بىراق تابيعاتتىڭ وسى قىتىمىرلىعىنا قاراماستان, وساكاروۆ اۋدانىنداعى «نايدوروۆسكوە» دەپ اتالاتىن جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىك بيىل بۇرىن-سوڭدى بولىپ كورمەگەن ءونىم جينادى. شارۋاشىلىق ءاربىر گەكتاردان 50 تسەنتنەر استىق الدى. ديقاندار بۇعان جاڭا جانە وزىق ۇلگىدەگى اگروتەحنولوگيانى قولدانۋ ارقىلى قول جەتكىزگەن ەدى.
بيىل شارۋاشىلىق بيدايدىڭ «اۋستريالىق» دەپ اتالاتىن سۇرىبىنىڭ تۇقىمىن 550 گەكتار القاپقا ءسىڭىردى. جەردى اۋستريالىق ماماندار جاساپ شىعارعان «Nourivit» يننوۆاتسيالىق تىڭايتقىشىمەن وڭدەدى. بۇل تىڭايتقىشتىڭ قۇرامىندا توپىراقتى ميكروەلەمەنتتەرمەن بايىتاتىن جانە ونىڭ اۋا وتكىزگىشتىك قاسيەتىن ارتتىراتىن ميكروورگانيزمدەردىڭ قوسىندىسى بار. مۇنىڭ ناتيجەسى استا-توك ءونىم الۋعا قول جەتكىزدى.
– كورسەتكىشتەر وتە جاقسى, سيپاتتامالار دا تاماشا. بۇگىندە بۇل بيدايعا يتاليا مەن اۋستريا تاراپىنان سۇرانىس بار. سوندىقتان ءونىمدى ەۋروپاعا ەكسپورتتايتىن بولامىز. بۇل سۇرىپتىڭ جۇمساق سورتتى بيدايعا قاراعاندا قۇنى دا جوعارى. مۇنىمەن قوسا, ەگەر ءبىز قاتتى سۇرىپتى بيداي ءوسىرۋ باعىتىندا داميتىن بولساق, ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك ايماقتارىمەن باسەكەلەسەتىن بولامىز, – دەيدى «نايدوروۆسكوە» جشس-ءنىڭ جەتەكشىسى پاۆەل لۋششاك.
كەلەر جىلى شارۋاشىلىق «اۋستريالىق» تۇقىمىن ون ەسەگە كوبەيتىپ, 5 مىڭ گەكتارعا دەيىن ءدان سىڭىرمەكشى. بيىلعى جىل قاتتى بيداي سۇرىبىنىڭ ءتيىمدى ەكەنىن كورسەتتى. سول سەبەپتى دە بيدايدىڭ جۇمساق سۇرىبى وسىرىلەتىن القاپ قىسقارىپ, سونىڭ ەسەبىنەن قاتتى بيداي تۇقىمى ەگىلەتىن جەر كەڭەيتىلەتىن بولادى.
– سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ شارۋاشىلىقتارى «اۋستريالىق» سۇرىپ تۇقىمىنىڭ تونناسىن 220 مىڭ تەڭگەدەن ساتىپ الۋعا دايىن. باعا ارزان ەمەس, ارينە. بىراق ونىڭ قايتارىمى مول ەكەنىن جۇرتتىڭ ءبارى بىلەدى. گەكتارىنان 50 تسەنتنەر الۋ دەگەنىڭىزدى بۇرىن كىم كورگەن! شارۋالار كەتكەن شىعىنىن العاشقى ماۋسىمدا-اق قايتارىپ الادى. بيىل ءبىز شامامەن 750 توننا ساتۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز, – دەيدى پاۆەل لۋششاك.
«نايدوروۆسكوە» جشس اۋىلشارۋاشىلىق تەحنيكالارىنىڭ جاڭارۋىنا دا باسا ءمان بەرەدى. كەلەر جىلى شارۋاشىلىق بىرنەشە زاماناۋي كومباين ساتىپ الماقشى. بۇل تەحنيكالاردىڭ جوعارى ونىمدىلىگى ءوز الدىنا, ولاردىڭ گەوناۆيگاتسيانى پايدالانا وتىرىپ, القاپتاردىڭ ەلەكتروندى كارتاسىنا سايكەس جۇمىس ىستەۋگە قابىلەتى تولىعىمەن جەتەدى.
اۋىلشارۋاشىلىعىنا تسيفرلاندىرۋ ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ وتە كۇردەلى جانە كەزەڭ-كەزەڭىمەن جۇرگىزىلەتىن ۇدەرىس. مۇنداي جاڭا تاجىريبەنى يگەرۋ اگروسالاداعى عالىمداردىڭ قاتىسۋىنسىز ءتىپتى دە مۇمكىن ەمەس. سول سەبەپتى بيىلدان باستاپ «نايدوروۆسكوە» جشس-ءنىڭ القاپتارىندا س.سەيفۋللين اتىنداعى قازاق اگروتەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ عالىمدارى دالمە-ءدال ەگىنشىلىك ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋ بويىنشا قاناتقاقتى جوبانى جۇزەگە اسىرۋمەن اينالىستى. القاپتاردىڭ ەلەكتروندى كارتاسىن پايدالانۋعا كوشۋ – وسى جوبا كوزدەگەن كەزەڭنىڭ ءبىرى.
جالپى, ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى تەحنيكانىڭ مۇمكىندىكتەرىن تەكسەرىپ, تىڭايتقىشتاردى ديففەرەنتسيالدى ەنگىزۋدى جۇزەگە اسىردى. القاپتاردىڭ ەلەكتروندى كارتاسىن جاساپ, توپىراقتىڭ اگروحيميالىق تالداۋىن وتكىزدى, سونداي-اق ەگىستىكتەردىڭ ءارامشوپ باسۋ كارتالارىن قۇراستىردى. الداعى ۋاقىتتا عالىمدار مەتەوستانسالار كومەگىمەن امەريكالىق «Data Transmission Network» كومپانياسى جاساعان اۋا رايىن ءدال بولجاۋ قاناتقاقتى جوباسىنىڭ قورىتىندىلارىن ءىس جۇزىندە پايدالانۋ تۋرالى ۇسىنىستار ەنگىزۋدى جوسپارلاپ وتىر. مىسالى, كۇن رايىنا قاتىستى جاۋىن-شاشىننىڭ ىقتيمالدىلىعى, شىق نۇكتەسى جانە باسقا دا كورسەتكىشتەردىڭ ساراپتاماسى 10-نان استام پارامەتر بويىنشا جۇرگىزىلەتىن بولادى.
سونىمەن قاتار «نايدوروۆسكوە» سەرىكتەستىگى ا.ي.باراەۆ اتىنداعى استىق شارۋاشىلىعى عىلىمي-وندىرىستىك ورتالىعىمەن دە تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتقان. بيدايدىڭ «دامسين» جانە اۋستريالىق «دۋرۋم» اتتى سۇرىپتارى وسى ورتالىقتان ساتىپ الىنىپ, سەبىلگەن.
تسيفرلاندىرۋ ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋمەن اينالىسقان شارۋاشىلىقتار وبلىستىق اۋىلشارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ ۇدايى نازارىندا.
– الا جازداي اتىز جاعالاپ, اششى تەرىن جەرگە سىڭىرگەن ديقان ەڭبەگىنىڭ قايتارىمى بار. بۇگىندە جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ارقاسىندا جۇمىس جەڭىلدەگەن. بۇرىنعى تەحنيكالارعا قاراعاندا قازىرگى تەحنيكا الدەقايدا جاقسى. جۇمىسى اۆتوماتتاندىرىلعان. قىزمەتتىڭ دەنى كومپيۋتەرلىك تەحنيكا ارقىلى باسقارىلادى. وتە ىڭعايلى. وسىنىڭ ارقاسىندا جەردى تىڭايتۋ, ءدان سەبۋ سىندى ەگىس القابىنداعى جۇمىس جانداندى, – دەدى تاياۋدا باق وكىلدەرىنە بەرگەن سۇحباتىندا وبلىستىق اۋىلشارۋاشىلىعى باسقارماسىنىڭ جەتەكشىسى ساعىنجان اپاقاشوۆ.
بيىلعى استىق وراعى كەزىندە وبلىس اكىمى ەرلان قوشانوۆ وساكاروۆ اۋدانىنا ارنايى بارىپ, «نايدوروۆسكوە» جشس-ءنىڭ ەگىن القاپتارىن ارالاپ, جاڭا تەحنولوگيامەن جۇمىس ىستەپ جاتقان ديقاندار قاۋىمىنىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىسقان بولاتىن. ءوڭىر باسشىسى جەرگىلىكتى اگراريلەردىڭ تسيفرلاندىرۋ جۇيەسىن باتىل تۇردە ەنگىزىپ جاتقان قادامدارىنا وڭ باعا بەردى.
– ەگەر ءونىمدى وتكىزۋ جولدارى بولسا, ونىمدىلىك جوعارى بولسا, وسى جاڭا تەحنولوگياعا كوشۋ قاجەت. باسەكەگە قابىلەتتى ءداندى-داقىلدار وسىرۋگە ارنالعان القاپتاردىڭ اۋدانىن ۇلعايتىڭىزدار, – دەگەن بولاتىن ءوڭىر باسشىسى.
ءبىر سوزبەن ايتقاندا, وبلىستا وندىرىستىك ۇدەرىستى تسيفرلاندىرۋدىڭ ماڭىزدى ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋگە العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كىرىسكەن «نايدوروۆسكوە» شارۋاشىلىعى بۇل بەرەكەلى شارۋانىڭ شاش-ەتەكتەن پايدا اكەلەتىنىن ىسپەن دالەلدەپ شىقتى. ياعني بۇل – الداعى ۋاقىتتا مۇنداي تاجىريبەدەن ۇلگى الاتىن شارۋاشىلىقتاردىڭ قاتارى كوبەيەدى دەگەن ءسوز.
قايرات ءابىلدا,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى,
وساكاروۆ اۋدانى
