قانداي قالامگەر, قانداي ۇلتجاندى تۇلعا ەدى. بەت-جۇزگە قارامايتىن, شىندىقتى شىرىلداتىپ ايتاتىن, قالامىنان زامانا زارى توگىلىپ تۇراتىن جازۋشى-قايراتكەر بولاتىن. ەندى قازاق ەلىندە شەراعاڭ دا ء«بىر كەم دۇنيەگە» اينالىپ كەتتى.
شەرحان مۇرتازا شەكپەنىنەن شىققان قازاق قالامگەرلەرى, وقىرماندارى ازا تۇتىپ وتىر. ول ءوز زامانىنىڭ زاپىرانىن ايتا العان, جازا العان ناعىز حالىق جازۋشىسى.
ۇلى قالامگەردىڭ ورنى ويسىراپ تۇرعالى قاشان؟! دەرت دەندەپ, ءولىم مەن ءومىر ارپالىسىپ جاتتى. بىراق شەراعاڭ ايتاتىن ءسوزىن ايتىپ جاتتى. ول جاقسىلىققا قۋانا دا ءبىلدى, كەمشىلىككە كۇڭىرەنە ءۇن قاتتى. ەندى ول جوق. تولە بي بابامىز دۇنيە سالعاندا ايتەكە بي ايتىپتى:
– تولە بي ءولدى دەگەنشە ادىلەت ءولدى دەسەڭشى, – دەپ. مىنە, شەراعاڭنىڭ ءولىمىن قالىڭ قازاق وسىلاي قابىلداپ وتىر.
...«ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنە شەراعاڭدى كەڭەسشىلىك قىزمەتكە شاقىرعانىم جادىمدا جاڭعىرىپ تۇر.
– باتىر, جازعانىمدى قىسقارتپاساڭ, وڭدەمەسەڭ كەلىسەم, – دەپ قولىن ۇسىنىپ ەدى سوندا شەراعاڭ.
قول الىسۋ اللا اتىمەن سەرتتەسۋمەن بىردەي. وسىلاي «ەگەمەندە» شەرحان مۇرتازا مەن كامال سمايىلوۆتىڭ ءبىر جارىم جىلعا سوزىلعان حاتتارىن جاريالاپ ەدىم.
– «كامال دوس, سەن XXΙ عاسىر قازاقستان عاسىرى دەيسىڭ. راس شىعار. بىراق سول التىن مەن كۇمىستەن كۇپتەلگەن ساندىقتىڭ ۇستىندە قازاق نەگە جالاڭبۇت وتىر» دەپ جازباپ پا ەدى شەراعاڭ!
...شەراعاڭمەن پارلامەنت ماجىلىسىندە دەپۋتات تا بولدىق. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ العاشقى جىلدارىندا قيىندىقتار از بولعان جوق. ۇكىمەتتى سىنعا الاتىن ساناۋلى عانا دەپۋتاتتار بولدى. سونىڭ سەركەسى – شەراعاڭ ەدى. شەراعاڭ ايتقان تاعى ءبىر ءسوز ۇمىتىلا ما؟ بيۋدجەتتى تالقىلاۋ ءساتى ەدى. – قاراتاي دوس, (تۇرىسوۆ. – ۋ.قاليجان) ەندى بۇل ۇكىمەتتى قانشا قۋساڭ دا ءبىر دە ءبىر قۇمالاق تۇسپەيدى دەيسىڭ, ەندەشە مۇنداي ۇكىمەتتىڭ حالىققا نە كەرەگى بار, – دەگەن دە شەراعاڭ ەدى.
شەراعاڭنىڭ ءار ءسوزى ادامنىڭ ساناسىنا ءسىڭىپ, بۇكىل جان دۇنيەڭدى قوزعاپ جىبەرەدى. مىنا سوزدەرگە نازار اۋدارالىقشى:
«قىپ-قىزىل وتىرىكتى كوتەرە بەرەتىن وسى دۇنيە عانا. و دۇنيەگە ونداي قۋلىق وتپەيدى».
«رۋحاني الەمى كەڭ, رۋحى بيىك ەل − قايسار ەل. ونداي ەلدى ەشكىم جەڭە المايدى. رۋحى سىنعان, رۋحاني جۇدەگەن ەلدى جەڭۋ دە جەڭىل».
مىنە, شەراعاڭ, شەرحان مۇرتازا اعامىزدىڭ ومىردەن رۋحى وسىلاي سىنباي ءوتتى. ءوزى ايتقانداي «و دۇنيە ونداي قۋلىق وتپەيتىن» ماڭگىلىك الەمگە شەرحان مۇرتازا تازالىقتىڭ, ادىلدىكتىڭ, شىنشىلدىقتىڭ اق جەبەسى بولىپ اتتانىپ بارا جاتىر.
...ورتا عاسىرداعى شىعىستىڭ اتاقتى شايىرى رۋمي ايتىپتى:
« ۇلى ادامداردىڭ بەيىتىن جەر بەتىنەن ىزدەمەڭدەر, ولار ءوز حالقىنىڭ جۇرەگىنە جەرلەنەدى» دەپ. شەراعاڭ, شەرحان مۇرتازا دا ءوز حالقىنىڭ, ءوز ۇلتىنىڭ جۇرەگىنە جەرلەنەتىن ۇلت تۇلعاسى. ازالى قازاق جۇرتىنا كوڭىل ايتامىن! باقۇل بولىڭىز, جان اعا!
ءۋاليحان قاليجانوۆ
