25 قاڭتار, 2012

بىزگە بەيمالىم «امانگەلدى» رومانى

1733 رەت
كورسەتىلدى
15 مين
وقۋ ءۇشىن

بىزگە بەيمالىم «امانگەلدى» رومانى

ول جارىققا شىقپاي قالسا دا كلاسسيكتەردەن جاقسى باعا العان ەدى

الدىمەن, كەزىندە مەملەكەتتىك باس­پادان شىعارۋدىڭ ءساتى تۇسپەگەن «امانگەلدى» رومانىنىڭ اۆتورى تۋرالى از عانا مالىمەت بەرە كەتەيىك. باقىت يمانوۆ – امانگەلدى يمانوۆ­تىڭ نەمەرە ءىنىسى. دالىرەك ايتساق, يماننىڭ ۇلكەن ۇلى بالىقتان تۋعان كوشىمبەكتەن – بايەگىز, ودان – باقىت. ال يماننىڭ ەكىنشى ۇلى ۇدەر­بايدان امانگەلدى ومىرگە كەل­گە­نى جالپاق جۇرتقا بەلگىلى عوي. باقىت يمانوۆ 1914 جىلى تۋىپ, 1975 جىلى قايتىس بولعان.

ول جارىققا شىقپاي قالسا دا كلاسسيكتەردەن جاقسى باعا العان ەدى

الدىمەن, كەزىندە مەملەكەتتىك باس­پادان شىعارۋدىڭ ءساتى تۇسپەگەن «امانگەلدى» رومانىنىڭ اۆتورى تۋرالى از عانا مالىمەت بەرە كەتەيىك. باقىت يمانوۆ – امانگەلدى يمانوۆ­تىڭ نەمەرە ءىنىسى. دالىرەك ايتساق, يماننىڭ ۇلكەن ۇلى بالىقتان تۋعان كوشىمبەكتەن – بايەگىز, ودان – باقىت. ال يماننىڭ ەكىنشى ۇلى ۇدەر­بايدان امانگەلدى ومىرگە كەل­گە­نى جالپاق جۇرتقا بەلگىلى عوي. باقىت يمانوۆ 1914 جىلى تۋىپ, 1975 جىلى قايتىس بولعان.


باقىت 40-جىلداردىڭ باسىندا قازاق جۋرناليستيكا ينستيتۋتىنىڭ (كيج) 2 كۋرسىن ءتامامداپ, العاشقى كاسىبي مامان رەتىندە تۋعان جەرى – باتپاققارا (بۇگىنگى قوستاناي وبلى­سى­نىڭ امانگەلدى اۋدانى) وڭىرىندە وسى سالادا جەمىستى ەڭبەك ەتكەن. كەيىن اۋداندىق «سوتسياليستىك شارۋا» گازەتىنىڭ رەداكتورى بولىپ ءجۇر­گەندە ول تالاپتى جاستاردى جازۋعا باۋلي ءبىلىپتى. بۇل قامقورلىعىنىڭ زايا كەتپەگەنىن مىنا مىسالدان اڭ­عارامىز. قازاق ءباسپاسو­زىنىڭ بەلدى تۇلعالارى تولەۋباي ىدى­رىسوۆ پەن ساپابەك ءاسىپ, جۋرناليستيكادا ءوزىن­دىك قولتاڭبالارىن قالىپتاس­تىرعان قايىرجان ەلەشوۆ پەن ءمۇسىلىم دوسماعانبەتوۆ, بوگەت­باي الماعان­بەت جانە باسقالار با­قىت­تىڭ ءۇمىت ەتكەن شاكىرتتەرى بول­عان. بۇلاردىڭ قاي-قايسىسى دا ۇستاز سەنىمىن ناقتى ىستەرىمەن اقتاي بىلگەن قالام جور­عالارى ەكەندىگىن ايتقان ءلازىم.
امانگەلدى باتىردىڭ ەكىنشى ۇلى ءشارىپ يمانوۆ «اتانىڭ اسىل مۇرا­سى» دەگەن ەستەلىگىندە («باتىردىڭ بيىك تۇلعاسى», 1986 ج., الماتى, «قازاقستان» باسپاسى) بىلاي جازادى: «باقىت يمانوۆ جازۋ عانا ەمەس, اۋىزەكى اڭگىمەگە شەبەر, وتكەن-كەتكەن اتالار شەجىرەسىن كوپ بىلەتىن, ءسوز ۇستاعان كىسى بولاتىن. امانگەلدى شەجىرەسىن جان بىتكەننەن قىزعانىپ, جان ادامعا جاريا ەتپەي, جاسىرىن ۇستاعانى دا سوندىقتان بولار.
اكەمنىڭ شەجىرە-تىزبەسىنەن كوز جازىپ قالعان مەن 1953 جىلى سەمياممەن دەمالىسقا ەلگە بارعاندا قولجازبانىڭ ۇلكەن ءبىر ءبولىمىنىڭ باقىت يمانوۆتىڭ قولىندا ەكەنىن ەستىدىم دە, قويار دا قويماي الماتىعا الىپ قايتتىم».
باقىت شىعارماشىلىعىنىڭ شى­ڭى دەپ, ونىڭ قالامىنان تۋىنداعان «امانگەلدى» رومانىن ايتار ەدىك. ول ءۇش كىتاپتان تۇرادى. ءبىرىنشىسى 1879-1891 جىل ارالىعىن, ياعني باتىردىڭ جاستىق شاعىن قامتىسا, ەكىنشى كى­تاپتا 1895-1914 جىلدارعى تاريحي وقي­عالاردى نەگىز ەتىپ الىپ, 1914-1919 جىلدارعى كەزەڭدى ءۇشىنشى كىتاپقا ەنشىلەپتى. وسى جەردە ايتا كەتەيىك, باقىت سونىمەن بىرگە اتى اڭىزعا اينالعان اتاسى جايلى «قان­دى تاس» دەگەن داستان جازعان توسەل­گەن اقىن دا بولعان. نە كەرەك, بۇكىل سانالى عۇمىرىن وسى حالىق مەرەيىن اسقاقتاتاتىن الماستاي سان قىرلى تاقىرىپتى تەرەڭ زەرتتەۋگە ارناپ, كوركەم كەستەلەۋگە كەمەلدەنگەن ەكەن. شىنايى تالانت يەسى وسى ماقساتىنا جەتكەن دە سياقتى ەدى. بىراق رومان­نىڭ قولجازباسىن ءازىر ەتكەنىمەن, ونىڭ بىرنەشە تاراۋلارى ءارتۇرلى دەڭگەيدەگى باسپاسوزدە جاريالانىپ, وكىنىشتىسى سول, كىتاپ بولىپ باسىلعا­نىن كورۋگە تاعدىر جازباپتى وعان.
باقىت يمانوۆتىڭ بۇل رومانى جونىندە جازۋشى, عالىم ساپابەك ءاسىپ جاقسى پىكىر بىلدىرە كەلىپ, اۆ­توردىڭ وزىنە ارناپ جىبەرگەن قول­جاز­باسىن قاراۋىنداعى جۋرناليستەرگە ىسىرا سالۋعا قيماي, تياناق­تاپ قاراپ, رەداكتوردىڭ ورىنبا­سارلىعى قىزمەتىن اتقارىپ وتىرعان قوستاناي وبلىستىق «كوممۋنيزم تاڭى» گازەتىنىڭ ون نومىرىنە باسقا­نىن ايتتى. ءتىلى كوركەم, كومپوزيتسياسى شىمىر, تاريحي وقيعالاردى بايانداۋدا دالدىك تۇرعىسىنان ءمىن تاققىز­بايتىن شىنشىل شىعارمانى وقىر­ماندار جىلى قابىلداپتى. بۇل 1968 جىل بولسا كەرەك.
– تاعى ءبىر ەسىمدە قالعانى, باقىت ۇستازىمىزدىڭ سول رومانىنا قاتىس­تى قوستاناي وبكومىنا الماتىدان ارنايى رەسمي حات كەلگەن, – دەپ ساكەڭ مەنىڭ قولىمدا ساقتاۋلى ءبىر قۇجاتتىڭ مانىسىنە تەرەڭ بويلاي تۇسۋگە تۇرتكى بولىپ ەدى.
ەندى سول قۇجاتتى تۇزەتۋسىز, تولىق كەلتىرەيىك. «قكپ قوستاناي وبلىستىق كومي­تەتىنىڭ سەكرەتارىنا. كوشىرمەسى: امانگەلدى اۋداندىق «سوتسياليستىك شارۋا» گازەتىنىڭ رەداكتورى يمانوۆ جولداسقا.
سسسر عىلىم اكادەمياسى قازاق­ستاندىق فيليالى جانىنداعى ءتىل-ادە­بيەت جانە تاريح ينستيتۋتى قىز­مەتكەرلەرى مەن جازۋشىلارىنىڭ قاتى­ناسۋى ارقىلى جينالىسىندا جازۋشى ب.يمانوۆتىڭ امانگەلدى باتىردىڭ با­لالىق شاعى تاقىرىبىنا جازعان پو­ۆەسىن (بۇل – «امانگەلدى» رومانىنىڭ ءبىرىنشى كىتابى بولسا كەرەك – ق.ءا.) تىڭدادى. جينالىسقا مۇحتار اۋەزوۆ, ءسابيت مۇقانوۆ, ءتىل-ادەبيەت عىلى­مىنىڭ دوكتورى ساۋرانباەۆ, سىنشى ىسمايىلوۆ, كەنجەباەۆ, تاعى باسقا جولداستار قاتىناستى.
باتىردىڭ وبرازىن جاساۋداعى رو­مان­نىڭ ءتىلىنىڭ اسەرلىلىگى مەن قاتىنا­سۋ­­­­شى گەرويلاردىڭ, جەكە ادام­داردىڭ, تابيعات قۇبىلىستارىنىڭ كور­كەمدىگى تىم شەبەرلىكپەن كورسەتىلگەن. جولداس يمانوۆتىڭ امانگەلدى زاما­نىنداعى ەسكى ومىرگە, سالت-ساناعا باي ءتۇسىنۋىنىڭ, جاڭا سول زاماننىڭ ادام­دارىنىڭ ۇعىمىن ءتاۋىر ەتىپ بەرگەنىنە قاراعاندا ەڭبەكتىڭ قۇندى بولاتىنىنا كۇماندانۋعا بولمايدى.
روماننىڭ قۇرىلىسى مەن جەكە ادامداردىڭ وي-ساناسىنا ءۇڭىلۋى ءجو­نىندە اۆتوردىڭ بىركەلكى ولقىلىعى بار. بىراق بۇل ءىس ۇستىندە تۇزەتۋگە بولاتىن كەمشىلىك. بۇل ەڭبەك قازاق حالقىنىڭ كوركەم ادەبيەتىندە امانگەلدى سياقتى باتىردىڭ بەينەسىن كورسەتەتىن تۇڭعىش شىعارما بولاتىنى انىق.
بىراق سول تالاپتى جيناقتاپ ءبىتىرۋ ءۇشىن جازۋشىعا تۇرمىس جونىنەن كومەك كورسەتىلىپ, تۆورچەستۆولىق ويلانىپ-تولعانۋىنا ءبىرتالاي قامقورلىق كەرەك سياقتى. ءبىزدىڭ سىزگە حات جازعاندا سۇرايتىنىمىزدىڭ ءوزى وسى ماسەلە.
1944 جىلعى قكپ قوستاناي وبكو­مىنىڭ قاۋلىسىنىڭ نەگىزىندە جاس جازۋشىعا كومەك كورسەتىلسە دەيمىز. مۇمكىندىگى بولسا قىزمەتىنەن بوساتىلىپ, باستاعان ەڭبەگىن اياقتاۋعا جاعداي جاسالسا تالاپ يەسىنە تىكەلەي قامقور­لىق بولار ەدى. جانە تاياۋ ۋاقىتتا امان­گەلدى جونىندە كۇردەلى كوركەم شى­عارما جاساۋ بارىمىزگە ارداقتى بورىش.
جازۋشىلار مەن ءتىل عىلىمي قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ ۇسىنىسى بويىنشا:
سسسر عىلىم اكادەمياسى قازاق­ستاندىق فيليالىنىڭ ءتىل-ادەبيەت, تاريح ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى – ن.ساۋرانباەۆ (جازىلعان مەرزىمى دۇرىس اجىراتىلمادى – ق.ءا.)».
اڭعارعان ادامعا وسى قۇجاتتىڭ ءون بويىنان قالام يەسىنىڭ ەڭبەگىنە دەگەن ىقىلاس, تاقىرىپتى مەيلىنشە ەركىن مەڭگەرىپ, ساپالى شىعارما تۋدىرۋعا دەگەن زور سەنىم بايقالىپ, وعان تۇرمىس­تىق جاعىنان ءتيىستى قامقورلىق جاساۋ جونىنەن ءىس-شارالار بەلگىلەنسە دەگەن تىلەك بايقالادى. بۇل قاتىناس قاعازدان قانداي ناتيجە بولدى؟ وكىنىشكە قاراي, ول جاعى بەيمالىم.
ارينە, مۇنداي قاتىناس قاعازدار بەلگىلى تۇجىرىمعا نەگىزدەلىپ جازىلادى ەمەس پە؟ وسى رەتتە جازۋشى س.وماروۆتىڭ تالقىلاۋعا قاتىسىپ, ب.يمانوۆتىڭ رومانى تۋرالى بىلدىرگەن پىكىرىن ەگجەي-تەگجەيلى كەلتىرۋدى ورىندى دەپ تاپتىق.
«اۆتوردى دا, ونىڭ حالىق باتىرى ا.يمانوۆ جايلى ەڭبەگىن دە مەن سوناۋ قىرقىنشى جىلداردان بەرى بىلەمىن. سول كەزدىڭ وزىندە-اق باقىت يمانوۆ ۇلكەن پروزادا كۇرەتامىرى كوپ, كۇردەلى ەڭبەكتەر جازا الاتىن تالانتى بار ەكەندىگىن تانىتقان-دى. ءالى ەسىمدە, سو­عىستان كەيىنگى جىلدارى قازاق سسر عىلىم اكادەمياسىندا يمانوۆتىڭ «با­تىردىڭ بالالىق شاعى» اتتى وسى ەڭ­بەگى تالقىلاندى. سوندا مۇحتار اۋە­زوۆ, ءسابيت مۇقانوۆ سىندى ادەبيەت الىپتارى, ەسماعانبەت ىسمايىلوۆ, بەيسەنباي كەنجەباەۆ, نىعمەت ساۋرانباەۆ ءتارىزدى عالىمدار يمانوۆ ەڭبەگىن قۇندى ەڭبەك دەپ تانىتقان-دى. كەيبىر تولىقتىرۋلار مەن جوندەۋلەر جاساۋ جايلى اۆتورعا كەلەلى كەڭەس تە بەرىلگەن. سودان كەيىن دە شيرەك عاسىرداي ۋاقىت ءوتتى. وسىنشا ۋاقىتتى اۆتور بوسقا وتكىزگەن جوق. ەڭبەگىنىڭ العاشقى ۆاريانتىن مەرزىمدى باسپاسوزدەردە جاريالاتتى. سول ۇزىندىلەردىڭ ءوزى وقىر­مانداردىڭ پىكىرتالاسىن تۋعىزدى. اۆتور وقۋشىلاردان كوپتەگەن حاتتار الدى. ب.يمانوۆ ۇلكەن جازۋشىلاردىڭ, ءىرى عالىمداردىڭ, جۋرناليستەردىڭ, امان­گەلدىمەن ۇزەڭگىلەس قارتتاردىڭ, بۇكىل وقۋشى قاۋىمىنىڭ سىن-ەسكەرتپەلەرىن ەسكەرە وتىرىپ, قولجازباعا كوپتەگەن وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزدى. اراعا 20 جىل سالىپ قايىرا كەلگەن قولجازبانى قايتا وقىعاندا مەن اۆ­توردىڭ ءوزىنىڭ قالامگەرلىك پارىزىنا مەيلىنشە ءمان بەرگەن جاۋاپكەرشىلىگىنە, اسقان ەڭبەككەرلىگىنە ءدان ريزا بولدىم.
بۇل جەردە شىعارما مازمۇنىن قايتالاپ جاتۋدىڭ قاجەتى شامالى. مەن ءبىر عانا نارسەگە, وسى قولجازبانىڭ از-كەم وڭدەۋلەر مەن قىسقارتۋلاردان كەيىن وقۋشىلارعا ۇيالماي ۇسىناتىن تۋىندى ەكەندىگىنە باسا نازار اۋدارعىم كەلەدى. مۇندا امانگەلدىنىڭ 20 جاسقا دەيىنگى ءومىرى سۋرەتتەلىپ, باتىردىڭ تولىققان­دى بەينەسى جاسالعان. سونىمەن بىرگە مۇندا بەكەت, بالىق, قالامپىر, شاپىراش, قۇسبەگى ءتارىزدى جاقسى دارالانعان, وقۋشى كوكەيىندە قالاتىن ادامدار وبرازى دا بار. اۆتور كوپ رەتتە ۇمىتىلا باستاعان كونە سوزدەردى رەتىن تاۋىپ پايدالانعان. سول سوزدەردىڭ ءوزى شەشەن سويلەيدى, شەبەر وينايدى.
ب.يمانوۆتىڭ «باتىردىڭ بالالىق شاعى» اتتى ەڭبەگىن مۇمكىندىگىنشە تە­زىرەك وقۋشىعا ۇسىنعان ءجون».
ءيا, قايتالاپ ايتايىق, بۇل پىكىردى جازعان بەلگىلى جازۋشى سەيىتجان وماروۆ ەدى. ول سونىمەن بىرگە روماندى تالقىلاۋعا قاتىسقان, جوعارىدا ەسىم­دەرى اتالعان كلاسسيكتەردەردىڭ دە, ايتۋلى عالىمداردىڭ دا پىكىرىن جيىن­تىقتاپ سىيدىرا بىلگەن سىڭايلى. ورتاق پىكىردى سىعىمداپ, جاقسى جاعىمەن قوسا كەمشىلىكتەرىن دە باتىل كورسەتكەنى سەزىلەدى. سايىپ كەلگەندە, بارشا­سىنىڭ دا ايتپاعى ءبىر ارناعا توعى­سادى: قايتكەندە دە تاريحي ماڭىزى ەلەۋلى بۇل روماندى باسپادان تەزىرەك شىعارىپ, وقىرماندارعا ۇسىنۋ قاجەتىگىنە نازار اۋدارادى.
مۇنداي جاناشىرلىق ويلاردى باسقا دا ءىرى وقىمىستىلار قۋاتتا­عانىن دالەلدەيتىن قۇجاتتار قولى­مىزدا بار ەدى. ەندى سونىڭ ىڭعايىنا كوشەيىك. سونىڭ بىرەگەيى – قازاق سسر عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزي­دەنتى ق.ساتباەۆ پەن وسى اكادەمياعا قاتىستى ءتىل-ادەبيەت ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ە.ىسمايىلوۆتىڭ قوستا­ناي وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ سەكرەتارى زولوتۋحينگە (كوشىرمەسى: امانگەلدى اۋداندىق پارتيا كومي­تەتىنىڭ سەكرەتارى ج.احمەتجانوۆقا) جولداعان ءوتىنىش-حاتى بولاتىن. ۋا­قى­تىن ءدوپ باسىپ اجىراتا الماعان سول قۇجاتتى قاز-قالپىندا سويلە­تەيىك: «قازاقستان عىلىم اكادەميا­سىنىڭ جانىنداعى ءتىل-ادەبيەت ينس­تيتۋتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى مەن بىرنەشە جازۋشىلاردىڭ پىكىرى بويىنشا رەسپۋبليكامىزدا العاش رەت جازىلىپ, تۇڭعىش ەڭبەك بولعالى وتىرعان جاس جازۋشى باقىت يما­نوۆتىڭ «باتىردىڭ بالالىق شاعى» دەگەن پوۆەستىڭ قۇندى بولىپ شى­عاتىنىن ەسكەرىپ, بۇل كىتاپتىڭ بىتەر شاعى تايانعاندىقتان جانە ەڭبەكتىڭ قازاق حالقىنىڭ باتىرى امانگەلدى يمانوۆتىڭ ءومىرى مەن ەرلىك ىستەرىن كورسەتەتىن اڭگىمە بولىپ شىعۋىنا بايلانىستى جولداس ب.يمانوۆ قىز­مەتىنەن بوساتىلىپ الماتىعا كەلۋىنە ەرىك بەرۋىڭىزدى جانە پارتيا-سوۆەت ۇيىمدارىنىڭ وسى يگى ماق­ساتقا كومەكتەسۋىن سۇرايمىز».
وكىنىشكە قاراي, بۇل وتىنىشتەر اياقسىز قالعان ەدى. ب.يمانوۆقا ءتيىستى قامقورلىق كورسەتىلمەدى. جازۋشى ءوزى­نىڭ حاتتارىندا الماتىدا الىستا جاتقاندىقتان رومانعا قاتىستى شاپ­شاڭ ءىس-قيمىلدار جاساي الماعا­نىنا بارماق شاينايدى. باسقا دا كەدەر­گىلەر ونىڭ جولىنا كەسە-كولدەنەڭ تۇرىپ العان ەدى. جەرگىلىكتى تۇرعىن­داردىڭ تۋىستىق كوزقاراستان تۋىن­داعان كىتاپ كەيىپكەرلەرىنە قاتىستى ءتۇرلى رەتسىز وزگەرىستەر ەنگىزۋ ءجونىن­دەگى قيسىنسىز ۇسىنىستارىنان باسىن اراشالاي الماعان اۆتور ابدەن ءدىڭ­كەلەپ شارشاعان-تىن. بىراق تەك اۆ­تورلىق تانىمىن, باعىتىن بەرىك ۇستانىممەن قورعاي بىلگەن جازۋشى دەربەس ۇنىمەن دايەكتى شارۋا تىندىردى. ءوز كەزەگىندە «جازۋشى» باسپاسىنان رومان قولجازباسىنا قا­تىس­تى جولدانعان بىرنەشە حاتتاردىڭ يەلەرى­مەن (م.ماماجانوۆ, ا.شامكەنوۆ,   ا.باي­تاناەۆ, ت.ب.) ىنتىماق­تاسىپ جۇ­مىس ىستەۋگە تىرىسىپ باقتى. شىعار­ماشىلىق ورايىنداعى ەسكەرتپەلەرگە ءمان بەرىپ, ىقتياتپەن وڭدەدى.
اتتەڭ-اي, بىراق ءبارى-ءبارى قۇر سوزبەن قۇردىمعا كەتكەندەي بولدى. رومان جارىققا شىقپاي قالدى. دەگەنمەن, كەڭ ورامدى تۋىندىنىڭ ءۇش كىتابىنىڭ ءبىرىنشىسى ءۇزىپ-ج ۇلىپ مەرزىمدى ءباسپاسوز بەتتەرىندە جاريا­لانعان ەدى. سوعان دا شۇكىرلىك ەتىپ جۇرگەندە, جەرگىلىكتى قالامگەر ءبو­گەتباي الماعانبەت «امانگەلدى» روما­­نىنىڭ وزگە دە بەيمالىم قول­جازباسىن باقىتتىڭ زايىبى حاديشا تاستانقىزىنان الىپ, 2003 جىلى قوستاناي قالاسىنداعى «كوپي-تسەنتردەن» باسىپ شىعارۋعا مۇرىندىق بولدى. بۇل – كوزى كورۋدەن قالعان قارت ءجۋرناليستىڭ اسقان ەرلىگى دەۋگە تۇرارلىق قارەكەت بولاتىن.
سونىمەن باقىت يمانوۆتىڭ «امان­­گەلدى» رومانىنىڭ «باتىردىڭ بالالىق شاعى» دەپ اتالاتىن ءبىرىنشى كىتابى (بۇل ەڭبەكتى باتىردىڭ ۇلى رامازان امانگەلديەۆتىڭ «باتىردىڭ بالالىق شاعى» دەپ اتالاتىن پوۆە­سىمەن استە شاتاستىرۋعا بولمايدى. اتتاس شىعارما بولعانىمەن, ول ءوزىن­دىك دەربەس دۇنيە – ق.ءا.) وب­لىستىق دەڭگەيدەگى باسپادان ايتەۋىر شىقتى عوي دەپ, كوڭىلدى ءبىر دەمدەۋگە بولار ەدى. ونداي كوڭىل جۇباتاتىن توقتام­نىڭ اۋىلى الىس ەكەندىگىن اشىپ ايتپاقپىز. رومان مۇنداي كۇلدى-بادام, سالدىر-سالاق كۇيىندەگى ءماتىنى­مەن باسىلىپ شىقپاعانى ءجون ەدى. ءارىپ قاتەلەرى ءورىپ ءجۇر. ەكى ءسوزدىڭ بىرىندە دەسەك, اسىرا ءسىل­تەگە­نىمىز ەمەس. سويلەمدەرىن ۇعۋ قيىن. كوركەم تىركەستەردىڭ توبەسىنەن اشىق كۇندە جاي تۇسكەندەي. مۇنى اۆتور ەڭبەگىن قورلاۋ دەپ تۇيگەنىمىز ءجون. باسپا جاۋاپكەرشىلىگى قايدا؟ وقىر­ماندا­رىن سىيلاماس پا؟ ۇلت ءمۇد­دەسىنە نەگە قيانات جاسالعان؟ كىتاپ, بەتىن اشىپ قويا سالۋ ءۇشىن شىعارىلا ما؟ مۇنداي ورەسكەلدىككە قاشان تىيىم بولادى؟ وكىنىشكە قاراي, وسىنداي ساپاسىز ونىمدەر ءالى دە بالالاپ جاتىر.
ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنىن ايتار بولساق, باقىت يمانوۆتىڭ «امان­گەلدى» رومانىن تولىق كۇيىندە مەم­لەكەتتىك باسپادان شىعارىپ, وقىر­مانداردىڭ رۋحاني سۇرانىسىن وتەۋگە جەدەل كىرىسكەن ابزال دەيمىز. كەزىندە كلاسسيك جازۋشىلار مەن كورنەكتى عالىمداردىڭ ءىلتيپاتىنا بولەنگەن ايتۋلى رومان تۇتاس بولمىسىمەن (كەيبىر ۆاريانتتارى قولدى بولعانى ايتىلىپ ءجۇر – ق.ءا.) وقىرماندار يگىلىگىنە جارايتىن كۇن ابدەن تۋعان سەكىلدى. ءۇمىتتى بولايىق!
قايسار ءالىم.
استانا.

سوڭعى جاڭالىقتار

ەرلىك پەن تاريح

تاعزىم • كەشە