قازاقستان • 14 قاراشا، 2018

الماتىدا ەكسترەميزمگە قارسى حالىقارالىق سەمينار ءوتتى

306 رەت كورسەتىلدى

الماتىدا «ورتالىق ازيادا ءبىلىم بەرۋ ارقىلى زورلىق-زومبىلىق ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋ» تاقىرىبىندا ايماقتىق سەمينار ءوتتى. ءۇش كۇن بويى وزەكتى ماسەلەلەر سارالانعان جيىنعا  يۋنەسكو شتاب-پاتەرىنىڭ بانكوك،  الماتى جانە تاشكەنت كەڭسەلەرىنىڭ ءبىلىم بەرۋ سالاسى ماماندارى جانە بۇۇ-نىڭ حالىقارالىق مەكەمەلەرى مەن اگەنتتىكتەرىنىڭ ساراپشىلارى قاتىستى.

ەلباسى ءوزىنىڭ ءبىر سوزىندە: «دىننەن ادامداردى ءبىر-بىرىنە قارسى قوياتىن ەمەس، كەرىسىنشە، ولاردى ءبىر-بىرىمەن تابىستىراتىن باستاۋلاردى ىزدەۋىمىز كەرەك» دەگەن بولاتىن. بۇگىندە ءداستۇرلى ءدىن مەن ءتۇرلى تەرىس اعىمداردىڭ ارا-جىگىن اجىراتا ءبىلۋ اسا ماڭىزدى. وعان تويتارىس بەرەتىن ەڭ دۇرىس جول – ساپالى ءبىلىم مەن سانالى تاربيە ەكەنى داۋسىز. وسى ماقساتقا نەگىزدەلگەن ءىس-شارا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ شەڭبەرىندە «قۇقىق ۇستەمدىگى ءپرينتسيپىن قولداۋداعى جاھان ازاماتتىعى رۋحىندا ءبىلىم بەرۋ» كونتەكستىندە ۇيىمداستىرىلىپ وتىر. الەمنىڭ ءار قيىرىنان كەلگەن بىلىكتى ماماندار ورتا ازياداعى الەۋمەتتىك ماسەلەلەر مەن ءتۇرلى قايشىلىقتاردى ءبىلىم بەرۋ ارقىلى كەشەندى رەتتەۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى. ولار اتالعان باستاما ءداستۇرلى نانىم-سەنىم جانە ەجەلگى تاريحپەن ساباقتاسىپ جاتۋى قاجەت دەپ ەسەپتەيدى.

– بۇگىندە كوپتەگەن ەلدەر ءدىني، ەتنوستىق نەمەسە ساياسي سەبەپتەرگە نەگىزدەلگەن زورلىق-زومبىلىق ەكسترەميزمنىڭ سىن-قاتەرلەرىنە تاپ بولىپ وتىر. بۇل رەتتە ورتالىق ازيا ەلدەرى دە شەتتە قالمايدى. سوندىقتان وڭىردەگى زورلىق-زومبىلىق ەكسترەميزمنىڭ سەبەپتەرىن ءتۇسىنۋدى جاقسارتۋ ماڭىزدى. وسى ماسەلەنى تالقىلاۋ بويىنشا بىرقاتار كەڭەستەر وتكىزىلدى، وندا زورلىق-زومبىلىق ەكسترەميزمىنىڭ الدىن الۋ سالاسىندا «جۇمساق ءتاسىلدىڭ» جانە اعارتۋدىڭ ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنى انىق مويىندالدى. سوندىقتان دا، مۇددەلى تاراپتاردىڭ باسىن قوسۋ ارقىلى وسى سەميناردى وتكىزۋدىڭ ماڭىزى زور بولدى. ءبىز ءبىلىم بەرۋدىڭ زورلىق-زومبىلىق ەكسترەميزمىنە قارسى كۇش تۋدىراتىندىعىن تالداۋدى ماقسات ەتتىك، – دەيدى الماتىداعى يۋنەسكو كلاستەرلىك بيۋروسىنىڭ ديرەكتورى كريستا پيككات.

حالىقارالىق ۇيىمنىڭ ساراپشىسى ساۋلە جاناتقىزىنىڭ پىكىرىنشە جاستارعا ەڭ الدىمەن ءوزىنىڭ تاريحى تۋرالى دۇرىس كوزقاراس قالىپتاستىرا الۋىمىز كەرەك. «جاستارىمىز سىني تۇرعىدان ويلاپ، كوپ ماسەلەنى تەرەڭ زەردەلەسە دەيمىز. وعان جەتۋ ءۇشىن ءبىز ولاردى مەكتەپ جاسىنان باستاپ وسىعان تاربيەلەۋىمىز قاجەت. مەكتەپپەن شەكتەلىپ قالماي، بۇل جۇمىستار ۋنيۆەرسيتەتتە دە جالعاسىن تاپقانى دۇرىس. راديكاليزم تەك دىنمەن عانا بايلانىستى ەمەس. ونىڭ استىندا ءدىندى جامىلعان باسقا دا ساياسي مۇددەلەر جاتۋى ىقتيمال. وسىنىڭ ارا-جىگىن اجىراتا الۋىمىز قاجەت» دەيدى ول.    

اتالمىش ءىس-شارانىڭ ماقساتى - يۋنەسكو-نىڭ ءبىلىم بەرۋ شارالارىن كۇشەيتۋ جانە جاستاردىڭ توزىمدىلىگىن ارتتىرۋ، زورلىق-زومبىلىق ەكسترەميزمىنىڭ الدىن-الۋ تاسىلدەرىن ءتيىمدى جانە ءتيىستى تۇردە قامتاماسىز ەتۋ. سەميناردا ورتالىق ازيا ايماعىنداعى زورلىق-زومبىلىق ەكسترەميزمى ماسەلەلەرىن ناقتى ءتۇسىنۋ، ءبىلىم بەرۋ ارقىلى ونىڭ الدىن الۋ بويىنشا جاڭا قۇرالدار مەن يننوۆاتسيالىق تاسىلدەردى قولدانۋ ءىسى كەڭىنەن  تالقىلاندى. 

ارمان وكتيابر،

«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار

تاعى 1650 قازاقستاندىق ىندەت جۇقتىردى

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 09:00

سوفيادان ولجالى ورالدى

سپورت • بۇگىن، 08:40

جاس تەننيسشىلەر جارادى

تەننيس • بۇگىن، 08:32

تۇتىنۋشى قۇقىعىن قورعايدى

قازاقستان • بۇگىن، 08:27

ۇقساس جاڭالىقتار