ۇكىمەت جاڭاوزەنمەن بەينەبايلانىس جاسادى

پرەمەر-مينيستر كارىم ءماسىموۆتىڭ توراعالىق ەتۋىمەن وتكەن كەشەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونو­مي­كالىق دامۋىنىڭ 11 ايلىق قورىتىندىسى قارالدى. وسى ماسەلەنى قاراماس بۇرىن پرەمەر-مينيستر اقتاۋ قا­لا­سى­مەن ون-لاين رەجىمىندە بەينە­باي­لانىسقا شىعىپ, جاقىندا عانا «سامۇرىق-قازىنا» ءال-اۋقات قو­رى­نىڭ باسشىسى بولىپ تاعايىن­دال­عان ومىرزاق شوكەەۆپەن, ماڭ­عىستاۋ وبلىسىنىڭ جاڭا اكىمى باۋ­ىرجان مۇحامەدجانوۆپەن ءسوي­لەستى. ولاردان جاڭاوزەندەگى قاي­تا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىس­تارى­نىڭ بارىسى تۋرالى سۇراپ, ات­قا­رىلىپ جاتقان شارالاردىڭ ورىن­دالۋىن ءبىلدى. الدىمەن ءسوز العان ومىرزاق شوكەەۆ ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ 20 جەلتوقسانىنداعى دەرەكتەر بوي­ىن­­شا بىرقاتار مالىمەتتەر كەلتىردى. قا­زىرگى كۇنى جاڭاوزەن قالاسى مەن تەڭگە جانە شەتپە اۋىل­دا­رىندا قيراندىلاردان پايدا بول­عان قوقىستاردى تازارتۋ جۇمىس­تا­رى قىزۋ تۇردە جۇرگىزىلىپ جا­تىر. بارلىعى 100 تونناداي قال­دىقتار شىعارىلعان. بۇگىنگى كۇنى جاڭاوزەن قالاسىنداعى اكىمدىك عيماراتىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى باستالعان. ال كوم­مەر­تسيالىق نىسانداردى قايتا قال­پىنا كەلتىرۋدە تۋىنداپ وتىر­عان ماسەلەلەر بار. سونىمەن قا­تار كوممەرتسيالىق نىسانداردان ورتەلگەن جانە جوعالىپ كەتكەن زاتتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى «جارىلقاۋ» قايىرىم­دى­لىق قورىنىڭ قارجىلارىن پايدالانۋعا تۋرا كەلەدى. ول ءۇشىن بۇل قورعا ۇكىمەتتىك رەزەرۆتەن تىس قارجى كوزدەرى قاراستىرىلۋى كەرەك. زالال كەلگەن 31 نىساننىڭ 12-ءسىنىڭ يەسى ءوز شىعىندارىن 208 ميلليون تەڭگەگە بالاپ وتىر. ومىرزاق شوكەەۆ وسىنىڭ انىق-قانىعىنا جەتۋ ءۇشىن ساراپشىلار كوميسسياسىنىڭ قۇرىلاتىندى­عىن ءمالىم ەتتى. شىعىنداردى قال­پىنا كەلتىرۋدىڭ تاعى ءبىر جولى – جەكە مەنشىك يەلەرىنە جەڭىلدىكتى نەسيەلەر بەرۋ. بۇل ءۇشىن دە ارنايى شەشىم قاجەت. وسى ماسەلەگە بايلانىستى كا­رىم ءماسىموۆ ەكونوميكالىق دامۋ جانە ساۋدا ءمينيسترى قايرات كەلىمبەتوۆكە ۇلتتىق بانكپەن بىرلەسە وتىرىپ, جاعدايدى جەدەلدەتىپ شەشۋ تۋرالى تاپسىرما بەردى. سونداي-اق پرەمەر-مينيستر قارجى ماسەلەسىن جاڭا جىلعا دەيىن جەدەلدەتىپ شەشۋ ءۇشىن ءاربىر وبلىستان ورتا ەسەپپەن 100 ميلليون تەڭگەدەن كومەك جيناۋ قا­جەتتىگىن ەسكەرتتى. كەيبىر ماسە­لەلەرگە بايلانىستى ءتيىستى زاڭدار مەن قاۋلىلارعا دا وزگەرىستەر ەنگىزىلۋى مۇمكىن ەكەندىگىن ايتتى. جاڭاوزەندە جۇمىس ىستەپ جات­قان كوميسسيا وسى ۋاقىتتىڭ ىشىندە حالىقپەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ قاتىسۋىنسىز جەتى رەت كەزدەسۋ ۇيىمداستىرىپ, كەيبىر داۋلى ماسەلەلەردى تالقى­لا­عان. حالىق قازىرگى كۇنى مەملەكەت تاراپىنان قولعا الىنىپ جاتقان ىستەردى قۇپتاپ, قولداپ وتىر. جۇمىسقا ورنالاسۋ تۋرالى ءوتىنىش بەرگەن 104 ادام ۇكىمەتتىك كوميسسيا ۇسىنعان جۇمىستارعا بارۋعا كەلىسىمىن بەرگەن. وبلىستىڭ جاڭا باسشىسى باۋىر­جان مۇحامەتجانوۆ بۇگىنگى كۇنى «وزەنمۇنايگازعا» قاراستى كومپانيالار تولىق جۇمىس ىستەپ تۇر­عان­دىعىن, جۇمىسشىلاردىڭ بار­لىعى جۇمىسقا شىققاندىعىن ءما­لىم­دەدى. ماڭعىستاۋ جەرىندە ءجۇر­گەن ىشكى ىستەر ءمينيسترى قالمۇ­حام­بەت قا­سىموۆ تەرگەۋ جۇمىس­تارى­نىڭ بارىسى جايلى مالىمەت بەردى. سونداي-اق, حالىقپەن ءجۇر­گى­زىلگەن كەزدەسۋلەردە ادامدار ەل­با­سىنىڭ كومەندانتتىق ساعات ەنگىزۋ جونىندەگى جارلىعىن تولىق قۇپتاپ, ءتارتىپ تولىق قالپىنا كەلگەنىنشە ونى ودان ءارى سوزا ءتۇسۋدى سۇراعان. ومىرزاق شوكەەۆ ءوز ءسوزىنىڭ قورىتىندىسىندا مۇنداعى الەۋ­مەت­تىك ماسەلەلەردى تولىق كولە­مىن­دە شەشۋ ءۇشىن وسىندا جۇمىس ىستەپ جاتقان بيتۋم زاۋىتى سەكىلدى بىرقاتار ناقتى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ قاجەت بولار دەگەن پىكىرىن ءبىلدىردى. ماسەلەن, ازىق-ت ۇلىك قىمباتشىلىعىنا تۇساۋ سالۋ ءۇشىن «قازاگرو» حولدينگىن تارتا وتىرىپ, مۇندا ازىق-ت ۇلىك بەلدەۋىن قالىپتاستىرعان ءجون بولار دەگەن ۇسىنىسىن ايتتى. اتالعان ماسەلەلەردىڭ بارلى­عى كوميسسيا مۇشەلەرىنىڭ ۇكىمەت باسشىسىمەن بەتپە-بەت كەزدەسۋلەرىندە تالقىلاناتىن بولىپ شەشىلدى. مۇنان كەيىن ۇكىمەت كۇن ءتار­تىبىندەگى ماسەلەنى قاراۋعا كىرىستى. وسى بويىنشا نەگىزگى باياندامانى جا­ساعان ەكونوميكالىق دامۋ ءجا­نە ساۋدا ءمينيسترى قايرات كەلىم­بەتوۆ­تىڭ ايتۋىنشا, وتكەن 11 اي­دىڭ ىشىندە ىشكى جالپى ءونىم كو­لە­مى 7,5 پايىزعا وسكەن. مۇنداعى ءبىر قۋانىشتى ءجايت, ەلىمىزدە ين­دۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا قولعا الىنىپ جاتقان جۇمىستار ءناتي­جەسىندە وڭدەۋ ونەركاسىبى تاۋ-كەن ونەركاسىبىمەن سالىستىرعاندا, وزىق جاعدايدا دامىپ, ونىڭ كو­لەمىنىڭ ءوسۋى 6,7 پايىزدى قۇ­راعان. بۇعان نەگىزىنەن حيميا ونەر­كاسىبىنىڭ, ماشينە جاساۋ سا­لاسىنىڭ, مەتاللۋرگيا ونەر­كا­سىبىنىڭ قارقىندى دامۋ ءناتي­جە­سىندە قول جەتكىزىلدى. اتالعان ماسەلە جونىندە كەيىنىرەك كەڭ كولەمدە باياندا­ماقپىز. سۇڭعات ءالىپباي.