«SAT & Company» اق باس مەكەمەسى الماتى قالاسىنا ورنالاسقان. ول نەگىزىنەن مۇناي ءونىمدەرىنىڭ كوتەرمە ساۋداسىمەن, مۇناي-حيميا ونەركاسىبىمەن, مەتالل وڭدەۋمەن, اۋە تاسىمالىمەن, ەكونوميكانىڭ ەڭ جەدەل داميتىن سالالارىنا ينۆەستيتسيا تارتۋمەن, مۇناي-گاز ماشينالارىن قۇراستىرۋمەن شۇعىلدانادى.
ەل ەكونوميكاسىنىڭ سان سالاسىن قامتىعان اتالمىش كومپانيا جامبىل وبلىسىنىڭ ورتالىعىنان تاراز مەتاللۋرگيا زاۋىتىن اشقالى دا ءبىراز جىل بولىپ قالدى. اتاپ ايتساق, 2006 جىلى ەلباسىنىڭ تاپسىرماسىمەن بۇرىنعى «حيمپروم-2030» جشس «تاراز مەتاللۋرگيا زاۋىتى» بولىپ قايتا قۇرىلدى. زاۋىت ءا دەگەننەن-اق فەرروقورىتپالار ءوندىرىسىن جاڭعىرتۋ جانە كەڭەيتۋ جوباسىن قولعا الىپ, ءتامامدادى. بۇگىندە زاۋىتتىڭ ەكىنشى تىنىسى اشىلىپ, العا قاراي باسقان ادىمى قارىشتاي ءتۇستى. ونىڭ فەرروسيليكومارگانەتس, ەلەكترود ماسساسى, ءجوندەۋ ماسساسىنا دەگەن ونىمدەرىنە سۇرانىستار دا كوپ. فەرروبالقىما ءۇشىن نەگىزگى شيكىزات بولىپ تابىلاتىن مارگانەتس شيكىزاتى باتىس قامىس, تۇيەباي-سىرتسۋ, ايتكوكشە كەن ورىندارىنان تاسىمالدانادى.
ۋاقىت تالابى – ءوندىرىستى مودەرنيزاتسيالاۋ. ول شيكىزاتتى جان-جاقتى وڭدەپ, ەكسپورتقا باعىتتالعان ءوندىرىستى دامىتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇگىنگى تاڭدا رەسەيلىك جانە ەۋروپالىق كاسىپورىندار تاراپىنان زاۋىتتىڭ ونىمدەرىن ساتىپ الۋعا ناقتى تاپسىرىستار مول. تاپسىرىستى تاپ-تۇيناقتاي ورىنداۋ ءۇشىن الەۋەتى دە زور. مىسالى, كاسىپورىن جىلىنا 100 مىڭ توننا فەرروسيليكومارگانەتس وندىرە الادى. ەندى وندىرىستىك باعدارلاما بويىنشا جىلىنا 65 مىڭ توننا فەرروسيليكومارگانەتس شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر.
زاۋىتتى ودان ءارى دامىتۋ ءۇشىن ايىنا 21 مىڭ توننا مارگانەتس كونتسەنتراتىن جەتكىزىپ تۇرۋ قاجەت. بۇل ءوندىرىس ورنىنىڭ جاڭارۋىنا جانە بىرقاتار مارگانەتس كەنىشتەرىنىڭ وركەندەۋىنە سەپتىگىن تيگىزبەك. سونىمەن قاتار, «SAT & Company» اق تاراز فيليالىنىڭ ىسكە قوسىلۋى قاراعاندى, پاۆلودار جانە تاراز قالالارىنىڭ بىرقاتار كاسىپورىندارىن تاپسىرىستارمەن قامتاماسىز ەتەتىن بولادى.
تاراز مەتاللۋرگيا زاۋىتىن جاڭعىرتۋعا 11,6 ميلليارد تەڭگە جۇمسالدى. بۇل جوباعا قولداۋ كورسەتكەن – «قازاقستان دامۋ بانكى» اق. سونىڭ ارقاسىندا زاۋىتقا رەسەي, ۋكراينا جانە وتاندىق جاڭا قۇرىلعىلار ورناتىلىپ, فەرروقورىتپالاردى وندەۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارى ەنگىزىلدى. زاۋىتتىڭ قانات جايىپ, دامۋىنىڭ ارقاسىندا, جۇمىسشىلارىنىڭ سانى بۇگىندە 1700-كە جەتتى. سونداي-اق, بولاشاقتا تابىستىڭ بەلگىلى ءبىر بولىگى بىلىكتى مامانداردى دايىنداۋعا جۇمسالماقشى.
قورشاعان ورتا مەن اۋانى زياندى قوسپالارمەن لاستاماۋ ءۇشىن زاۋىتتا قۇنى 200 ميلليون تەڭگە بولاتىن گاز تازالاعىش قۇرىلعى سالۋ جوسپارلانعان. بۇل جوبا زياندى قوسپالارداعى قاتتى قالدىقتاردىڭ, ياعني ورگانيكالىق ەمەس شاڭ, مارگانەتس وكسيدتەرى, اليۋميني وكسيدتەرىن 97% تازارتادى. اتالعان قۇرىلعى اۋاعا كەتەتىن نەورگانيكالىق شاڭ قالدىقتارىن جىلىنا – 257,52, مارگانەتس وكسيدىن جىلىنا – 15, 84, اليۋميني وكسيدىن جىلىنا 14, 48 تونناعا كەمىتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
شىنىن ايتۋ كەرەك, ونەركاسىپتىڭ وركەندەپ, كاسىپورىنداردىڭ قارىشتاپ دامۋىنىڭ «اتتەگەن-اي» دەگىزەتىن جاعى دا بار. ول – تاراز قالاسى اۋماعىنداعى اۋىر ەكولوگيالىق احۋال. بىراق تاراز مەتاللۋرگيا زاۋىتىنىڭ اتالعان جوباسى ەكولوگيانىڭ ناشارلىعىنان پايدا بولاتىن اۋرۋلار سانىن ازايتا تۇسپەك.
زاۋىت جۇمىسشىلارى تاياۋدا كەزەكتى فەرروقوسپالار پەشىنىڭ ىسكە قوسىلعانىنا قۋانىشپەن ەسكە الادى. ويتكەنى, قازاقستاننىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنا ەنگىزىلگەن بۇل جوبا وسى مەكەمەگە 11,5 ميلليارد تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتۋ ارقىلى ولاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن بۇرىنعىدان دا جاقسارتا تۇسۋگە مۇمكىندىك بەرىپ وتىر.
كوسەمالى ساتتىباي ۇلى.
جامبىل وبلىسى.