انگە دە, جىرعا دا ارقاۋ بولعان ءتۇبىت ءشالى شەشەلەرىمىزدىڭ باسىنا ابدەن جاراسىپ قالاتىن. ولار سالقىن, جەل-قۇز تيمەيدى دەپ ونى بەلدەرىنە دە وراپ الۋشى ەدى. اقتوبە وبلىستىق ونەر مۋزەيىندە «ماعان ورامال سىيلاڭىز» اتتى تاقىرىپپەن وتكىزىلگەن ورىنبوردىڭ ءتۇبىت ورامالىنىڭ كورمەسى وعان دەگەن سۇرانىس پەن قىزىعۋشىلىقتى بۇرىنعىسىنان دا ارتتىرا تۇسكەندەي اسەر قالدىردى.
كورمەنى ورىنبور وبلىستىق دوستىق ءۇيى مەن «بايتەرەك» قايىرىمدىلىق قورى جانە اقتوبە وبلىستىق اكىمدىگى بىرلەسىپ ۇيىمداستىردى. وعان 200-دەن استام ءتۇبىت ونىمدەرى قويىلدى. وسى ارادا ورىنبوردىڭ ءتۇبىت ورامالىنىڭ تاريحى حVIII عاسىردان باستالاتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. قولدا بار دەرەكتەر ورىنبوردىڭ ءتۇبىت ورامالى تۇڭعىش رەت 1857 جىلى پاريجدە وتكەن حالىقارالىق كورمەگە قويىلعانىن كورسەتەدى. ال بۇدان 5 جىل وتكەن سوڭ, لوندوندا وتكەن كورمەدە ورىنبورلىق ۋسكوۆا دەگەن توقىماشى ەشكى تۇبىتىنەن توقىلعان ءشالى ورامالى ءۇشىن ارنايى مەدالمەن ماراپاتتالعان ەكەن. ورىنبور برەندىنىڭ باستى ءبىر ەرەكشەلىگى, تاپ-تازا ەشكى جۇنىنەن توقىلۋىندا. بۇعان تالشىقتاي دا ءجىپ ارالاستىرىلمايدى.
كورمەگە قويىلعان ءتۇبىت ونىمدەرىنىڭ قاي-قايسىسى دا كوزدىڭ جاۋىن العانداي. ايتسە دە بۇلاردىڭ اراسىندا ەسىمى ورىنبورعا عانا ەمەس, كورشىلەس ەلدەرگە دە كەڭىنەن تانىمال قانداسىمىز عاليا ءاپسالاموۆانىڭ قولىنان توقىلعان ءتۇبىت ورامالدار تىپتەن ەرەكشە دەۋگە بولادى. ونىڭ ايتۋىنشا, سوڭعى جىلداردا بۇرىنعى كەڭەستىك كەڭىستىكتەگى تۇرعىندار اراسىندا تازا تابيعي ءونىم – ءتۇبىت شالىلەرگە دەگەن سۇرانىس ارتىپ كەلەدى. ورنەكتەردىڭ ءتۇرى مەن ارلەنۋىنە قاراي ونىڭ باعاسى دا ءارتۇرلى.
جوعارىدا اتالعان ورىنبور وبلىستىق دوستىق ءۇيى مەن «بايتەرەك» قايىرىمدىلىق قورىنىڭ ءتورايىمى ساۋلە تايەكەشوۆانىڭ ايتۋىنشا, اقتوبەدە وتكىزىلگەن كورمەگە ءشالى توقيتىن شەبەرلەر مەن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ قولونەر بۇيىمدارى اكەلىنگەن. بۇل ونىمدەر سەريالىق ءتاسىل ارقىلى فابريكادان شىققان ءتۇبىت ورامالمەن سالىستىرعاندا ساپاسى الدەقايدا جوعارى ەكەنى انىق.
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە
