ەرتەرەكتە قارا جۇمىسقا قالا بالاسى عانا قاۋقارسىز بولاتىن. كۇش-قۋاتتىڭ جوقتىعىنان ەمەس, ىستەپ ۇيرەنبەگەندىكتەن. بۇرىن جىل ون ەكى اي تولاس تاپپايتىن شارۋانىڭ بابىمەن شاربولاتتاي شىڭدالىپ وسەتىن اۋىل بالاسى قازىر بولبىر.
– بۇرىنعىداي ەمەس, اتا-انالار دا بالالارىن جەل مەن كۇنگە تيگىزبەي وسىرگىلەرى كەلەدى, – دەيدى ناعاشىم, – ءبىز بۇلاردىڭ جاسىندا قول شالعىمەن ءشوپ شاۋىپ, جاز بويى اعاش جاراتىنبىز. قازىر بۇلار دايىن اسقا تىك قاسىق. كوپ جۇمساي بەرمەيمىز. ۇيدە عانا ەمەس, مەكتەپتە دە مۇرىندارىنان شانشىلىپ جاتقان جوق.
جەتكىنشەكتىڭ جەتىلۋىنە مەكتەپتەگى دەنەشىنىقتىرۋ ءپانى سەپ. ءبىزدىڭ اۋىلدا سپورت زالى عۇمىرى بولعان ەمەس. بالا كەزىمىزدە دەنەشىنىقتىرۋ پانىنەن كەز كەلگەن ساباعى از مۇعالىم بەرە بەرەتىن. تۇك تە قيىندىعى جوق, ءبىر دوپتى ورتاعا تاستاي سالادى. ساباق بىتكەنشە سونى قۋالايمىز. سونىمەن ءتامام. وزگەرگەن شىعار دەپ ەدىك, سويتسەك ءباز-باياعى قالپىندا ەكەن. ماسەلەن اقمولا وبلىسىندا 560 ءبىلىم وشاعى بولسا, سونىڭ 69-ىندا سپورت زالدارى جوق. ونىڭ ىشىندە زەرەندى اۋدانىنىڭ 63 ءبىلىم وشاعىنىڭ 11-ءى سپورت زالعا ءزارۋ. جالعىز ول اۋدان عانا ەمەس, تسەلينوگراد اۋدانىنىڭ 9 مەكتەبى, استراحان اۋدانىنىڭ 8 مەكتەبى, قورعالجىن اۋدانىنىڭ 7 مەكتەبى جانە ءبىرجان سال اۋدانىنىڭ 7 مەكتەبى سپورت زالسىز. كۇز بەن كوكتەمدە اۋپىرىمدەپ لاجدار-اۋ, ال سارىارقانىڭ ساقىلداعان التى اي قىسىندا بۇل مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى اتالعان ءپاندى جىلى جاۋىپ قويادى-اۋ.
بارلارىنىڭ دا باعى جانىپ تۇرعاندارى شامالى. ولاي ايتۋىمىزدىڭ سەبەبى, جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ سپورت جابدىقتارىمەن قامتاماسىز ەتىلۋ دەڭگەيى وتە تومەن. ماسەلەن ەرەيمەنتاۋ اۋدانى مەكتەپتەرىنىڭ سپورت زالدارى 28,2, اتباسار اۋدانى مەكتەپتەرىنىڭ سپورت زالدارى – 23,3 پايىزعا قامتاماسىز ەتىلسە, قيانداعى جارقايىڭ اۋدانىنىڭ ءبىلىم وشاقتارىنىڭ سپورت زالدارى 41,4 پايىز عانا جابدىقتالعان. ونى ايتاسىز, وبلىس ورتالىعىنداعى مەكتەپتەردىڭ دە بۇل تاراپتا باعى جانىپ تۇرعان جوق. پىكىرىمىزدى ناقتى دەرەكپەن قىمتايتىن بولساق, قالا مەكتەپتەرىنىڭ سپورت زالدارى 42,3 پايىز عانا قاجەتتى سپورت قۇرالدارىمەن جابدىقتالعان.
ءار جىل سايىن اسكەر قاتارىنا شاقىرىلعان جاستاردىڭ جارتىسى وتان الدىنداعى بورىشىن وتەۋگە جارامسىز بولىپ جاتاتىندىعى اششى دا بولسا شىندىق. ەندى وسى كەمىستىكتىڭ ءتۇپ-تامىرىن قازبالاپ, ىندەتەتىن بولساڭىز, ءبىر سەبەبى, ءسوز جوق, وسى تاقىرىپقا كەلىپ تىرەلەدى. ال ونىڭ ارعى جاعىندا مەكتەپ وقۋشىسىن سپورتپەن دوستاستىرۋ, سالاماتتى ءومىر سالتىنا باۋلۋ دەي-تۇعىن ماسەلەلەر جاتىر. ويلاپ قاراساڭىز, سپورت زالدارى جوق مەكتەپتەردە ءارتۇرلى سپورت ۇيىرمەلەرىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرۋگە بولا ما؟ ارينە, جوق. مەكتەپ وقۋشىلارى اراسىندا ادام اعزاسىنىڭ ارقيلى اۋرۋعا شالدىعۋىنىڭ دا, ياكي, بالالاردىڭ يممۋندىق قاسيەتتەرىنىڭ تومەندىگىن دە وسى ارادان ىزدەۋىمىز كەرەك شىعار. ايتەۋىر ءبىر داتكە قۋاتى كادر تولىق ەكەن. وبلىس مەكتەپتەرىندە جوعارى جانە ورتا ارناۋلى ءبىلىمسىز ساباق بەرىپ جۇرگەن بىردە-ءبىر مۇعالىم جوق. بىراق ولاردىڭ قولىن بايلاپ وتىرعان جايت جوعارىدا ءبىز ايتقان سپورت زالدارى مەن ارنايى قۇرالداردىڭ جوقتىعى.
سپورتتاعى باعىن بايلاۋ ءوز الدىنا, ەرتەڭ ەل قورعايتىن ەرلەردىڭ قاراپايىم ەڭبەك ەتۋگە دەگەن قابىلەتىنىڭ ءوزى دە جاستايىنان قىراننىڭ بالاپانىنداي باۋلىنۋىندا ەمەس پە؟ كەز كەلگەن ەڭبەككە قابىلەتتى بولۋى ءۇشىن دە مەكتەپ جاسىنداعى ءجاسوسپىرىم قابىرعاسى قاتىپ, بۋىنى بەكىر ساتتە سپورتپەن اينالىسۋى كەرەك.
قولى بوس بالا كەلەڭسىز ادەتكە دە ءۇيىر. اۋىل ءۇيدىڭ قوتانىندا ساباقتان بوس كەزىندە سالاڭداپ بوس ءجۇرۋ جاقسىلىققا جەتكىزە قويمايتىنى بەلگىلى. ءبىز وسى ءبىر ولقىلىقتىڭ بەتىن عانا قالقىدىق. ىندەتىپ ىزدەگەنگە دەنەشىنىقتىرۋ ءپانىنىڭ تالاپقا ساي وتكىزىلمەۋىنىڭ كەسىرى ۇشان-تەڭىز. سوندىقتان وسى ورايدا, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستامالارىنا وراي جاۋاپكەرشىلىك جۇگىن جەتە ءتۇسىنىپ, ءبىر امالىن تابۋ كەرەك ءتارىزدى.
بايقال ءبايادىل,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى