وعان ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رۋسلان دالەنوۆ, ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ, قارجى مينيسترلىگىنىڭ ىشكى اۋديت كوميتەتىنىڭ توراعاسى ازامات احمەتوۆ, سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى حالىقارالىق اقپارات كوميتەتىنىڭ توراعاسى تالعات جۇماعۇلوۆ, ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى سانات كوشكىمباەۆ, «جاينا, استانا» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى مۇحتار ەركەتاەۆ جانە ت.ب. قاتىستى. ولار – جولداۋدى ءتۇسىندىرۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق توپتىڭ مۇشەلەرى.
الدىمەن ەرمەك امانشاەۆ ءسوز سويلەپ, جولداۋدىڭ استانا قالاسىنا قانداي وزگەرىستەر مەن جاڭالىقتار اكەلەتىنىن جەتكىزدى. «الدىمەن ايتارىم, بيۋدجەتتەن اقشا الاتىن 10 مىڭنان استام ازاماتتىق قىزمەتكەردىڭ جالاقىسى 30-35 پايىزعا دەيىن وسەتىن بولادى. بۇعان قاجەتتى قاراجات بيۋدجەتتەن تيىسىنشە كوزدەلىپ وتىر. ەڭ تومەنگى ەڭبەكاقىنىڭ وسەتىنىنە بايلانىستى 80 مىڭنان استام جالدامالى جۇمىسشىنىڭ ەڭبەكاقىسى دا وسەدى. 2018-2022 جىلدارعا قالا وندىرىسىنە قۇيىلاتىن ينۆەستيتسيالاردىڭ ەسەبىنەن جاڭا 55 مىڭ تۇراقتى جانە 100 مىڭ ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارى اشىلاتىن بولادى. ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, ءبىز ەڭبەك نارىعى جۇيەسىن بارىنشا جەتىلدىرىپ, بارلىق جاھاندىق قاۋىپ-قاتەرلەرگە قارسى تۇرا الاتىن جاعدايعا جەتكىزۋدى كوزدەپ وتىرمىز. بۇل قاتاردا جوعارى تەحنولوگيالارعا قول جەتكىزۋ مەن تسيفرلاندىرۋ جۇيەلەرى قاتار جۇرگىزىلەتىن بولادى, دەي كەلىپ, ول ودان ءارى ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى وزگەرىستەرگە توقتالدى. «الدىمىزداعى بەس جىلدا ءبىز 37 جاڭا مەكتەپ قۇرىلىسى مەن 10 قوسالقى قۇرىلىستاردى اياقتايتىن بولامىز. سونىڭ ىشىندە 4 نىسان بيىلعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن پايدالانۋعا بەرىلەدى. ال 2019 جىلدىڭ اياعىنا دەيىن تاعى دا 14 نىساندى پايدالانۋعا بەرۋ كوزدەلگەن. سونىمەن قاتار بۇل مەكتەپتەر قازىرگى 1200 وقۋشىعا ارنالعان ستاندارتتاردا ەمەس, 2500-3000 بالاعا ارنالعان, كەڭەيتىلگەن ستاندارتتارمەن سالىناتىن بولادى. ءسويتىپ ءبىز استانانىڭ 20 جىلدىق تاريحىندا قامتىعان وقۋشىلارىنىڭ سانىنا سوڭعى 5 جىلدا عانا جەتكەلى وتىرمىز. وسىنداي شارالاردىڭ ارقاسىندا ءبىز ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتەر سانىن دا بارىنشا ازايتاتىن بولامىز. استانادا ءبىرىنشى رەت ءبىلىم بەرۋدى جاڭالاندىرۋ ورتالىعىنىڭ بازاسى شەڭبەرىندە مەملەكەتتىك جانە جەكەمەنشىك بالاباقشا تاربيەشىلەرىنىڭ بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ, مەتوديكالىق كومەك كورسەتۋ جۇمىستارىن باستادىق. بۇل جۇمىستارعا استانا بيۋدجەتىنەن 350 ملن تەڭگەدەن ارتىق قاراجات ءبولىندى. قازىردىڭ وزىندە 1500-دەن استام تاربيەشى وسىنداي, بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ كۋرستارىنان وتكىزىلدى. سونىمەن قاتار قالانىڭ ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە دايىندىعى بارىنشا كۇشتى, بىلىكتىلىگى جوعارى مۇعالىم كادرلاردى تارتۋعا جاعداي تۋعىزۋ جۇمىستارى دا قاتار جۇرگىزىلۋدە. وسىعان بايلانىستى, كادرلاردى ساپالى دايىنداۋ ماقساتىمەن بيىل عانا اسا قاجەتتى ماماندىقتار دايىنداۋ ءۇشىن 13 جوو-عا 1 مىڭنان ارتىق گرانت بولدىك. ءسويتىپ بىلىكتى پەداگوگتار دايىنداۋ ءبىزدىڭ جۇمىسىمىزدىڭ باسىمدى باعىتى بولىپ تانىلدى», دەدى ول.
ە.امانشاەۆ سونداي-اق جولداۋداعى اسا ماڭىزدى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى – دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە دەنى ساۋ ۇلت قالىپتاستىرۋ ماقساتتارىن ورىنداۋ ءۇشىن ەلباسى ءوزىنىڭ سوزىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىنىڭ الدىڭعى قاتارىنداعى قىزمەت – ەمحانالار مەن امبۋلاتوريالار ساپاسىنىڭ جاقسى بولۋىن اتاپ كورسەتكەن ەدى. وسى ماقساتقا قول جەتكىزۋ ءۇشىن مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەكاقىسى 20 پايىزعا كەزەڭ-كەزەڭمەن وسىرىلەتىنى ايتىلعان. استانادا بۇل 588 ۋچاسكەلىك دارىگەردى جانە 1 مىڭعا جۋىق مەدبيكەلەردى قامتيدى. ال جاڭا ادىسپەن جۇمىس ىستەۋ ءتاسىلىن ۇيرەتۋ 2019 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي تولىعىمەن اياقتالادى. بۇل مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ ساپاسىن ارتتىرادى دەگەن ۇمىتتەمىز. بيىلعى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن مەديتسينادا تولىقتاي قاعازسىز جۇمىس ىستەۋ ادىسىنە كوشەمىز. بۇگىنگى تاڭنىڭ وزىندە تۇرعىنداردىڭ 93 پايىزى دەنساۋلىقتىڭ ەلەكتروندى پاسپورتتارىمەن قامتىلدى. 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باستاپ استانانىڭ بارلىق ەمحانالارى مەن اۋرۋحانالارى مەديتسينالىق قۇجاتتاردى قاعازسىز جۇرگىزەتىن ادىسكە تولىقتاي كوشىرىلەدى», دەي كەلىپ, ودان ءارى ە.امانشاەۆ الدىمىزداعى جىلى تاعى دا 5 ەمحانا سالىناتىنىن اتاپ ءوتتى. بۇل ەمحانالار كەزەكتى ازايتادى جانە ءبىر دارىگەرگە قارالاتىنداردىڭ سانىن 1700-1800 ادامعا دەيىن قىسقارتادى. ال بۇگىنگى تاڭدا بۇل سان 2200 ادام بولىپ وتىر. سونىمەن قاتار وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن تاعى دا 48 ۋچاسكە اشۋ جوسپارلانعان», دەدى ول.
سونىمەن قاتار ە.امانشاەۆ استانادا كاسىپكەرلىكتى ىنتالاندىرۋعا باعىتتالعان بيزنەس احۋالدى ارتتىرۋ شارالارىنا دا توقتالىپ ءوتتى. جىل باسىنان بەرى العاندا قالاداعى شوب سۋبەكتىلەرىنىڭ سانى 8,9 پايىزعا ارتتى. جالپى شوب وندىرىسىنەن بيۋدجەتكە تۇسكەن سالىق كولەمى 297,2 ملرد تەڭگەگە جەتتى, دەدى ول. بۇل بارلىق سالىق كولەمىنىڭ 45 پايىزى ەكەن.
ودان ءارى حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن قامتۋ ماسەلەسىنە توقتالعان اكىمنىڭ ورىنباسارى بۇل جۇمىستىڭ استانادا قالاي جۇرگىزىلىپ جاتقانىن قىسقاشا ايتىپ ءوتتى. «7-20-25» باعدارلاماسىنا سايكەس ءۇي الۋ ءۇشىن مۇعالىمدەرگە, بيۋدجەتتەن ەڭبەكاقى الاتىن باسقا دا قىزمەتكەرلەرگە, سونىڭ ىشىندە قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرىنە 1000 000 تەڭگەنىڭ سەرتيفيكاتى بەرىلدى. بۇل جۇمىس كەلەسى جىلى جالعاسىن تابادى», دەدى ە.امانشاەۆ.
وسىدان كەيىن ءسوز باسقا سپيكەرلەرگە بەرىلىپ, تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا جولداۋدىڭ بارلىق پوزيتسيالارىنان قاراپايىم ادام ناقتى پايدا تابادى دەگەن ۇستانىم العا شىقتى.
جاقسىباي سامرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
