تۇرمىس ساپاسىنىڭ ارتۋى –دامۋ كەپىلى
بۇل ورايدا جولداۋدان تۋىندايتىن مىندەتتەر جامبىل وبلىسىندا جۇزەگە اسىرىلا باستادى. وبلىس اكىمى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ تىكەلەي باستاماسىمەن وسى ماقساتتا بارلىق سالا بويىنشا بىرقاتار جوبا قولعا الىندى.
ەلباسى جولداۋىنداعى ءبىرىنشى باسىمدىققا سايكەس, جامبىل وبلىسىندا 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ 101 مىڭعا جۋىق قىزمەتكەر ءۇشىن ەڭ تومەنگى جالاقىنى 28 284 تەڭگەدەن 42 426 تەڭگەگە دەيىن ءوسىرۋ ءۇشىن وبلىستىق بيۋدجەتتىڭ كىرىستەرى مەن شىعىستارى قايتا قارالاتىن بولادى. وسىعان وراي وڭىردەگى بيزنەس وكىلدەرى دە بۇل شەشىمدى قۋاتتاۋ ءۇشىن ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرۋدى باستادى. ەكىنشىدەن, جولداۋدا بيزنەستى وركەندەتۋدىڭ تۇراقتى كوزدەرىن قالىپتاستىرىپ, جەكە ينۆەستيتسيانى ىنتالاندىرۋ جانە نارىق ەركىندىگىن قولداۋ قاجەتتىلىگىنە باسىمدىق بەرىلگەن.
بۇگىندە وڭىردە شاعىن كاسىپكەرلىكتى قولداۋ ماقساتىندا «دامۋ» قورىمەن بىرلەسە قاراجات ءبولۋ قاعيداسىمەن 2018 جىلى وبلىستىق بيۋدجەتتەن 500 ميلليون تەڭگە, «دامۋ» قورىنان 1 ميلليارد تەڭگە قاراستىرىلعان. ال اۋىل تۇرعىندارىنا شاعىن نەسيە بەرۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن قوسىمشا 1 ميلليارد تەڭگە ءبولىنىپ, جالپى سوما 5 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن جەتتى. كەلەسى جىلى بۇل قارجىلاردىڭ كولەمى بارىنشا كوبەيەتىن بولادى.
سونىمەن قاتار بۇگىنگى تاڭدا جىلدىق قۋاتتىلىعى 800 توننا بولاتىن «اۋليە-اتا فەنيكس» – «قۇس شارۋاشىلىعىنداعى قايتا وڭدەۋدە جاڭا اۆتوماتتاندىرىلعان تەحنولوگيالىق جەلىنى ەنگىزۋ» جوباسى جۇزەگە اسىرىلسا, جىل سوڭىنا دەيىن 6 جوبا ىسكە قوسىلادى. ىسكە اسىرىلاتىن جوبالاردىڭ ىشىندە ەكسپورتقا باعىتتالعان «كازفوسفاتتىڭ» امموفوس ءوندىرىسىنىڭ كولەمىن كوبەيتۋ جوباسى دا بار.
جولداۋ بارىسىندا ەلباسى شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورعا سەرپىندى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن شەتەل ينۆەستورلارىمەن بىرلەسىپ, تىكەلەي ينۆەستيتسيا قورىن قۇرۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋدى تاپسىرعان بولاتىن. شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورعا سالىنعان ينۆەستيتسيالار 87 ميلليارد تەڭگەنى قۇراپ, وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 13,3 پايىزعا ارتقان. قازىرگى تاڭدا وبلىستا شەتەل ينۆەستورلارىنىڭ قاتىسۋىمەن قۇنى 1 ميلليارد اقش دوللارىن قۇرايتىن 13 جوبا ىسكە اسىرىلۋدا.
جولداۋدا اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى ەڭبەك ونىمدىلىگىن جانە قايتا وڭدەلگەن ءونىمنىڭ ەكسپورتىن 2022 جىلعا قاراي 2,5 ەسە كوبەيتۋ مىندەتى تۇر. بۇل ورايدا جىل باسىنان 1,8 مىڭ توننا ەت ەكسپورتقا شىعارىلعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. بۇگىندە وبلىستا اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن قايتا وڭدەيتىن 183 كاسىپورىن جۇمىس ىستەۋدە. بىراق اسقار مىرزاحمەتوۆ ساپالى, تەرەڭ وڭدەۋمەن اينالىساتىن كاسىپورىنداردىڭ سانى از ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ەندى ولاردىڭ سانىن كوبەيتۋ ءۇشىن ۇستىمىزدەگى جىلى جۇزەگە اساتىن 4 جوبا ءوڭىردىڭ ارنايى كارتاسىنا ەندى. بۇدان بولەك, قۇنى 8 ميلليارد تەڭگەنى قۇرايتىن 7 ينۆەستيتسيالىق باستاما قولداۋ تاپتى.
ء بىلىم باسەكەسىندەگى بەلسەندىلىك
پرەزيدەنت الەۋمەتتىك سالاعا جۇمسالاتىن شىعىنداردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ەرەكشە ءمان بەرىپ, 5 جىل ىشىندە ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىنا بارلىق كوزدەردەن جۇمسالاتىن قاراجاتتى ىشكى جالپى ءونىمنىڭ 7,4 پايىزىنان 10 پايىزىنا دەيىن جەتكىزۋ تۋرالى مىندەت قويدى. سونىمەن قاتار, ەلباسى نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەپتەرىنىڭ وقىتۋ ءادىسى مەن جۇيەسى باسقا مەكتەپتەر ءۇشىن بىرىڭعاي ستاندارت بولۋى ءتيىس ەكەندىگىن باسا ايتتى. بۇل جۇمىس وبلىستا ءتيىستى دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرىلۋدا.
وتكەن جىلى وڭىردە 45 مەكتەپ جاراتىلىستانۋ پاندەرىن اعىلشىن تىلىندە وقىتسا, بيىلعى وقۋ جىلىندا 277 مەكتەپتە 4 ءپان اعىلشىن تىلىندە وقىتىلا باستادى. وبلىستا نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ وزىق تاجىريبەسى 7 مەكتەپكە ەنگىزىلگەن. الداعى ۋاقىتتاردا نازارباەۆ زياتكەرلىك مەكتەبىنىڭ الدىڭعى قاتارلى پەداگوگيكالىق تاجىريبەسىن بارلىق مەكتەپكە ەنگىزۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلەتىن بولادى.
ماسەلەن, 2018-2019 وقۋ جىلىندا وبلىستىڭ بارلىق مەكتەبىندە 1-دەن 8-گە دەيىنگى سىنىپتاردا وقۋشىلاردىڭ ءوز ارەكەتىن باقىلاۋ مەن باعالاي بىلۋگە, فۋنكتسيونالدىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن جۇيە ەنگىزىلدى. بۇعان 2019-2020 جىلدارى قالعان سىنىپتار كوشەتىن بولادى.
جاڭا وقۋ جىلىندا وبلىستا 9 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلدى. ءۇش اۋىسىمدا جۇمىس ىستەيتىن 3 مەكتەپتىڭ, اپاتتى جاعدايداعى – 3, ورىن تاپشىلىعى بار 3 مەكتەپتىڭ ماسەلەسى شەشىلدى. بۇگىنگى كۇنى 5 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە. ناتيجەسىندە 1 ءۇش اۋىسىمدى, 4 ورىن تاپشىلىعى بار مەكتەپتىڭ ماسەلەسى شەشىلەتىن بولادى. ال الەۋمەتتىك سالاداعى نىسانداردى قاجەتتىلىگىنە قاراي سالۋ بويىنشا وڭىردە قىزۋ جۇمىس باستالىپ تا كەتتى.
بۇدان بولەك, ەلباسى تاپسىرماسىنا سايكەس بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن مەكتەپتەر مەن بالاباقشالاردى 100 پايىز بەينەباقىلاۋ كامەرالارىمەن قامتۋ شارالارى قولعا الىنىپ وتىر. بۇگىنگى كۇنى وبلىستاعى ءبىلىم مەكەمەلەرىنىڭ 90 پايىزىندا بەينەباقىلاۋ كامەرالارى ورناتىلعان.
مەملەكەت باسشىسى ۇستاز بەدەلىن ارتتىرۋ ماسەلەسىن ۇدايى كوتەرىپ كەلەدى. جولداۋعا سايكەس «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ دايىندالۋى ءتيىس. بيىل پەداگوگتارعا ۇلتتىق بىلىكتىلىك سىناعى ەنگىزىلدى. اتتەستاتتاۋ ناتيجەسىندە وبلىستىڭ 2 مىڭنان استام مۇعالىمىنىڭ لاۋازىمدىق جالاقىسىنا 30-دان 50 پايىزعا دەيىن قوسىمشا ۇستەمەاقى بيىلعى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنەن باستاپ تولەنىپ كەلەدى. جاڭارتىلعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنى بويىنشا ساباق بەرەتىن 16 مىڭنان استام مۇعالىمنىڭ جالاقىسى 30 پايىزعا كوبەيدى. مۇنىڭ بارلىعى ءبىلىم باسەكەسىندەگى قابىلەتتىلىكتى ارتتىراتىنى ءسوزسىز.
دەنساۋلىق – زور بايلىق
ەلباسى جولداۋىندا مەديتسينالىق قىزمەت ساپاسى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك كوڭىل-كۇيىنىڭ اسا ماڭىزدى كومپونەنتى ەكەندىگىن جانە اۋىلدىق جەرلەردە العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك قولجەتىمدى بولۋى ءتيىس ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى. بۇل رەتتە جامبىل وبلىسىندا 95 العاشقى مەديتسينالىق كومەك نىسانىن سالۋ قاجەتتىگى تۋىنداپ وتىر. جىل سوڭىنا دەيىن مەملەكەت-جەكەشەلىك ارىپتەستىك شەڭبەرىندە 30 نىساندى پايدالانۋعا بەرۋ جوسپارلانسا, بيۋدجەت ەسەبىنەن 9 نىسان پايدالانۋعا بەرىلمەك. بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەمدەۋ نەگىزىندە 95 نىساننىڭ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ مەرزىمى 8-10 جىلدان 3 جىلعا قىسقارعانىن ايتا كەتۋ كەرەك. ناتيجەسىندە قۇرىلىسقا جۇمسالاتىن 6,5 ميلليارد تەڭگە مەملەكەت-جەكەشەلىك ارىپتەستىك اياسىندا 2,3 ميلليارد تەڭگەگە دەيىن قىسقارتىلىپ, قارجى ەداۋىر ۇنەمدەلەدى.
ال جولداۋداعى العاشقى مەديتسينالىق-سانيتارلىق كومەك كورسەتەتىن قىزمەتكەرلەردى ىنتالاندىرۋ جانە اۋرۋلاردى ەمدەۋ ءىسىن باسقارۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ەنگىزگەن ۋچاسكەلىك مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كەزەڭ-كەزەڭمەن كوبەيتۋ باعىتىندا ەمدەۋ ءىسىن باسقارۋ باعدارلاماسى وڭىردەگى 20 ەمحاناعا جۇكتەلىپ, 180 مامان وقىتىلدى. وسى باعدارلامانىڭ جاڭا تاسىلدەرىن ەنگىزگەن ۋچاسكەلىك مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسى كەزەڭ-كەزەڭمەن 20 پايىزعا كوبەيتىلەتىن بولادى.
سونىمەن قاتار وبلىس بويىنشا 11 مەديتسينالىق ۇيىمعا «ە – Kezek» ەلەكتروندىق كەزەكتى ەنگىزۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيۋدجەت ەسەبىنەن 73 ميلليون تەڭگە بولىنگەن. قازىرگى تاڭدا وبلىستاعى 43 دەنساۋلىق ساقتاۋ مەكەمەسىندە 8686 مەديتسينالىق قىزمەتكەر اقپاراتتىق جۇيەلەر بويىنشا جۇمىس ىستەيدى. اقپاراتتىق جۇيەلەرگە 732 946 ەلەكتروندىق دەنساۋلىق پاسپورتى ەنگىزىلگەن.
«حالىقتى تىركەۋ رەگيسترى» اقپاراتتىق جۇيەسىنە تىركەلگەندەر حالىق سانىنىڭ 65,9 پايىزىن قۇراسا, 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنا 100 پايىزدى قۇرايتىن بولادى. قاتەرلى ىسىكتەردىڭ اۋرۋشاڭدىعىن, ءولىمىن تومەندەتۋ جانە ونكولوگيالىق قىزمەتتىڭ ساپاسىن ارتتىرۋ ماقساتىندا وبلىستا ونكولوگيالىق ديسپانسەردىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلۋدە.
سپورت سالاسىن دامىتۋ باستى نازاردا
جولداۋدا بۇقارالىق سپورت پەن دەنەشىنىقتىرۋدىڭ قولجەتىمدىلىگىن ارتتىرۋ قاجەتتىلىگى دە كەڭىنەن ايتىلدى. بۇگىندە وبلىس تۇرعىندارىنىڭ جۇيەلى تۇردە دەنەشىنىقتىرۋ جانە سپورتپەن شۇعىلدانۋى ءۇشىن قولجەتىمدى 1605 سپورت نىسانى انىقتالعان. ولاردىڭ 517-ءسى تاراز قالاسىندا, 1088-ءى اۋدانداردا ورنالاسقان. 2019 جىلى ورتا مەكتەپتەردىڭ سپورت زالدارىنىڭ تۇرعىندارعا قولجەتىمدىلىگىن تولىعىمەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلانعان.
سونىمەن قاتار سالانى دامىتۋ ماقساتىندا 2019-2021 جىلدارى وڭىردە 30 سپورت كەشەنىن سالۋ جوسپارلانۋدا. ونىڭ ىشىندە, تاراز قالاسىندا جەڭىل اتلەتيكا مەن گيمناستيكاعا ارنالعان مانەجدەر قۇرىلىسى بار. كەلەسى جىلعا جالپى سوماسى شامامەن 4 ميلليارد تەڭگەگە 11 جوبانىڭ قۇرىلىسىن, 2020 جىلعا 2 930 ميلليون تەڭگەگە 11 دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى قۇرىلىسىن جانە 2021 جىلعا 1 040 ميلليون تەڭگەگە 8 دەنەشىنىقتىرۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بۇعان قوسا اۋلالاردا, ساياباقتاردا 29 سپورت الاڭشاسىن سالۋ جوسپارلانعان. ولاردىڭ ىشىندە 14 امبەباپ سپورت الاڭشاسى, 6 شاعىن فۋتبول الاڭشاسى جانە 8 ستريتۆوركاۋت الاڭشاسى بار.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
