كەيد مەتتس,
«نيۋ-يورك تايمس» – سان-فرانتسيسكو
Google-ءدىڭ باس كومپانياسى Alphabet مەنشىگى سانالاتىن Google Brain مەن DeepMind زەرتتەۋشىلەرى ويلاپ تاپقان اۆتوماتتى قۇرىلعى ەرىن قيمىلىن وقيتىن كاسىبي مامانداردى باسىپ وزۋى مۇمكىن. مۇنداي پايىم زەرتتەۋ بارىسىندا انىقتالدى. ۆيدەوداعى ادامنىڭ ەرىن قيمىلىن وقىتقاندا قۇرىلعى تۇگەل ءماتىننىڭ 40 پايىزىن قاتە وقىسا, ماماندار 86 پايىزعا ءمۇلت كەتكەن.
زەرتتەۋشىلەردىڭ سوزىنە قاراعاندا, جاڭا قۇرىلعى سويلەۋ اقاۋلارى بار ادامدارعا كومەكشى بولماق. عالىمدار تەوريا جۇزىندە بۇل قۇرىلعى ادامدارعا تەك ەرىندەرىن قوزعالتۋ ارقىلى سويلەسۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتىپ وتىر.
الايدا باقىلاۋ سەكىلدى ونىڭ باسقا مۇمكىندىكتەرى زەرتتەۋشىلەردىڭ نازارىنان تىس قالعان. ەرىن قيمىلىن وقۋ جۇيەسى «ەكىجاقتى تەحنولوگيانى» قولدانىپ, جاساندى ينتەللەكت زەرتحاناسىنداعى باسقا دا جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ قابىلەتىن كورسەتەدى. ۆيدەونى اۆتوماتتى تۇردە تۇزەيتىن جۇيەلەر كونتەنت جاساۋدى دامىتادى نەمەسە جالعان جاڭالىقتى كوبەيتەدى. ۇشاتىن دروندار فۋتبولدى تۇسىرەدى نە الاڭدا قيراپ قالادى.
«كومپيۋتەر اكادەمياسىنىڭ بولاشاعى» دەپ اتالاتىن 46 زەرتتەۋشىدەن قۇرالعان توپ ماسەلەگە قايتا ءۇڭىلۋدىڭ قاجەتتىگىن العا تارتادى. جاڭا جۇمىستى جاريالاماس بۇرىن عالىمدار ونىڭ قوعامعا وڭ اسەرىمەن بىرگە كەمشىلىگى دە ەسكەرىلۋى ءتيىس دەپ ەسەپتەيدى.
«كومپيۋتەر يندۋسترياسى تەمەكى نەمەسە مۇناي يندۋسترياسى سەكىلدى باعىت الۋى مۇمكىن. ياعني, باسشىلىقتىڭ تاپسىرماسىن ورىنداۋ ءۇشىن ءونىمنىڭ ماڭىزى مەن ءمانى ەسكەرىلمەي, باسقا ءونىم جاساۋعا تالپىندى. ءبىز تەرەڭىنەن ويلاناتىن ۇرپاققا اينالۋىمىز كەرەك», دەيدى زەرتتەۋشىلەر توبىنىڭ باسشىسى برەنت حەچ. ول – يللينويستاعى سولتۇستىك-باتىس ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى.
جاڭا عىلىمي جۇمىس جاريالانعاندا زەرتتەۋشىلەر ونىڭ كەرى اسەرىن سيرەك تالقىلايدى. بىرىنشىدەن, زەرتتەۋشىلەر ەڭبەگىن جاقسى جاعىنان كورسەتۋگە تىرىسادى. ەكىنشىدەن, جوبالار تەحنولوگيا جاساۋدا قولدانىلىپ, كەيىننەن پايداعا اسۋىنا ءمان بەرمەيدى. قوعامدىق كومپانيالار جۇمىستارىنىڭ كەمشىلىكتەرىن سيرەك ايتادى. ب.حەچ پەن ونىڭ ارىپتەستەرى كەمشىلىكتەردى ەسكەرمەگەن عىلىمي جۇمىستاردى جاريالاماۋعا ۇندەپ وتىر.
Google-ءدىڭ ەرىن قيمىلىن وقيتىن قۇرىلعىسى بارلاۋعا كومەكتەسە الا ما؟ بالكىم قازىر ەرتە شىعار. زەرتتەۋشىلەر بەت-الپەتتى جاقىننان تۇسىرگەن ۆيدەولاردى قولداندى. «كوشە كامەرالارى تۇسىرگەن ۆيدەوداعى ەرىن قيمىلدارى وقۋعا جارامسىز», دەيدى وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زەرتتەۋشىسى دجۋن سون چانگ.
الايدا كامەرالار جاقسارىپ كەلەدى جانە زەرتتەۋشىلەر بۇل جۇيەگە جاۋاپتى جاساندى ينتەللەكت تەحنيكالارىن ۇنەمى جەتىلدىرىپ وتىرادى. قىتايلىق زەرتتەۋشىلەر ەرىن قيمىلىن وقيتىن جاڭا جوبانى قولعا الدى. «جابايى تابيعاتتا» دەپ اتالاتىن جۇيە ۆيدەونىڭ جارىق ءارى ساپالى بولۋىن قاجەت ەتەدى.
لوندونداعى يمپەريال كوللەدجىنىڭ عىلىمي قىزمەتكەرى ستارۆوس پەتريديس وسى ءتارىزدى تەحنولوگيالاردىڭ بارلاۋ جۇمىسىنا قولدانىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتادى.
© 2018 The New York Times News Service
ماقالانى اۋدارعان سۆەتلانا عالىمجانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
