وقىرماننىڭ ءوز سۇرانىسىمەن وتكەن كەشكە سارىشۇناق اياز ساقىلداپ تۇرعان كۇنى جىرسۇيەر جۇرت كوپ جينالىپتى. مۇندايدا اقىن دا ريزاشىلىعى مەن سىرىن ىشكە بۇگىپ قالمادى.
– قازاق ادەبيەتىندەگى بۇگىنگى كوشتىڭ الدىنا شىعىپ وزىپ كەتپەي-اق, ارتىندا قالىپ قويماي, بەل ورتاسىندا جۇرگەنىمە ءوزىمدى باقىتتى سانايمىن. اقىن ەتكەن تۋعان توپىراعىما, تاعدىرىما ريزامىن. داستۇرگە اينالعان مەرەيتويدى اتاپ وتەتىن ءار بەس جىلدا تۋعان ەلىم, وقىرمانىم الدىندا شىعارماشىلىق ەسەبىمدى بەرىپ وتىردىم. بىراق ول كەشتەردە مەنىڭ اتىما ايتىلاتىن ماداق سوزدەر مەن شاپان جابۋ ۋاقىتتىڭ باسىم بولىگىن الىپ كەتۋشى ەدى. وزىمە كەشتىڭ سوڭىندا تيەتىن ساناۋلى مينۋتتاردا بىرەر ولەڭىمدى وقىپ قالۋشى ەدىم. ال وسى جولى ءسوزدى وزگەگە بەرمەي, ءوزىم تىزگىن الىپ, نەگىزىنەن ولەڭ وقىعىم, وزدەرىڭىزبەن سىرلاسقىم كەلدى, – دەدى اقىلبەك قوجا ۇلى.
«ولەڭ – مەنىڭ بوبەگىم, ىشتە جاتقان شەمەنىم,
تامىرىمنان الادى تىرشىلىككە كەرەگىن.
قىزۋىمەن دەنەنىڭ, جالىنىمەن ولەڭنىڭ,
جاۋراپ جۇرگەن جۇرتىمدى جىلىتايىن دەپ ەدىم…». بۇل ءبىر اۋىز ولەڭ وسى كەشتىڭ تاقىرىبى عانا ەمەس, اقىلبەكتىڭ اقىندىق كرەدوسى دا ەدى. ونىڭ ولەڭدەرى وزگە ەمەس ءوزىمىزدى ويلاندىرۋى ءتيىس, ۇلتتىق ماسەلەلەرگە قاتىستى وقىرمانىنىڭ كوڭىلىن وياتام دەپ شىرىلدايدى, ادامدىق داراعىنىڭ ءار بۇتاعى امان بولسا دەپ وي تاستايدى.
وبلىستىق مادەنيەت باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەرلان قالماقوۆ وبلىس اكىمىنىڭ اقىنعا قۇتتىقتاۋ سالەمىن جەتكىزە وتىرىپ, اقىلبەك شاياحمەتتىڭ وبلىستىڭ مادەني جانە رۋحاني ومىرىندەگى ءبىر بەل ەكەنىن, ونىڭ قوسقان ۇلەسىن دە اتاپ ءوتتى. اقىننىڭ عالىمدىعى دا ءوز الدىنا ءبىر توبە. ونىڭ ءحىح عاسىردىڭ اياعى مەن حح عاسىردىڭ باسىندا ءومىر سۇرگەن, تاق-تاق اقىن اتانعان, ۋاقىتىندا ءدىني ولەڭدەرى ءۇشىن اتى دا اتالماي قالعان نۇرجان ناۋشاباەۆتىڭ ءوزىن دە, ولەڭىن دە «تىرىلتكەن» كانديداتتىق ديسسەرتاتسياسىن تىڭداعان عۇلاما ءابىش كەكىلباەۆ عىلىمي ەڭبەككە جوعارى باعا بەرگەن ەكەن. مۇنى كەشتە قوستاناي زيالى قاۋىمىنىڭ بەلدى وكىلى كەنجەبەك ۋكين اقساقال تامسانا ايتىپ بەردى.
اقىلبەك ولەڭدەرى وڭىردەگى ورىس ءتىلدى وقىرمانعا دا جاقسى تانىس. بۇل ورايدا, اقىن ولەڭىنىڭ ايتارىن دا, بوياۋىن دا بۇزباي جەتكىزەتىن ءابدىراحمان دوس سەكىلدى ساۋاتتى اۋدارماشىنىڭ ەڭبەگىن ايتا كەتكەن ءجون. ول ءوزى اۋدارعان اقىلبەك ولەڭىن وقىعاندا زالدىڭ ءبىر دۇركىرەپ باسىلۋى سونىڭ ايعاعى. قازىر كوپتەگەن اقىن ولەڭىنە ءان جازىلادى. بۇل داستۇردەن اقىلبەك تە شەت قالعان جوق. ونىڭ ولەڭىنە جازىلعان اندەردى رەسپۋبليكاداعى بەلگىلى ەسترادالىق انشىلەر ورىنداپ ءجۇر. اسىرەسە «ادەمى» «قوستاناي» اندەرى تىڭداۋشىلارىنىڭ وڭ باعاسىن الىپ, ساحنادا ءجيى ايتىلادى.
ءبىر قىزىعى, اقىننىڭ كەشىن ونىڭ ءوزىنىڭ نەمەرەلەرى جۇرگىزىپ, اراسىندا ولەڭىن دە مانەرلەپ وقىدى, ءانىن دە ايتتى. مۇنىڭ ءوزى اتا مەرەيىنەن بۇرىن, اقىننىڭ جاقسى ۇرپاق تاربيەلەۋىنىڭ ناتيجەسى دەر ەدىك. ويتكەنى كەڭەس وداعى جىلدارى قوستانايدا انا ءتىلىمىز تابالدىرىقتان قاراپ قالعاندا, «قويشىلاردىڭ بالالارى وقيتىن» التىنسارين قولىمەن اشقان جالعىز قازاق مەكتەبىنە بالالارىن بەرگەن دە اقىلبەك, تاۋەلسىزدىكتىڭ ەلەڭ-الاڭىندا وبلىس ورتالىعىنان قازاق مەكتەبىن اشۋعا بەل شەشە كىرىسكەندەردىڭ ءبىرى دە, «دالا قوڭىراۋى» گازەتىن شىعارىپ, وڭىردە ءتىلىمىزدىڭ, ءداستۇرىمىزدىڭ, ءدىنىمىزدىڭ, ەڭ باستى سانانىڭ جاڭعىرۋى ءۇشىن, جۇرتتىڭ ۇيقىسىن اشامىن دەگەن دە اقىلبەك ەدى. ال بۇرىن دا, بۇگىن دە ءوزىنىڭ كىتاپتارىن بالالارى وقي المايتىن اقىن, جازۋشىلار جوق دەپ ايتا المايمىز. بۇل دا رۋحاني ومىرىمىزدە اقىن كەشى ءوتىپ جاتقان كۇنگى ايازدان كەم ەمەس كورىنىس-اۋ. ولەڭىمەن «جاۋراعان جۇرتىن جىلىتاتىن» اقىلبەك اقىننىڭ ءىسى دە ولەڭىنەن الىس كەتپەپتى.
ءنازيرا جارىمبەت,
«Egemen Qazaqstan»
قوستاناي