راس, سوعىس ۋاقىتى قازاق ايەلىنىڭ بەينەسىن تۇبەگەيلى وزگەرتتى. انالارىمىز قايناتىپ وتىرعان قۇرتىن تاستاپ, تىلعا ەڭبەك ەتۋگە شىقتى. كەشەگى بەسىك تەربەتىپ, قازانىن قامداعان وتاناسى ەندى مايدانعا كەتكەن ەرلەرىنىڭ ورنىن جوقتاتپاي, نازىك قولدارىمەن وراق پەن شالعىنى باتىل ۇستاپ, تەمىر قۇرساۋلى تەحنيكانىڭ ءتىلىن يگەرۋگە ءماجبۇر بولدى. ادامزات باسىنا تونگەن وسىناۋ قيىن دا قاسىرەتتى كەزەڭ كەڭەستىك كينو ونەرىنىڭ دە جاڭاشا باعىت ءتۇزىپ, ەكرانعا وزگەشە بوياۋلى تىڭ بەينەلەردىڭ شىعۋىنا جول اشتى. زامانداستار بەينەسى مۇلدەم بولەك باعىتتا ساراپتالا باستادى. ءامينا ومىرزاقوۆا تۋدىرعان قازاق كينوسىنداعى انالار گالەرەياسى سونىڭ ايعاعى.
«انا تۋرالى اڭىز» ءفيلمى ارقىلى كوپشىلىك كورەرمەنگە كەڭىنەن تانىلعان اكتريسا ودان كەيىن دە سان حاراكتەرلى انالار بەينەسىن كەمەلىنە كەلتىرە كەيىپتەپ, قازاق قانا ەمەس, كۇللى كەڭەستىك كينو تاريحىندا ايتۋلى جاڭالىققا اينالدى. بۇعان دەيىن ۇلتتىق ەكرانىمىزعا شىقپاعان قازاق ايەلىنىڭ وزگەشە بەينەسىن جاسادى. ءتىپتى اتالعان كينوتۋىندىداعى ىزدەنىسى ءۇشىن ونەر يەسى 1964 جىلى لەنينگرادتا وتكەن بۇكىلوداقتىق كينوفەستيۆالدە «ەڭ ۇزدىك ايەل ءرولى» جۇلدەسىنە لايىق دەپ تانىلادى.
ءيا, «انا تۋرالى اڭىزدى» تاماشالاپ وتىرىپ كينوسۇيەر قاۋىم اكتريسا ساراپتاۋىنان انا جانىنىڭ دالاداي دارحاندىعىن, بالاداي اڭعالدىعىن, سەزىمىنىڭ سۇڭعىلا دا سىرشىل نازىكتىگىن, جۇرەگىنىڭ سىن شاقتارداعى قايتپاس قايسارلىعىن جازباي تانىر ەدى. «ەگەر ورىس كينەماتوگرافياسىندا انانىڭ ءرولىن ەرەكشە سومداعان ۆەرا مارەتسكايا, يتاليا كينوسىندا اننا مانياني بولسا, قازاق كينوسىنداعى انا وبرازى ءامينا ومىرزاقوۆامەن تىعىز بايلانىستى» – دەپ باعا بەرگەن بەلگىلى كينوتانۋشى باۋىرجان نوگەربەكتىڭ پىكىرى جوعارىدا كەلتىرگەن ويىمىزدى دايەكتەي تۇسەتىندەي.
ءوز داۋىرىندە ساحنانىڭ ساڭلاعى, ەكراننىڭ ەركەسى اتانعان اكتريسانىڭ شىعارماشىلىق بيوگرافياسىن پاراقتاپ وتىرىپ, ونەر يەسىنىڭ ساحنادا دا, ەكراندا دا كىل انالار بەينەسىن سومداعانىنا كوز جەتكىزۋگە بولادى. بۇگىندە ۇلتتىق كينەماتوگرافيامىزدىڭ باعا جەتپەس قازىناسىنا اينالعان «اباي اندەرى», «جامبىل», ء«بىر اۋداندا», «ارمانىم مەنىڭ», «گاۋھارتاس», «اق شامان», «نان ءدامى», «شانحاي» فيلمدەرىندەگى قايتالانباس كەيىپكەرلەرى ءالى كۇنگە دەيىن كوركەمدىك ءھام قۇندىلىق قۋاتىن باسەڭسىتپەي, كەرىسىنشە كورەرمەنىن ۇزدىكسىز قۋانتىپ كەلەدى. سونىڭ ىشىندە, اسىرەسە شاكەن ايمانوۆ تۇسىرگەن «تاقيالى پەرىشتە» كينوتۋىندىسىنداعى تانا اپاي ءرولى كورەرمەن جۇرەگىنە ايرىقشا جاقىن. «انا تۋرالى اڭىز» فيلمىندە اكتريسا سابىردى سارى التىنعا بالايتىن سالماقتى, ويلى, مۇڭدى كەيىپكەر مىنەزىن مۇسىندەسە, «تاقيالى پەرىشتەدە» ەتى ءتىرى, پىسىق قاريا كەيپىنە جەڭىل اۋىسىپ, بۇعان دەيىن جاساعان بەينەلەرىنە مۇلدەم ۇقسامايتىن بولەكشە وبراز تۋدىرادى. مۇنداي ءبىر-بىرىنە قاراما-قايشى ءرولدى اسقان شەبەرلىكپەن كەمەلىنە كەلتىرە ويناپ شىعۋ – ناعىز حاس دارىنداردىڭ عانا ماڭدايىنا بۇيىرار باق بولسا كەرەك.
ءامينا ەرقوجاقىزى ونەر جولىن شىمكەنت تەاترى ساحناسىنان باستاپ, 1949 جىلدان ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىنگى جارتى عاسىردان استام عۇمىرىن ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر تەاترىنىڭ وركەندەۋىنە ارنادى. كوپتەگەن كينوفيلمدەر مەن تەاتر قويىلىمدارىنداعى تالعامپاز بەينەلەرى ارقىلى حالىق جۇرەگىنەن وشپەس ورىن الدى. 70 جىلعا جۋىق ساحنالىق عۇمىرىندا ءبىر-بىرىنە ۇقسامايتىن ويلى دا مازمۇندى 150-دەن اسا ءرولدىڭ اۆتورى اتانىپ, بەينەلىلىك بيىگىنەن كورىنگەن ساحناگەردىڭ ونەر الەمىندە ورنەكتەگەن ونەگەلى جولى قاي كەزدە دە كورۋشىسىن بەيجاي قالدىرىپ كورگەن ەمەس.
2019 جىلدىڭ 8 ناۋرىزىندا تۋعانىنا 100 جىل تولاتىن ايگىلى اكتريسانىڭ مەرەيتويىن يۋنەسكو كولەمىندە اتاپ ءوتۋ جۇمىستارى جىل باسىنان-اق باستالىپ كەتتى. مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن ەل تاريحىندا تۇڭعىش رەت تەاتر جانە كينو سالاسى ءارتىسىن ەسكە الۋعا باعىتتالعان مادەني ءىس-شارالاردىڭ يۋنەسكو كولەمىندە ۇيىمداستىرىلۋى جوسپارلانۋدا. سونىڭ ەڭ العاشقىسى استانا قالاسىنداعى ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا ءوتتى. «قازاق كينوسىنىڭ اناسى» دەگەن تاقىرىپپەن ۇيىمداستىرىلعان ەسكە الۋ كەشىنە كينوتانۋشى ماماندار مەن بەلگىلى قوعام قايراتكەرلەرى قاتىستى. كەلەلى كەزدەسۋ بارىسىندا قازاقستاننىڭ حالىق ءارتىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, كينو جانە تەاتر ونەرىنىڭ ساڭلاعى ءامينا ومىرزاقوۆانىڭ عاسىر تويىنا ارنالعان كورمە قويىلىپ, اكتريسانىڭ شىعارماشىلىعىنا كاسىبي كوزقاراس بيىگىنەن جان-جاقتى باعا بەرىلدى. الداعى ۋاقىتتا اتالمىش تاعىلىمدى شارا ءوزىنىڭ مازمۇندىق ءمانىن عانا ەمەس, گەوگرافيالىق اۋقىمىن دا كەڭەيتىپ, جۇيەلى جالعاسىن تابادى دەپ كۇتىلۋدە.
نازەركە جۇماباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
