ازاعانىڭ كومەكشى حاتشىسى

اۆتوبۋستان تۇسكەن بويدا گۋليا زىر جۇگىرىپ كەلەدى. باياعى ءسوۆميننىڭ اۋرۋحاناسىنا. وكپە­سىن قولىنا الىپ, ۇشىپ كەلەدى. ازاعاڭا! جان­ساق­تاۋ بولىمىنە ءتۇسىپ قالىپتى. وسى تاڭ­ەرتەڭ الماتىدا ەلباسىنىڭ قولىنان ءبىراز زيالىلار جىلدىق ستيپەنديا­لا­رىن العان بولاتىن. شىققاسىن حابار­لا­سا­مىن دەگەن. قوڭىراۋىن زارىعىپ كۇتكەن. تاعاتى تاۋسىلىپ بالالارىنان بىلگەن. ينسۋلت! التى رەت جۇرەك تالماسىنا ۇشىراعان زارەزاپ اعزانى بۇل جولى ميىنان قىسىپ جىبەرىپتى... ىشكە كىرۋ وڭاي بولمادى. جازۋشىلار وداعىنان ازاعاڭنىڭ الىپ بەرگەن: «گۋليا يمانوۆا – ءا.نۇرشايىقوۆتىڭ كومەكشى-حاتشىسى», – دەگەن كۋالىگىن كورسەتىپ, جالىنىپ-جالپايىپ, 3 مينوتكە ازەر سۇرانىپ كىردى-اۋ, ايتەۋىر. ەسىك ايقارا اشىلعاندا گۋليا شاتقاياقتانىپ, دەنەسىن ۇس­تاي الماي تالتىرەكتەپ كەتىپ ەدى, دارىگەر قولتىعىنان دەمەپ, تىكتەپ قالدى. بۇل نە ءوزى؟ قايدا كەلىپ تۇر؟ مىنا جات­قان كىم؟ ازاعاڭا ۇقساي ما؟ بەت-اۋزىن ءتۇرلى تۇتىكتەرمەن ايقۇشتاپ تاڭىپ تاستاعانى نەسى؟ كوزى جۇمۋلى. اقىلدى كو­زى­نەن نۇر شاشىرامايدى... كەڭ ماڭدايى جارقىراپ جا­تىر. شاپشاڭ, شالت قيمىلمەن قولىمەن سيپاپ ەدى, جۇپ-جۇم­ساق, جىپ-جىلى ەكەن. ەرنىن تيگىزبەككە ەڭكەيدى بىلەم, ءدارى­گەر تەجەپ قالدى. الىپ جۇرەگى سوعىپ تۇر ما ەكەن؟ كەۋدەسىن تىڭداسا شە؟ تاعى توسقاۋىل. مونيتورعا كوزى ءتۇسىپ ەدى, ون­داعى ويناقشىعان سانسىز يرەك: «ءالسىز, ءالسىز», دەگەندەي, شاپ­شىعان شيمايلارىمەن ۇرەي­ىن ۇشىرىپ جىبەردى. ەڭى­رەپ قويا بەردى. مۇندايدا جى­لاۋعا بولمايدى عوي. جىلاۋدى سۇراپ الىپ پا؟ جىلادى... سىرتقا شىققان سوڭ قاراعاي باۋىرىنا تىعىلىپ وتىرىپ, اعىل-تەگىل ەڭىرەدى... مۇنىڭ كوز جاسى اعا جۇرەگىنىڭ قىلىن تەربەپ, ءالسىز تامىرلارىنا قان جۇگىرتسە ەكەن-اۋ... ازاعاڭ ەشنارسەگە دە وڭاي­لىقپەن بەرىلمەيتىن. بۇكىل عۇ­مىرى قيىندىقتى جەڭۋگە ار­نال­عانداي ەدى. اشتىق جىل­دا­رى­نىڭ زوبالاڭىنا بالا ءجۇ­رەگى شىداپ باعىپتى. تۇت­قيىل­دان سوققان سوعىس الا­پاتى. ايداھار ارانىنا جۇ­تىل­ماي امان ورالدى. كۋرس­تاعى وتىز قىزدىڭ قارا نانىن كەزەك ءبولىپ جەپ ءجۇرىپ, ءبىلىم الدى. لاۋازىمدى قىزمەتتەر اتقارعان تۇستاعى ەتەكتەن تارت­قان مىسىقتىلەۋلەردىڭ مىسىن ادىلدىكپەن باسا ءبىلىپتى. ماحاببات جىرشىسى اتاندى. حالقىنىڭ سۇيىكتى جازۋشىسى بولدى. حاليماسىنان 80 جاسقا ەندى سۇيەنەردە كوز جازىپ قال­دى. كارى جۇرەكتىڭ سىڭارىنان ايىرىلعانداعى سىڭسىعا­نى­نان بەتەر جاندى قارىر نەندەي ۇسكىرىك-ءۇن كەزدەسەر ەكەن؟ جو-جوق, كەزدەسپەس... قايعى قاقپاقىلىنا مازاق بولىپ قالىپتى. بالالارىنىڭ قانشا مامىق الديىنە ۇيرەن­گە­نىمەن دە جەتىم كوڭىلدەنىپ, بويى-باسىنان ءال-قۋات ىسى­رى­لىپ, سالى سۋعا كەتكەندەي سال­دىراي باستاعانىن ءوزى سەزەدى. قالام ۇستايدى, جازىلمايدى. ويى كوپ, ىسكە تامىزىق جوق. باسىلاتىن, قارالاتىن قول­جاز­بالار شاش-ەتەكتەن. بۇرىن حاليما ەكەۋىنەن ەشتەڭە ار­تىل­ماۋشى ەدى. ءبارىنىڭ قيۋى قاشقانداي. ونىڭ ۇستىنە حا­ليمانى ويلاۋمەن وشارىلىپ, وپىرىلاتىن ءتۇرى بار. ءباتىر-اۋ, قالاي سەرپىلەدى؟ ءىسى قالاي ونەدى؟ جان كۇيزەلىسىنىڭ ءبىر ەمى – ويعا العان شارۋاسىنىڭ جەلدىرتىپ ءجۇرىپ بەرۋى ەمەس پە ەدى. ءبىر ءجونى بولار ما؟ قي­سى­نى كەلەر مە؟ حاليماسىنداي كىم قولىن ۇزارتار... ءجار­دەمشى بولار, جۇيكەسىن جەگىدەي جەيتىن جۇمىسىن كىم جۇيەلەپ, جەتەلەي تۇسەر... ءسويتىپ, ويى-بويىن مۇڭ تورلاپ, قاراداي شوگە باستاعان تۇستا, 2005 جىلى اقتوبەدەن قوڭىراۋ شالىندى. ايەل بالا ەكەن. كوپ وقىرماندارىنىڭ ءبىرى. گۋليا يمانوۆامىن دەپ تانىستىردى. «ماڭگىلىك ماحاببات جىرىن» وقىپ, جىلى لەبىزىن ءبىلدىرىپ جاتىر. داۋى­سى اشىق. تەلەفوننىڭ ارعى جاعىنان جۇرەگى كورىنىپ تۇر­عان­داي: بۇكپەسىز جان ەكەنى سەزىلەدى. ءوز ءحالىن سۇراعاندا, نەگە ەكەنى بەلگىسىز, ازاعاڭ بىردەن جان سىرىن جايىپ سالدى. حاليما بىلايعى تىرشىلىگىن ايتپاعاندا, ادەبي ءومىرىنىڭ شام­شىراعى ەكەن-اۋ. ەرىنىڭ تو­لاسسىز جازۋىنىڭ ەتەك-جەڭىن قىمتاپ, حالقىنىڭ كا­دە­سىنە ۇلگەرتىپ جاتاتىن سۇيىك­تىسىنىڭ جانكەشتىلىگىن ەندى جەتە ۇعىنا باستاعانداي ما؟ قا­زىر جاپاندا جالعىز جورىتقان قۇلانداي ەكەن. ەلەڭدەيدى. ەرىن­بەگەنىمەن دە ەلەڭ ەتكىزەرلىكتەي شىعارمالار تۋماي قويدى. قايدا, قايدا, باياعى تۇلپار-اعىن؟ قايدا ەكەن, جانقالقاسى – حاليما-ساعىم؟! ونبەي تۇر, بار جۇمىسى. كۇي­زەلگەندەي بار تۇرمىسى. وسى قينالىسى گۋلياعا سالماق سال­عانىن سەزگەندەي ەدى. ونىڭ داۋى­سى بارلىعىپ شىعىپ, الدە كومەيگە تىعىلعان وكسىك پە, ءۇنى ءۇزىلىپ-ءۇزىلىپ السىرەپ, باسەڭدەنە وشە ءتۇسىپ, قايتا سەرپىلگەندەي قۋاتپەن الماتى­عا ءبىر بارعاندا ادەيىلەپ اعا­سىنا سالەم بەرەتىنىن سىز­دىقتاپ جەتكىزدى بىلەم. «كومپيۋتەرگە جاقسى باسامىن», دەگەنى جازۋشىنىڭ كوكەيىندە ءالسىز شوقتى ۇرلەپ, مازداتقانداي بولدى. سول گۋليا ازاعانىڭ كابينەتىندە وتىر ەدى. جاعالاي كىتاپ. مۇنشا مول بايلىقتى سيرەك ۇشىراتىپتى. ەرتەگى الە­مى­نە ەنگەندەي. كوركەم ۇلكەي­تىلىپ, تورگە ىلىنگەن حاليما اپاسىنىڭ سۋرەتىنە كوزى ءتۇسىپ كەتكەندە, ءون بويى شىم ەتە قالدى. «قىزىم-اۋ, مەنىڭ ءازىل­حانىما قولعابىس ەتشى»,– دەپ ۇكىلى ۇمىتپەن جىميا­تىن­داي. ءدال وسى تۇستا اڭگىمە اۋا­نى دا ءوربي كەلە, ءبىر شەشىمنىڭ شەتىن اڭعارتىپ تۇرعانداي-تىن. نە ىستەمەگىن ويشا سارالاپ وتىرعان گۋليا, الگى كوز­قاراستان بەرىك بايلامعا تىرەلگەنىن, ەندى شەگىنەرگە جول جوق ەكەنىن اڭعاردى. سىرتتاي تى­مىرايىپ وتىرعانىمەن, «ءيا, ءيا, حاليما اپاتايىم, كومەك­تەسە­مىن, كومەكتەسەمىن», – دەپ ىشتەي ازاعاڭ ءوتىنىشىن قانا­عات­تاندىرىپ تاستاعانىن باي­قا­ماعانداي. ۇلكەن جازۋشى­نىڭ ۇلكەن جۇرەگى اڭعارىمپاز عوي: «سويتكەنىڭ ءجون, ەڭبەگىڭدى جەمەسپىن», دەگەندەي, وزىنە ءدال قازىر ىقىلاستى ءسوز ار­نا­لارىن وي تۇيسىگىمەن ەكشەگەن ازاعاڭ قارلىعاشتاي قاعىلەز ءوڭدى گۋليانىڭ جاۋابىن تەزدەتىپ ەستۋگە قۇمارلانعانداي ەلگەزەك قالىپ تانىتتى. ەندى نە شىداس بار؟ «سىزگە جاردەمىم ءتيىپ جاتسا, باقىتتىمىن, اعا!», – دەپ گۋليا جازۋشىنىڭ قوشەمەتشىل كوڭىلىن اسپان­داتىپ جىبەردى. سودان, گۋليا بالالارىن ەرىتىپ, اقتوبەدەن الماتىعا كوشىپ كەلگەن. ەندىگى ءومىرىن ءا.نۇر­شايىقوۆتىڭ كومەكشى-حاتشىسى بولۋعا ارناپ, حالىق جازۋشى­سى­نا دەم بەرۋ, قول­جاز­باسىن باسىپ, كىتاپ قىپ شىعارۋ. ءاي­تەۋىر, زىر جۇگىرىپ, تۇگەسىل­مەي­تىن ادەبي شارۋاسىن تۇگەندەۋدى مۇرات ەتتى. ازاعاڭ ىستىق ىقى­لاسپەن قارىن­دا­سى­نىڭ قولىن قىسىپ ۇستاپ, بۇل شەشىمىنە مەيىرىممەن العى­سىن ايتىپ تۇر­عاندا: «موي­نى­ڭا قانداي قامىت كيدىڭ, گۋليا!» – دەپ ءوزىن-ءوزى نىق قا­دامعا قاقپاقىلداعانى دا ەسىنەن كەتپەس. جەبەدەي سۋىرىلعان ۋا­قىت­قا نە شارا؟ اراعا التى جىل ءتۇسىپتى. گۋليانىڭ ەڭبە­گىنە ازاعاڭ ەمىرەنىپ ءجۇردى. ايت­قانىن ەكى ەتپەيتىن, ەڭبەك­شىل كومەكشىسىنە ءاماندا ريزا­شىلىعىن بىلدىرەدى. ءىسى دە ءوندى. بارشاسىن تىزبەلەپ جات­پاي-اق, 2010 جىلدىڭ وزىندە عانا 12 كىتابى باسپالاردان شىق­قانىن ايتساق, ءبارى ۇعى­نىقتى بولار. گۋليا كومەك­تەس­پەسە, بۇلاي بولماسى انىق. ونىسىنا بۇلدانبايدى دا. جازۋشى مەن وقىرمان اراسى­نا دانەكەر بولسا, دىتتەگەنى سول عوي. مەملەكەتتىك تاپسىرىس­تان تىس شىققان كىتاپتاردى تاراتىپ, ساتۋدىڭ ماشاقاتىن ايتپاڭىز. شىناشاقتاي گۋليا بارىنە ۇلگەرەدى. اقشاسىن ەسەپ­-شوتقا قۇيدىرتادى نەمەسە قولما-قول الىپ, يەسىنە تابىستايدى. سونداي ءبىر كىرىستى كەشتە: – بايىپ كەتەتىن بولدىم عوي, گۋلياجان!- دەپ ازاعاڭ جازۋىن دوعارىپ, كومپيۋتەردە وتىرعان كومەكشىسىن دە ءسال تى­نىستاۋعا شاقىرىپ, ازىلىنە باس­تى. – بايىپ كەتسەم, ساعان بالالارىڭمەن بىرگە كەڭ ورنى­عاتىن پاتەر اپەرسەم دەيمىن... – قيىن سوعادى سىزگە. جۇرەگىڭىزگە كۇش تۇسەدى!– دەپ گۋليا ازار دا بەزەر بولدى.– كۇنىمدى كورەرمىن. بالالارىم وسسە, تەڭەلىپ كەتەرمىن. جا­زۋى­ڭىزدان باسقاعا ەش الاڭداماڭىزشى. – سوندا دا ءبىر ءجونىن قاراستىرۋىم كەرەك شىعار, – دەپ ازاعاڭ جالداۋلى پاتەردە تۇرىپ جاتقان كومەك­شىسى­نە جانى اشي قاراپ قويدى. كەيدە ەڭبەگىنە دۇرىس تولەي الىپ ءجۇرمىن بە دەپ تە كۇمانداناتىن. اقىسىن جەمەۋگە تىرىسادى. پاتەر دەمەكشى, ۇكىمەت باسشىسىنا جولدانا­تىن ءوتىنىشىنىڭ سۇلباسى دا كوكەيىندە ءجۇر. بەلگىلى جازۋ­شى­لارعا اقىلى ادەبي كو­مەكشىلەردى بەكىتىپ بەرۋ مەملەكەت تاجىريبەسىندە بار عوي. ۇلى جامبىلعا, بەرتىندە قا­سىم قايسەنوۆكە دەگەندەي. جاسامىس بىزدەرگە دە مۇمكىن ەتىلەر دەگەن ويى ويانعان. سولاي بولا قالعان كۇندە وسى گۋليانى كومەكشى-حاتشى­لىق­قا زاڭداستىرىپ, بەكىتىپ الار ەدى. بۇل سىرىن ازىرگە گۋلياعا ايتا قويعان جوق. كومەكشى ەتىپ ۇستاۋدى اۋىرسىنىپ جۇرگەن­دەي بولمايىن دەپ, تەجەلگەن ءتۇرى. بىراق كوكەيكەستىلىك بۇ­عىپ قالمايدى ەكەن. كۇن­دەر­دىڭ كۇنىندە الگىندەي ءوتىنىش-حاتتى گۋليانىڭ ءوز قولىمەن تەرگىزىپ, جوعارى جاققا سالىپ جىبەرگەن. رەسمي ەمەس حاتشى­سىنىڭ ازداعان قارسىلىعىنا قاراماستان, ارينە. جاۋاپتى الاڭكوڭىلمەن كۇتكەن. ءالى دە كۇتە تۇسكىسى كەلەدى. كۇدەر ءۇز­بەيدى. دامەلى. سابىرلى قال­پى­نان ىشىندەگى تىلسىم سىرىن اڭعارۋ قيىن. تۇلعالار بۇل جاعىنا تۇرلاۋلى بولادى ەكەن عوي. ءىشىن ورتەسە دە ءور كەۋدەسىن ۇشقالاقتىققا باسقىزبايدى. اۋرۋحانادان قايتىپ كەلە جاتىپ, جۋان قاراعايدىڭ باۋ­ى­رىندا سولىعىن باسقان گۋليا شيراق قيمىلدايدى. جىلا­عان­نان دانەڭە ونبەسىن ويلاپ, ازاعاڭنىڭ تەزىرەك ايىعىپ كەتۋىن جاراتقاننان جالبىرىنا سۇرادى. جۇرەككە تۇسكەن سال­ماقتىڭ تالاي قۇقايىن كورگەن ەدى, تۇرىپ كەتەرىنە سەندى. سو­عىس قاقتاعان تارامىستاي بول­مىسى قايىسپايتىن شىعار. جو-جوق, ەسسىز جاتا بەرۋى ءمۇم­كىن ەمەس. ەسسىز جاتقانىن سەزسە, ەكىلەنە ءتۇسىپ, اتىپ تۇرىپ كەتەر ەدى. ءوز كۇيى وزىنە بەيمالىم-اۋ, ءسىرا. ايتپەسە... ازاعاڭ رۋحى مىقتى ادام عوي, مايىسپاس ەدى تاعدىر تالكە­گىنە. اتتەڭ-اي, اتتەڭ, ينسۋلت العانىن بىلمەي جاتىر-اۋ! وسىن­داي كۇدىكتى دە سەزىكتى, تەنتەك تە تاككاپپار ويلار گۋ­ليانى دەدەكتەتىپ كەلەدى. ۇيىنە جەتىپ ءال جيناپ, ەرتەڭ اۋرۋحانا الدىندا تاڭ اتىرۋى كەرەك... تاڭ ەلەڭ-الاڭ كەز. ءدارى­گەر­لەر اۋىسىمى. اق جەلەڭدى­لەر­دەن اپپاق ەلەس تاراپ جاتقان­داي. زىر جۇگىرگەن ولارعا قا­راپ وتىرىپ, گۋليانىڭ باسى اينالسىن. ءومىر اراشاشىلارى عوي, تىنىم تاپپايدى. قاي­سى­بىرى جانساقتاۋ بولىمىندەگى ءاز­اعاڭا دا بارىپ, دايەك بولىپ جاتقان شىعار. ءوزى دە كىرگىسى كەلگەن. جولاتپايدى بىراق. «ازاعا, تۇرمىس كۇندەلىك­تەرى­ڭىزدىڭ ارا تىسىندەي قايشى­لان­عان مىنا تۇسىن باسا بەرەيىن بە؟» – دەپ قۇلاعىنا سىبىر­لاتسا عوي ماعان, ەستي قالسا, ۇشىپ تۇرار ەدى-اۋ. وي شىركىن جەلىكپە عوي, كەي ساتتە. وتكەن جولى كۇندەلىك قولجازبا­لا­رىن باسىپ وتىرىپ, گۋليا: «بۇل جەرىن جۇمسارتساق قاي­تەدى؟ اتى-جونىمەن بادىراي­تىپ, بەتىنە باسىپ ايتىپسىز. كەيىن بالەسىنە قالارسىز. ول اتتان تۇسكەنىمەن, ءالى كۇنگى ءالدىنىڭ ءبىرى ەمەس پە؟» دەپ, ساقتىق جاساعان. ازاعاڭ قارا كوزىلدىرىگىن الىپ, جاڭا كور­گەندەي وزىنە جانارىن تىكتەسىن. ءۇنسىز. ابدىراپ قالعان گۋليا جەر شۇقىپ وتىر. اعاتتىق جاسادى-اۋ. نە ءتۇرتتى, جاز­عانىن تۇزەتپەك بوپ. كەيدە سوزگە, سويلەمگە قاتىستى پىكىرىن اشىق ايتقىزىپ, «ە, كەلىستىك» دەپ, ەركىندىك بەرىپ قويا­تىن كەڭدىگى بولۋشى ەدى, سوعان داندايسىعانى ما؟ بۇل جولعى بەلسەندىلىگىن بەلدەن سىزىپ تاستاعانداي ەتىپ: «جازىڭىز! جازىڭىز!» – دەدى. كوزىلدىرى­گىن قايتا كيدى. ءماتىن سول كۇي­ىن­شە باسىلعان. باتىل ويلارى باتپان جۇگىمەن كەتە بارعان. ازاعاڭنىڭ ازاماتتىق كوز­قا­راسىن وزگەرتۋ مۇلدە مۇمكىن ەمەس ەدى. دۇرىس دەپ بەكىندى مە, قىلداي قيانات جاسات­پاي­تىن. جۇرت كوڭىلىن اۋلاعىش ەدى. ارتىق سوزبەن جۇرەگىن سىزدات­پايتىن. قاتتى بەكەمدەنىپ, ءىش­تەي تۇرىسقانىمەن دە لەزدە ءجىبىپ, كىرى كەتكەن جىبەك ورامالداي تاپ-تازا بوپ, جەلبىرەپ شىعا كەلەتىن. بىردە ءوزىنىڭ جازعانىن اۋىزشا ايتىپ تەرگىزىپ بولعان سوڭ, ۇستەل ۇستىنە تىلدەي قاعاز­دى ەلەۋسىزدەۋ قالدىرىپ, تى­نىس­تاۋعا شىعىپ كەتكەن ەكەن. گۋليا وزىنە ارنالعانىن ءبىلىپ, وقىپ كوردى. «سوزسام – قولىم­سىڭ, جۇرسەم – اياعىمسىڭ, سۇيەنسەم – تايا­عىم­سىڭ, گۋليا! بۇرىن وسىنىڭ ءبارى – حاليما ەدى. ايىرىلىپ ودان قاسىرەت جۇتىپ, قايعى جەدىم. سەن ماعان, ونىڭ ورنىنا, كوك­تەن تۇسكەن حاليما ما دەدىم؟!» ءماتىننىڭ اياعىنا جەتپەي-اق بە­تى­نىڭ ۇشى نارتتاي بوپ قىزار­دى. «ۇيات-اي! مەنى حاليما اپايعا تەڭەي­تىندەي سونشا نەندەي ەڭبەگىم ءسىڭىپتى. ۇيات-اي!», دەپ قالعان سوزدەردى قوما­عاي­لا­نا وقىپ شىقتى: «سەن مەنىڭ: حاليمامداي, قىزمەت ەتىپ كە­لەسىڭ. بويداعى كۇش-قۋاتىڭدى, اياماي ماعان بەرەسىڭ. قانشاما كىتاپتارىمدى كومپيۋتەرگە باس­­تىڭ, ولاردىڭ كوررەك­تۋرا­سىن وقىدىڭ. شىققان كىتاپ­تاردىڭ ساتىلۋىن, تاراتى­لۋىن تەگىس ۇيىمداستىردىڭ. جا­رىق كورمەي جاتقان ءدۇ­نيەلەرىمدى رەتكە كەلتىرسەم دەپ جانە تال­پى­ناسىڭ. سەنىڭ وسى جاقسىلىق­تارىڭدى, قا­شان, قالاي وتەسەم ەكەن, گۋليا؟!» سوڭعى سوزدەردى قوما­عاي­لانىپ جۇتىپ قويعاندا, ەسىكتەن ازاعاڭ كورىندى... كۇت­پە­گەن باعاعا كەۋىلى كوتەرىلمەك ور­نىنا, پاستەنىپ قالعان قارىن­داسىنىڭ مىنا تۇرىنەن كوپ سىر اڭعارعان سەزىمتال جا­زۋشى جىلى جانارىن اۋدارىپ, «سەن ادال ەڭبەك يەسىسىڭ, را­زىمىن كومەگىڭە» دەگەن لەبىزىن توتەسىنەن اڭعارتىپ ءوتىپ ەدى... ءبىر ءسات گۋليا وسىنداي شىتىرمان ويلارىنان سەلت ەتىپ: «ەسىن جيدى ما ەكەن, اسىل اعام!» دەپ بوساعان كو­ڭىلىن ارەڭ تەجەدى. ۇشىپ تۇ­رىپ, قارسى بەتتەن كورىنگەن تانىس دارىگەردەن حال-جايىن ءبىلىپ ەدى, ول سوزگە زاۋىقسىز, ءپاس كوڭىل, جاۋاپسىز جۇرە بەردى... سىرقاتتىڭ كوڭىلىن سۇ­راماققا كەلگەندەردىڭ قاراسى لەزدە كوبەيىپ كەتتى. ءىرى وقى­مىستىلار, بەلگىلى اقىن-جا­زۋشىلار, قاتارداعى وقىر­ماندار... ۇل-قىزدارى ارنۇر مەن جاننۇر, جاننات پەن جانار تومسىرايىڭقى كۇيدە. كەلىندەرى مەن نەمەرەلەرىنىڭ دە ۇنجىرعالارى ءتۇسىپ ءجۇر. ءبارىن ءبىر تىلەك بىرىكتىرىپ, ءۇمىتتى كوزدەرىنەن شاراسىزدىق تابى سەزىلەدى. «جازىلىپ كەتسە ەكەن...» دەپ ءۇنسىز ەگىلە تۇسەدى. ەت جاقىندارىنىڭ ءبىر-ەكەۋى عانا ىشكە سۇرانىپ كىرە الدى. باسقالارىن ماڭايلاتپايدى. وسىنداي دۇربەلەڭمەن بەسىنشى ءتۇن جىلىستاپ وتە شى­عىپ­تى... ازاعاڭ جۇرەگى ۇلى شاي­قاسقا كىرگەندەي, مايدان دالا­سىنان مالتىعىپ شىعا الماي جاتقانداي... جۇزىنەن بەتى بەرى قاراعاندىق نىشانى بايقال­مايدى. كۇيزەلتەتىنى دە وسى... التىنشى كۇنى گۋليا تۇسكە دەيىن ازاعاڭ جاتقان اۋرۋ­حا­نانىڭ ماڭىندا كوپپەن بىرگە تەڭسەلىپ, ءجۇردى دە قويدى. تاڭنان بەرى ءنار سىزعان جوق. تابەتى تارتپايدى. ەسىل-دەرتى ىشكە ەنىپ, ازاعاڭنىڭ ءجۇزىن ءبىر كورۋ. قايدان جولاتسىن. سوندا دا دامەلەنەدى. امال­سىز­دان «كومەكشى-حاتشى» دەگەن كۋالىگىن كورسەتەدى. بۇل ءسوزدىڭ مانىسىنە كەيبىرەۋى تا­ڭىرقايدى. ەندى ءبىرى ءتۇسىنىس­تىك­پەن باسىن شايقايدى. كىرگىزسە عوي, الدەبىر اماناتىن الىپ قالار ما ەدى... «ءسوي­لە­مەسە دە نە دەمەگىن تۇسىنەم! جىبەرىڭدەرشى, دارىگەرلەر! ۇلى جۇرەكتىڭ يشاراسىز ءوشۋى مۇمكىن ەمەس, اياساڭدارشى مەنى!» – دەپ جانايقايىن سىرتقا شىعارعىسى كەلەدى. ادەپ ساق­تايدى. يبالى كەيىپپەن, كوز شاراسىن ءمولدىر جاسىمەن جۋادى... الدەنە ءبىر كەزدە ءوز ويىمەن الديلەنىپ كەتەدى. ەل­باسىنىڭ قابىلداۋىنا بارۋدان ءبىر كۇن بۇرىن, التىنشى اقپاندا ازاعاڭ ەكەۋى تاڭعى سەرۋەن جاساعان. اباي ەسكەرتكىشىنە بارىپ, تاعزىم ەتكەنى كوز الدىنان كەتسەيشى ءبىر. ىس­تىق بەينەسى كىرپىگىن قاقتىر­ماي, كولبەڭدەيدى. انە, ۇلى بابا ەسكەرتكىشىنىڭ ءمارمار تا­سىن سيپالاپ, ۇزاق تۇردى. با­سىن سۇيەيدى. قۇلاعىن قابىر­عاسىنا توستى. بەينەبىر اقىن جۇرەگىنىڭ ءدۇرسىلىن تىڭدا­عان­داي, سىلتىدەي تىنىپ قالىپتى. ءبىر كەزدە ساۋساقتارىمەن اعا­سىنىڭ ساۋىرىن جەڭىل, ەركەلەي قاققىشتاعانداي بولىپ: «ابەكە, الماتىنىڭ ۇستىنەن قاراپ تۇرسىڭ با؟ ەل-جۇرت امان, مەن ەرتەڭ پرەزيدەنتتىڭ قولىنان ستيپەنديا الامىن. ارۋاعىڭىز قولداي ءجۇرسىن!» – دەپ جان-سىرىن اشقانداي ەلگەزەكتەنە سويلەدى. سوسىن, نەگە ەكەنى بەلگىسىز, قارا كوزىل­دىرى­گىن سۇق ساۋساعىمەن ءسال جوعا­رى ىسىرىڭقىراپ, ءناتى, ءمولت ەتە قالعان تامشىسىن بىلدىرتپەي سۇرتكىسى كەلدى مە ەكەن, باسىن كىلت كەگجيتىپ, الاتاۋعا بۇرىپ الدى. ءداپ ءبىر اباي مەن الاتاۋدىڭ ورلىگىن سالىستىر­عان­داي, ءتاتتى مۇڭعا باتىپ ەدى. سول تۇرىسىندا گۋلياعا, ءاز­اعاڭ كوكتوبەگە, ودان اسىڭقى باۋرايداعى كەڭساي سىلەمدەرىنە جانارىن سيپاي قامشىلاپ, ويشا ولشەم ورنەگىن سالىپ, سيقىرلى اۋەن تىڭداعانداي, باق پەن باپتىڭ تامىرىن باس­قانداي, ءومىردىڭ ءمانىن قۇنىعا قۇپتاعانداي, ءتىپتى ءبىر جۇتىم اۋانىڭ ماڭىزىن بەزبەندەگەندەي, بەيمالىم كۇيدە بالقىپ پا, الدە وتكىنشىلىكتىڭ اۋە­زىن­دە قالقىپ پا, ايتەۋىر, ادام-عۇمىر ەلەسىندەي بوپ, بەيكۇنا كۇيدە ءسال مىزعىعانداي-تىن... مىنا كەيپى تاڭعالدىردى. گۋليانىڭ ساناسىن سان ءورىمدى شىبىرتقى وسىپ-وسىپ جىبەرگەندەي بولدى. سويتكەن ازاعاڭ ەرتە كۇنى, ەلباسىنىڭ قولىنان ستيپەنديا الىسىمەن, ءسۇت ءپىسىرىم ۋاقىت وتكەن سوڭ, وقىستان شالقالاقتاپ قۇلاي بەرگەن. ۇلتىمىزدىڭ ءبىرتۋار ازاماتى, يماندى جان, جىلى جۇرەك, ىستىق قايرات يەسى مۇحتار قۇل-مۇحاممەد سۇيەي قالعان قولتىعىنان... قىسىلعانداعى تىرەگى قانداي مىقتى ەدى! جىل بويىنا, ساياحاتشىداي سەرگەك كۇيمەن ۇيىندە وتىرا الماپتى-اۋ! 2010 جىلدى اي­تا­دى. ەل-جۇرتىن ارالاۋدان شار­شامادى. تىنىم جوق. جەل­دىر­تىپ جۇرگىسى كەلىپ تۇرا­تىنىن گۋ­ليادان جاسىرمايدى. بايتاق وتانىنىڭ ءتورت بۇ­رى­شىن اداق­تاعان شىعار. ازيادا الاۋىن الىپ, جاستان بەتەر ءجۇ­گىرىپ, شابىتقا بولەنىپ, سا­قىل­داعان سارىشۇناق ايازدا ساڭ­قىلداپ سويلەپ تۇرعانىنا قىزىعا قاراعان قالىڭ ەلى. وسكەمەنگە ەكىنشى قايتارا بار­ماققا جي­نالىپ, قول سومكەسىن بوساعاعا سۇيەپ قويعانىن دا بىلەدى. بوي جازىپ ءجۇر ەكەن-اۋ! بىرگە ءجۇ­رەيىك دەيتىن گۋلياعا. جانىنان تاستاعىسى جوق. بۇل سىلتاۋ اي­تادى. سىرت كوز نە دەيدى؟ ءسوز­دەن اۋلاق. كومەكشى-حاتشىڭىز بولىپ, ۇيدە ءىس تىندىرسام بولار. سەلتەڭ ءجۇرىس سەزىك تۋ­دىرماي قويماس... سونداعىسى ازاعاڭ­نىڭ ابىرويى ءۇشىن دە. حاليما اپاسىنىڭ رۋحىنا بەرىلگەندىك سەرتى دە. تازا, پاك كو­ڭىلدىڭ كاۋسارىن تۇنىق كۇيىندە ۇستاۋعا دەگەن ىقىلاسى شىعار ءوزىن ساقتىققا جەتەلەيتىن. ءيا, گۋليانىڭ مۇنداي كىرشىكسىز تابيعاتىن ازاعاڭ ايرىقشا باعالايتىن. سوندىقتان دا بولار, «بۇل مەنىڭ كومەكشى-حات­شىم» عوي دەپ, قاسىنا سۇيسىنە ەرتىپ, انىعىندا قولتىقتاپ, سۇيەنىش ەتىپ, ءتۇرلى توي-جي­ىندارعا بارعىسى كەلگەندە, گۋليانىڭ اقىلمەن تارتىنعان كوڭىلىن سىيلاپ, جالعىز جورتىپ, كەتە باراتىن. ...بەسىنشى تاۋلىكتە, ناماز­دى­گەر شاقتا ازاعاڭنىڭ تا­مىر بۇلكىلى توقتادى. بۇل قارالى كۇن – 2011 جىلدىڭ 12 اقپانى بولاتىن. ...بيىلعى قازان ايىنىڭ ورتاسىندا, كومەكشى-حات­شى­لىق مىندەتىن ءالى ءبىر ءسات توقتاتپاعان گۋليا يمانوۆا ماعان قوڭىراۋ شالدى. – اعا, جيەندى بولدىم! ءاز­اعاڭدى جوقتاتپايىن دەپ, وزىڭىزدەن ءسۇيىنشى سۇراپ جاتقانىم عوي! – دەپ ءۇنى بەبەۋلەگەندە, اتا-بابام سالتىمەن اسەرلەنىپ ايتقانىم: «ءسۇيىنشىڭ بولادى!». ...ازاعاڭ ءبىر اۋناپ تۇسكەن شىعار! قايسار ءالىم. ----------------------------- سۋرەتتە گۋليا يمانوۆا.