
– بالا كەزىمدە اكەم ءبايدىلدا, اجەم ناعيپا, سەيىتقاسىم كوكەم ءبىزدىڭ تورەلەر اۋلەتىندە تۋ بولعانىن, ونى 1932 جىلى اشتىقتا ەلدەن اۋار كەزدە جىلانشىق بويىنداعى ادەن تورە دەگەن جەردەگى كەنجەباي دەگەن اكەمىزدىڭ ۇيىندەگى تەرەزە كوسىگى استىنا قۇرىم كيىزگە وراپ تىققانىن ايتىپ وتىراتىن. سول تۋدى جاسىرعان سەيىتقاسىم جامبىل ۇلى امانگەلدى ساربازدارىنىڭ ءبىرى بولعان. ول اشارشىلىقتا جەزقازعان اسىپ, سوناۋ تاجىكستانعا دەيىن بارىپ, تورعايعا 40-جىلدارى عانا ورالعان. سول كىسى 1982 جىلى 86 جاسىندا قايتىس بولادى. 1965 جىلى جاسىرعان جەردەن تۋدىڭ جۇرناعىن تاپقان دا سول كىسى. تۋدى تاپقاندا ونىڭ قاسىندا امانگەلدى باتىردىڭ جەكە كومەكشىسى, سوعىس كوميسسارى بولعان سۇلتان بەكتاسوۆ, ءبايدىلدا وماروۆ, سارجان مۇقان ۇلى, بايزاق ءبايدىلدين دەگەن كىسىلەر بولعان, – دەيدى ءشوپتىباي اعا.
تۋ قانداي بولعان ەدى؟ امانگەلدى اۋداندىق مۋزەيىندەگى امانگەلدى باتىر كوتەردى دەگەن تۋدىڭ ءتۇسى قىزىل, ارابشا جازۋى بار. ءشوپتىباي اعايدىڭ ايتۋىنشا, ول مىنا ءوزى ايتىپ وتىرعان تۋعا ۇقسامايدى. تۋدىڭ جۇرناعى تابىلعاننان كەيىن ويۋشى, سۋرەتشىلىگى بار شوكەڭ ۋاقىتىسىندا كورگەن سۇلتان بەكتاسوۆ, سەيىتقاسىم جامبىل ۇلى دەگەن كىسىلەردىڭ ايتۋىمەن ونىڭ سۋرەتىن سالىپ شىعادى.
– امانگەلدىنىڭ مىڭباسى بولعان اتامبەكتىڭ ىبىرايى دەگەن كىسى بىردە ۇيگە كەلىپ, تۋدىڭ قاعازعا سالىنعان سۋرەتىن كورگەن سوڭ: «تۋدى اينىتپاي سالىپسىڭ, قاراعىم! تۋ وسىنداي بولاتىن» دەپ قۋانعان ەدى. كوزكورگەندەردىڭ ماعان سيپاتتاۋىنشا, تۋدىڭ ءتۇسى جالپى اق بولعانىمەن, ول بوز, كوكشىل تارىزدەنىپ, قۇبىلىپ تۇراتىن ماتا ەكەن. تۋ تومەن سالبىراپ تۇرعان, بەتىندە ءۇش بولەك, ءۇش تۇمارشا بولعان. ءار تۇمارشانىڭ جيەگىنە قۇران اياتى جازىلعان قۇستىڭ سۇيەگى بەكىتىلگەن. ال تۋدىڭ جيەگىنە جاعالاي سۋ سيىردىڭ (تەڭىز حايۋانى) قىلىنان شاشاق جاساپ ىلىنگەن. تۋدىڭ ۇشار باسىندا كولەمى شاي كەسەدەي كۇمبەز بەينەلى التىن اشەكەيى بولعان. اشارشىلىقتا ونى ساتىپ جىبەرسە كەرەك, – دەيدى ولكەتانۋشى.
ايتپاقشى, تۋدى تاپقاندا ونىڭ ماتاسى ۇستاۋعا كەلمەي ۇگىتىلىپ كەتەدى, تەك تۇمارعا بايلانعان قۇس سۇيەگى, سۋ سيىردىڭ قىلى عانا قالادى. تۋدان قالعان وسى جۇرناقتاردى كوزى اشىق سۇلتان بەكتاسوۆ پوشتامەن تسەلينوگراد وبلىستىق مۋزەيىنە جىبەرسە كەرەك. بىراق كەيىن ىزدەگەندە ولكەتانۋشى ءشوپتىباي مۋزەيدەن تاپپايدى.
ءنازيرا جارىمبەت,
«ەگەمەن قازاقستان»
قوستاناي