرۋ, سونداي-اق قولدا بار تەحنيكالارعا ساي زاماناۋي تەحنيكالاردى جەتكىزۋ قولعا الىندى. جۋىق ۋاقىتقا دەيىن قازاقستان ارمياسىنىڭ تەحنيكا جاعىنان جەتىلدىرىلۋى سىرتقا تاۋەلدى بولىپ كەلدى. جاعداي قورعانىس مينيسترلىگىنە «كازاحستان ينجينيرينگ» ۇلتتىق كومپانياسى بىرىككەن قورعانىس ونەركاسىپ كەشەنى كاسىپورىندارى باسقارماسى بەرىلگەننەن باستاپ وزگەردى. بۇگىندە باستى نازار اۆياتسيا مەن جوعارى دالدىكتى قارۋلارعا, اۋە شابۋىلىنا قارسى راديوەلەكتروندى كۇرەس قۇرالدارىنا جانە باسقا دا جوعارى تەحنولوگيالىق جۇيەلەرگە اۋدارىلىپ وتىر.
وسىعان بايلانىستى حالىقارالىق «KAZAKHSTAN DEFENCE EXPO – 2010» قارۋ-جاراق, اسكەري تەحنيكا جانە اسكەري-تەحنيكالىق م ۇلىك كورمەسىن وتكىزۋ ماڭىزدى قادامداردىڭ ءبىرى بولدى. ەندى باسقا دا ەكسپو ورتالىقتارمەن بىرگە جاڭا حالىقارالىق ارەناعا قارۋ-جاراعىمەن, ءاسكەري تەحنيكا مەن بايلانىس جانە اسكەري ءمۇلكىمەن قازاقستان دا تانىلدى. مەملەكەتارالىق سەرىكتەستىكتى نىعايتۋ ماقساتىندا, زياتكەرلىكتى, اسكەري ءوندىرىستى, تەحنيكانى جانە تەحنولوگيانى تانىتۋعا, اسكەري قۇرال-جابدىق پەن تەحنيكا شىعاراتىن قورعانىس ءوندىرىسىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋعا تاماشا الاڭ جاسالدى. قورعانىس ونەركاسىبىنىڭ الەمدەگى جەتەكشى ماماندارى عىلىمي جانە ينجەنەرلىك-كونسترۋكتورلىق ويلارىن, جاڭا يننوۆاتسيالىق جۇمىستارىن كورسەتتى.
2012 جىلدىڭ 3-6 مامىرى ارالىعىندا استانادا «KADEX-2012» ەكىنشى قازاقستاندىق حالىقارالىق قارۋ-جاراق جانە اسكەري-تەحنيكالىق م ۇلىك كورمەسى وتەدى. قازىرگى تاڭدا كورمە ۇيىمداستىرۋشىسى بولىپ تابىلاتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قورعانىس مينيسترلىگىندە «KADEX -2012» كورمەسىن وتكىزۋگە دايارلىق جۇمىستارى قارقىندى ءجۇرىپ جاتىر.
قورعانىس ءمينيسترى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ «KADEX-2012» كورمەسى سايتىنىڭ ۆەب-پاراعىندا كورمەگە قاتىسۋشىلار مەن قوناقتارىنا ءسوز سويلەي وتىرىپ, «KADEX-2012» كورمەسىنىڭ قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جانە قورعانىس-ونەركاسىپتىك سالالارىنداعى كاسىپورىندارىنىڭ ءوزارا ارەكەتتەسۋ قىرلارىن ودان ءارى دامىتىپ, جاڭا ىسكەرلىك سەرىكتەستىك قۇرۋ جانە قىزمەت پەن ىنتىماقتاستىق سالالارىن كەڭەيتۋ ءۇشىن تۇعىرناما بولاتىنىنا سەنىمدىلىگىن ءبىلدىردى.
ەل قورعاۋ ءۇشىن ساپقا تۇرار ۇلى كۇش
ەلىمىزدىڭ قورعانىس قابىلەتىن نىعايتۋداعى باستى مىندەتتەردىڭ ءبىرى وقىتىلىپ, ۇيرەتىلگەن اسكەري رەزەرۆتى دايىنداۋ. قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى قويعان جۇمىلدىرۋ رەزەرۆى جونىندەگى تاپسىرمالارعا بۇگىن باسا نازار اۋدارىلىپ وتىرعاندىعىن اتاپ وتكەن ءجون. بۇل رەتتە 9 وقۋ ورتالىعى قۇرىلدى. وتكەن جىلى موتواتقىشتار اسكەرلەرىنە, بايلانىس اسكەرلەرىنە, ارنايى اسكەرلەرگە 1200 اسكەري ءمىندەتتىلەر دايىندالدى. بيىل ورتالىق ارقىلى 4000 اسكەري مىندەتتى دايىندىقتان وتەدى. سەمەي, تاراز, اقتاۋ قالالارىندا تاعى دا ءۇش وڭىرلىك وقۋ-جاتتىعۋ ورتالىقتارى اشىلدى. بۇل كەز كەلگەن ۋاقىتتا مەملەكەتتى قورعاۋ ءۇشىن ساپقا تۇرار ۇلى كۇش.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس 2011 جىلعى شىلدە ايىنان باستاپ اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ اقشالاي ۇلەسى 30 پايىزعا ءوستى. تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ – اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ الەۋمەتتىك پاكەتىنىڭ ەڭ باستى باسىمدىعى. قۇرىلىس سالۋمەن قاتار تۇرعىن ءۇيمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ باسقا دا تەتىكتەرى ىسكە قوسىلعان. اتاپ ايتار بولساق, ونىڭ قاتارىنا جيناقتاۋ شوتى ءجۇيەسىن قۇرۋ, يپوتەكا, تۇرعىن ءۇيدى جالعا الۋ جاتادى.
سونىمەن بىرگە, گارنيزونداردا سپورتتىق جانە مادەني-دەمالىس كەشەندەرىن, بالالار باقشاسىنىڭ قۇرىلىسىن سالۋ قولعا الىنۋدا. دەمەك لايىقتى الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعدايلار جاسالۋدا.
قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قۇرىلۋى تۋرالى جارلىققا كۇنى كەشە عانا قول قويىلعان سياقتى ەدى. اۋىر دا كۇردەلى قالىپتاسۋ جىلدارى ءالى جادىمىزدا. سوعان قاراماستان, شەجىرە ايتىپ تۇرعانداي قازاقستان ارمياسى ءوزىنىڭ ەكىنشى ون جىلدىعىنا جاقىنداپ كەلەدى.
وتكەن جولىمىزعا قاراپ وتىرىپ, ءبىز قازاقستاننىڭ ەگەمەن مەملەكەت بولىپ قالىپتاسۋى مەن دامۋىندا قارۋلى كۇشتەردىڭ الاتىن ورنى ەرەكشە ەكەندىگىن جانە وزىنە ءتيىستى مىندەتتى اتقارا ءبىلگەندىگىن, ونىڭ ءبىر دالەلى رەتىندە ەلىمىزدەگى الەۋمەتتىك-ساياسي تۇراقتىلىقتىڭ ساقتالىپ كەلە جاتقاندىعىن ايتۋعا قۇقىلىمىز. جيىرما جىل ىشىندە ساياسي ەليتا مەن ەل قوعامىنىڭ تۇسىنىگى بويىنشا قازاقستان ءۇشىن باستى قورىتىندى, ارميا – بۇل ءبىزدىڭ جالپى يگىلىگىمىز ەكەندىگى جانە دە ارميا مەن وتاننىڭ تاعدىرى ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىستى ءارى اسكەري قىزمەتشىلەر قىزمەتىنىڭ باستى يدەياسى مەن ماقساتى مەملەكەت پەن قوعامدى قورعاۋ ەكەندىگى دالەلدەنبەيتىن شىندىق.
بۇعان دەيىنگى جىلداردا – ءوزىنىڭ ءمانى جاعىنان ستراتەگيالىق ءارى ماڭىزدى ماسەلەلەر شەشىلدى: قازاقستاندا – بۇرىن ءوزىنىڭ ۇلتتىق ارمياسى بولماعان پوستكەڭەستىك مەملەكەتتە – سەنىمدى اسكەري قاۋىپسىزدىك جۇيەسى قۇرىلدى, ونىڭ نەگىزگى ۇيىتقىسى رەسپۋبليكانىڭ قارۋلى كۇشتەرى.
قورىتا ايتقاندا, قارۋلى كۇشتەر ارقاشان تاۋەلسىز مەملەكەتتىڭ ەگەمەندىگى كۇزەتىندە. ولاردىڭ جاۋىنگەرلىك كۇزەتى ءبىر مينۋتكە دە تولاستامايدى. وتان قورعاۋشىلاردىڭ بۇكىل قازاقستان حالقىمەن نيەتى ءبىر جانە سولاردىڭ مۇددەسىن قورعايدى. قازاقستان ازاماتتارى وزدەرىنىڭ تىنىشتىعى مەن قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن وتان قورعاۋشى ماماندىعىن تاڭداعان ازاماتتارعا سەنىم ارتادى.
ءجۇنىس ومار, قورعانىس مينيسترلىگى باسپاسوز قىزمەتىنىڭ باسقارما باستىعى, پولكوۆنيك.
