الەم • 10 جەلتوقسان, 2018

جۇك تاسىمالى جاندانا ءتۇستى

450 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ۋكراينا پورتتارىنان ازوۆ تەڭىزى ارقىلى جۇك تاسىمالداۋ قايتا جانداندى. ۋكراينانىڭ ينفراقۇرىلىمدار ءمينيسترى ۆلاديمير ومەلياننىڭ ايتۋىنشا, كەرچ تۇبەگىندەگى كەدەرگىلەر جويىلىپ, كەمە قاتىناسى قالپىنا كەلە باستاعان.

جۇك تاسىمالى جاندانا ءتۇستى

ماسكەۋ بۇل ماسەلەگە قا­تىس­تى تۇبەك ارقىلى وتەتىن كەمە جولىن ەشقاشان جاۋى­پ تاستاماعانىن, كىدىرىستەر باي­قالعان بولسا, ول «اۋا را­يى­­نىڭ قولايسىزدىعىنان تۋىن­داۋى مۇمكىن» ەكەنىن مالىمدەدى.

ىرگەلەس ەكى ەلدىڭ اراسىن­داعى قارىم-قاتىناستىڭ بۇ­رىنعىدان دا شيەلەنىسە ءتۇسۋى قاراشانىڭ 25-ىندە رە­سەي­لىك اسكەريلەردىڭ ۋكراي­نانىڭ ءۇش اسكەري كە­مەسىن اتقىلاپ, 20 شاقتى تەڭىزشىسىن تۇتقىنعا الۋىنان كەيىن بايقالعان-دى.

بۇل وقيعاعا قاتىستى قوس تاراپ ءبىرىن-ءبىرى كىنالاپ وتىر. ماسكەۋ «كيەۆ ارانداتۋ ماقساتىمەن ءبىزدىڭ تەڭىزدەگى شەكارامىزدى قاساقانا بۇز­دى» دەسە, ۋكراينا «بۇل رە­سەيدىڭ كەزەكتى باسقىن­شىلىق ارەكەتى» دەپ مالىمدەدى.

وسىدان كەيىن ۋكراينانىڭ جوعارعى راداسى پرەزيدەنت پەتر پوروشەنكونىڭ ەلدىڭ جەكەلەگەن وبلىستارىندا وتىز كۇنگە دەيىن سوعىس جاع­­­دا­يىن ەنگىزۋ تۋرالى جار­لىعىن ما­قۇلدادى. ال رەسەي تارابى ۇستالعان تەڭىز­شى­لەرگە شەكارانى زاڭسىز كەسىپ وتكەنى جونىندەگى باپپەن ايىپ تاقتى. مۇنداي باپ­پەن ايىپتالعاندارعا قول­­دانىلاتىن جازا – التى جىلعا دەيىن باس بوستان­دى­عىنان ايىرۋ. سوڭعى ما­لىمەتتەرگە قاراعاندا, ۋكراي­­­­نالىق اسكەريلەر ماس­كەۋ­گە جونەلتىلگەن. 

رەسەي-ۋكراينا شيەلەنىسى ناتو سىرتقى ىستەر مينيستر­­لەرىنىڭ كەزدەسۋىندە دە كو­­تە­رىلىپ, اليانستىڭ باس حات­­شىسى يەنس ستولتەنبەرگ رە­سەيدى ۋكرايندىق تەڭىز­شى­لەر مەن كەمەلەردى بو­سا­تۋعا, سونداي-اق ازوۆ تە­ڭى­زىندەگى ۋكراينا پورتتا­رىنا ەركىن جول اشۋعا شا­قىرعان-دى. يەنس ستول­تەن­بەرگتىڭ ايتۋىنشا, وداق­تاس­تار قارا تەڭىزدەگى اسكە­ري قيمىلدارىن, بۇل اۋدانداعى اۋە باقىلاۋىن كۇشەيتكەن.

قارا تەڭىز بەن ازوۆ توڭى­رەگىندە رەسەي مەن ۋكراينا شيەلەنىسىنىڭ شيرىعا تۇسۋىنە ەۋروپالىق وداق تا ايرىقشا الاڭداۋشىلىق بىلدىرۋدە. جوعارىدا اتالعان ناتو جي­ىنىندا ەۋرووداقتىڭ سىرت­قى ساياسات پەن قاۋىپ­سىز­دىك بويىن­شا جوعارعى وكى­لى فەدەريكا موگەريني «ۋكراينانىڭ تەر­ريتوريالىق تۇتاستىعى مەن ەگەمەندىگىنە جاڭا قاۋىپ ءتوندى جانە ونىڭ سىرتقى ساۋداسىنا كەدەرگىلەر جاسالدى», دەپ مالىمدەدى. «ازوۆ تەڭىزىندەگى بەلسەندىلىك ەۋرووداققا مۇ­شە ەلدەردىڭ تۋىن كوتەرگەن كەمەلەردىڭ قوزعالىسىن قاتتى كىدىرتۋدە. بۇل ەكونوميكامىزعا ىقپال ەتەدى», دەدى ول. بۇل رەتتە ۋكراينا ەۋروپالىق وداقتان رەسەيگە قارسى سانكتسيالاردى ودان ءارى كۇشەيتە ءتۇسۋدى ءوتى­نىپ وتىر. 

رەسەي بيلىگى بولسا, بۇل وقيعانىڭ استارىندا ۋكراي­نادا الداعى 2019 جىلى وتە­تىن پرەزيدەنتتىك سايلاۋ قار­ساڭىندا ساياسي ۇپاي جيناۋ ماسەلەسى جاتىر, سول ءۇشىن ۇيىم­داستىرىلعان ارەكەت دە­گەندى كولدەنەڭ تارتىپ وتىر.

ەكى ەل اراسىنداعى بۇرىن­عىدان دا سالقىنداي تۇسكەن قارىم-قاتىناس – قازىرگى كۇنى جاھاندىق كۇن تارتىبىندەگى باستى تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى. ۋكراينانىڭ سانكتسيا­لار جو­نىندەگى وتىنىشىنە قا­تىس­­تى ەۋرووداق جاعداي ۋشى­عا تۇس­سە, ءتيىستى شارالار قول­دا­نۋ جوس­پارلانىپ وتىر­عا­نىن ما­لىمدەدى. بۇل ما­سە­لە ەۋ­رو­­وداقتىڭ 10 جەل­توق­­سان­دا وتە­تىن ساممي­تىندە تال­قى­لان­باقشى.

قامبار احمەت,

«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار