مىڭ ورىندىق ەكى مال بورداقىلاۋ الاڭى سالىنادى
«جوسپار كوپ. ماڭايداعى مەكتەپتەردى تازا, ەكولوگيالىق ونىمدەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن ءسۇت تاۋارلى فەرمالارىن اشىپ, جانىنان شاعىن تسەحتار قۇرىپ, پاستەرلەنگەن ءسۇت, ماي, ىرىمشىك شىعارساق پا دەيمىز. كووپەراتيۆ جۇمىستارىن جانداندىرۋ دا ويىمىزدا بار. جاسىراتىنى جوق, قازىر ەشكىم مال باققىسى كەلمەيدى, قويا بەرەدى. ءبىز تۇرعىندارعا: «كووپەراتيۆ اشامىز, مالدىڭ ءبارىن سوندا قوساسىزدار. ءسۇتتى ساۋاسىزدار, كووپەراتيۆ توراعاسىنا وتكىزەسىزدەر. اقشالارىڭىزدى كۇندەلىكتى تولەپ وتىرادى» دەپ ءتۇسىندىرىپ جاتىرمىز. نەگىزى اۋداننىڭ بارلىق اۋىلدىق وكرۋگتەرىندە كووپەراتيۆتەر اشىلعان. بىراق جۇمىستارى دۇرىس جۇرمەي تۇر. كەلەسى جىلى اباي مەن بۋراباي اۋىلدارىندا مىڭ باسقا ارنالعان ەكى مال بورداقىلاۋ الاڭىن اشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. دۇرىس, ءتيىمدى پايدالانبايتىن جەرلەردى مەملەكەتكە قايتارىپ, ول جەرلەردى ءسۇت تاۋارلى فەرمالارىن اشۋعا, بورداقىلاۋ الاڭدارىن سالۋعا بەرسەك دەيمىز», - دەيدى كۇرشىم اۋدانىنىڭ اكىمى دۋلات قاجانوۆ.
سونىمەن قاتار اۋدانداعى دەربەس بيۋدجەتكە يە بولعان 5 اۋىلدىق وكرۋگكە 10 ميلليون تەڭگەدەن قاراجات ءبولۋ, مارقاكول كولى جانىنداعى ۇرانقاي اۋىلىنا 6 گەكتار جەرگە 1 ميلليارد تەڭگەگە دەمالىس بازاسىن سالۋ جوسپارلانىپ وتىرعان كورىنەدى. بۇل جوبانى جەكە كاسىپكەرلەر جۇزەگە اسىرماق. جاقىندا اۋدان اكىمدىگىمەن مەموراندۋم جاساسىپتى. دۋلات زايسانبەك ۇلى كۇرشىمدە 60 پاتەرلى ءۇي سالۋ بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجات دايىندالعانىن, ساراپتاماسىن كۇتىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. كۇرشىم مەن مارقاكول اۋىلدارىنىڭ كارىز جۇيەلەرىن جوندەۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتار ازىرلەنىپتى. مارالدى اۋىلىنىڭ سۋ قۇبىرىن جوندەۋ دە جوسپارعا ەنىپتى. جالپى, بۇگىندە كۇرشىم اۋدانىنىڭ اۋىز سۋمەن قامتىلۋى 60 پروتسەنتتى قۇرايدى. «اۋدانداعى وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى – مادەنيەت ۇيلەرىنىڭ جاعدايى. اۋدانداعى 10-عا جۋىق مادەنيەت ءۇيى جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى ناشار. وسى ماسەلەگە كوڭىل ءبولۋ كەرەك», - دەيدى د.قاجانوۆ.
ماقساتىمىز – حالىق سانىن كوبەيتۋ
تۇمسا تابيعاتى, تۇما بۇلاقتارى, تۇنىق كولى بار مارقاكول بۇگىندە كۇرشىم اۋدانىنا قارايتىنى بەلگىلى. مارقاكول كۇرشىمگە قوسىلعاندا ەكى اۋداننىڭ حالقى 50 مىڭ بولعان ەكەن. قازىر قالعانى – 25 مىڭ. «ارنايى ساراپتاما جاسادىم. اۋداننىڭ ەڭ ۇلكەن ماسەلەسى – وسى. جالپى, اۋداندا ماسەلە كوپ قوي. سۋ, جول, بايلانىس دەگەندەي. بىراق ول ماسەلەلەردى شەشۋگە بولادى. ال حالىقتىڭ سانىن كوبەيتۋ قيىن ماسەلە. قازىر وسى 25 مىڭ حالىقتان 6 ميلليون, 559 مىڭ تەڭگە سالىق تۇسەدى. ياعني, ءوز تابىسىمىز. بۇل جالاقى بەرۋگە, اۋداننىڭ جىرتىقتارىن جاماۋعا عانا جەتەدى. ءبىز الداعى ۋاقىتتا ءوز تابىسىمىزدى ميللياردقا جەتكىزسەك دەيمىز. بۇعان حالىقتىڭ سانى ۇلعايتۋ ەسەبىنەن عانا جەتە الامىز. حالىق جۇمىس ىستەسە, سالىق تا تۇسەدى. سوندىقتان ءبىز اۋدان قوسىلعان كەزدەگى 50 مىڭعا جەتكىزبەسەك تە, حالىق سانىن كوبەيتۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەيتىن بولامىز. ماسەلەن, قالعۇتى اۋىلدىق وكرۋگىندە 300 ايەل ادام بار. سونىڭ دەنساۋلىعى جارامسىز, بالاعا كوتەرە المايدى دەگەن 100-ءىن الىپ تاستاپ, 200-ءىن ەسەپكە العاندا جىلىنا تەك 10 بالا عانا دۇنيەگە كەلەدى ەكەن. دەمەك, تابيعي ءوسىم جوق. حالىق سانىن ارتتىرۋ ءۇشىن وڭتۇستىك وبلىستارمەن جۇمىس ىستەيمىز. جۇمىس ىستەپ تە جاتىرمىز. وكىلدەرىمىزدى دە جىبەردىك. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان وڭتۇستىكتەن كەلەتىن تۇرعىنداردى قابىلداۋعا دايىنبىز. سۋارمالى جەرلەر بار. ءبىر ءوتىنىش, وڭتۇستىكتىڭ اكىمدىكتەرى وسى ماسەلەگە دۇرىستاپ دەن قويسا, تۇرعىنداردى جىبەرۋگە ءجىتى نازار اۋدارسا دەيمىز», - دەگەن اۋدان اكىمى جاقىندا جەرلەستەر فورۋمىن وتكىزىپ, دەموگراف عالىمداردى دا قوسا شاقىرىپ, اۋدان حالقىنىڭ سانىن كوبەيتۋ جولدارىن بىرلەسە اقىلداسۋدى ۇيعارىپ وتىرعاندارىن جەتكىزدى.
ازامات قاسىم,
«ەگەمەن قازاقستان»
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
كۇرشىم اۋدانى
