قازاقستان • 18 قىركۇيەك, 2018

كۇزدىڭ ءبىر كۇنى قىستىڭ مىڭ كۇنىنە تەڭ

1340 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

كۇن قىسقارىپ, ءتۇن ۇزارا باستاعالى, ياعني كۇز جەتكەننەن بەرى بويى مۇزداعان جۇرتتان مازا كەتەتىنى بەلگىلى. ۇيىندەگى پەشى كومىرمەن جاعىلاتىن اعايىن ءۇشىن وتىننىڭ وسى ءبىر ءتۇرىن ۋاقىتىندا ءتۇسىرىپ الۋ – كەزەك كۇتتىرمەيتىن شارۋانىڭ ءبىرى. بۇدان بولەك, ورتالىقتاندىرىلعان جىلۋ جۇيەسىنە قوسىلعان تۇرعىن ۇيلەر مەن الەۋمەتتىك-مادەني نىسانداردىڭ قىلىشىن سۇيرەتكەن قىستى قارسى الۋعا دايىندىعىن قامتاماسىز ەتۋ – اكىمدەردىڭ ەكى اياعىن ءبىر ەتىككە تىعار مازاسىز ناۋقان ەكەنى بەلگىلى. ال كۇزگى جيىن-تەرىم ماۋسىمىنىڭ ماڭىزدىلىعى جاعىنان اقىرعان قىسقا دايىندىقپەن قاتار تۇراتىنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى. مىنە, وسى قات-قابات شارۋالاردىڭ قاراعاندى وبلىسىنداعى ورىندالۋ بارىسى ازىرگە كوڭىل كونشىتەرلىك دەڭگەيدە كورىنىس تاۋىپ وتىر.

كۇزدىڭ ءبىر كۇنى قىستىڭ مىڭ كۇنىنە تەڭ

گاز كەلگەنشە كورەر كۇن وسى

رەسمي مالىمەتكە قاراعاندا, قاراعاندى وبلىسىندا حالىققا كومىر ساتاتىن 38 نۇكتە بار ەكەن. تۇيىق بەكەتتەرىندە قاتتى وتىننىڭ قاجەتتى قورى مول جيناقتالعان: 20 مىڭ توننادان استام كومىر بار كورىنەدى. كومىر ارتىپ-تۇسىرەتىن تەحنيكاعا بايلانىس­تى ماسەلە دە جوقتىڭ قاسى.

جالپى, تۇرعىنداردى كومىرمەن قامتاماسىز ەتۋ جاعدايىن قاراعاندى وبلىسىنىڭ اكىمى ەرلان قوشانوۆ ءاردايىم باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر. مۇنىڭ دا وزىندىك سەبەپتەرى بار. ماسەلەن, وتكەن جىلى وتىننىڭ وسى تۇرىنە دەگەن سۇرانىس قاجەتتى مولشەردە قاناعاتتاندىرىلماي, مۇنىڭ اياعى الەۋمەتتىك دۇرلىگۋگە ۇلاسقان ەدى. مىنە, وسىنداي كەلەڭسىز جاعداي ەندى قايتىپ ورىن الماس ءۇشىن بيىل  ۇيىمداستىرۋ جانە ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارى جاز ايلارىندا باستالىپ كەتكەن بولاتىن.

اعىمداعى جىلدىڭ 8 ايىندا وبلىستا كوممۋنالدىق-تۇرمىستىق قاجەتتىلىكتەرگە ارنالىپ 14 ملن توننا كومىر وندىرىلگەن. بۇل – وتكەن جىلدىڭ وسىنداي مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا 10 پروتسەنتكە ارتىق. قولدا بار ەسەپتەمەلەر بويىنشا, ورتالىقتاندىرىلعان جىلىتۋ جۇيەسى جوق تۇرعىندار ءبىر قىستا شامامەن العاندا 745 مىڭ توننا كومىر جاعادى ەكەن.

الداعى جىلىتۋ ماۋسىمى قار­ساڭىندا ە.قوشانوۆ قول استىنداعى قىزمەتكەرلەرگە اقپاراتتىق جۇمىستى ۇدەتۋدى تاپسىردى. ءتىپتى ول قاراعاندى قالاسىنىڭ اكىمى مەن ونىڭ كومانداسىن ءۇيدى-ۇيگە بارىپ, جاعدايدى كوزبە-كوز قاداعالاۋعا مىندەتتەدى. ءوڭىر باسشىسى تۇرعىنداردى قىسقا دايىندىقتى سوزىپ الماي, وتىن-سۋىن ۋاقىتىندا ءتۇسىرىپ الۋعا شاقىردى.

– قازىردەن باستاپ كومىردى ساتىپ الا باستاۋ كەرەك. ايتپەسە بىرەر كۇننەن سوڭ, ايدىڭ اياعىندا وتكەن جىلعىداي دۇرلىكپە باستالىپ كەتەدى. كومىر – وتە ماڭىزدى ماسەلە. قالا جانە اۋدان اكىمدەرى بۇل جۇمىستى دۇرىس ۇيىمداستىرۋى ءتيىس. الەۋمەتتىك-مادەني نىسانداردىڭ ناقتى وتىن قورىن تەكسەرەتىن بولامىز, – دەپ قاتاڭ ەسكەرتتى وبلىس اكىمى اپپارات جينالىسىندا.

ۇسەنوۆ ۇسىتپەيمىز دەيدى

قىتىمىر قىسقا دايىندىق – وتە جاۋاپتى ناۋقان. تاياۋدا جىلىتۋ ماۋسىمىنا دايىندىق دەڭگەيى تۋرالى وبلىستاعى بارلىق قالالار مەن اۋدانداردىڭ اكىمدەرى ەسەپ بەردى. جيىندا بايانداما جاساعان وبلىستىق ەنەرگەتيكا جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق باسقارماسى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ۇلانتاي ۇسەنوۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, وڭىردە  قىسقا دايىندىق ويداعىداي ءجۇرىپ جاتقان كورى­نەدى.

– وسى مەرزىمگە بەلگىلەنگەن 90 پرو­تسەنتتىك جوسپار بويىنشا نىسانداردىڭ دايىندىعى 91%-ءتى قۇراپ وتىر. كەستەگە ساي بارلىق ينجەنەرلىك جەلىلەردەگى جوندەۋ جۇمىستارى 20 قىركۇيەككە دەيىن اياقتالادى. قۇبىرلاردى قىسىممەن تەكسەرۋ جانە گيدراۆليكالىق سىنامالار
1 قازانعا دەيىن جاسالىپ بىتەدى, – دەدى ول.

قازىرگى تاڭدا وبلىستاعى ەنەرگيا ستانسالارىندا 24 قازاندىق جانە 9 تۋربينا جوندەلگەن. جوندەۋ جۇمىستارى تاعى ەكى قازاندىق اگرەگاتتا جۇرگىزىلىپ جاتىر.

بيىل ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى قارا­عاندى وبلىسىنا تونناسى 70 مىڭ تەڭگە تۇراتىن 28 مىڭ توننا الەۋمەتتىك مازۋت بولگەن بولاتىن.

«نۇرلى جول» جانە «ايماقتاردى دا­مىتۋ» مەملەكەتتىك باعدارلامالارى بو­يىنشا جىلۋ جۇيەلەرىنىڭ قۇرىلىسى مەن قايتا قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. بۇل ورايدا بەس جوبا قارا­عاندىدا جانە بىرەۋى ساتباەۆ قالاسىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

ۇسەنوۆ بيىل ارقانىڭ اقشۇناق ايازى مەن اقىرعان بورانى قاراعاندىلىقتار ءۇشىن قولايسىزدىقتار تۋدىرماۋى ءتيىس دەپ سەندىردى. «جۇمىس كەستەدەن قالىس قالماي جۇرگىزىلۋدە», دەپ مالىمدەدى جىلىتۋ ماۋ­سىمىنا جاۋاپتى مامان.

ىرىس ىسىراپ بولمايدى

قاراعاندى وبلىسىندا كۇزگى جيىن-تەرىم ناۋقانى باستالىپ, ديقانشى قاۋىم ءۇشىن قاربالاس كۇندەر تۋدى. الدىن الا بولجام بويىنشا, بيىل وڭىردە 903 مىڭ توننا استىق, ونىڭ ىشىندە 660 مىڭ توننا بيداي قامباعا تۇسەدى دەپ جوسپارلانعان. وبلىستىق اۋىلشارۋاشىلىق باسقارماسىنىڭ باسشىسى ساعىنجان اپاقاشوۆ كەلتىرگەن مالىمەت بويىنشا, بيىل استىق جانە ءداندى بۇرشاق داقىلدارىن جيناۋ اۋدانى 826 مىڭ گەكتارعا تەڭ. ونىڭ ىشىندە بيداي – 623,9 مىڭ, ارپا – 174,1 مىڭ, س ۇلى – 17,9 مىڭ, بۇرشاق داندىلەر 10,1 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. مايلى داقىلدار – 17,1 مىڭ, كارتوپ – 9287, كوكونىستەر 1442 گەكتار جەردەن جينالادى.

استىقتىڭ ونىمدىلىگى وتكەن جىلعى كورسەتكىشتەردەن تومەن بولمايدى دەپ كۇتىلۋدە: ورتاشا ەسەپپەن العاندا, گەكتارىنا 11 تسەنتنەردەن اينالادى. ءونىمدى  جاپپاي جيناۋ 903 مىڭ توننانى قۇرايدى, ونىڭ ىشىندە بيداي 663 مىڭ توننا بولادى دەپ بولجانىپ وتىر. كارتوپ ءونىمى 230 مىڭ توننادان استام مولشەردە جينالادى دەپ جوسپارلانۋدا.

– ءونىمدى جيناۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ ءۇشىن 2234 كومباين جۇمىلدىرىلدى, ونىڭ ىشىندە 19-ى بيىل ساتىپ الىنعان جاڭا تەحنيكا. سونىمەن قاتار 531 بىرلىك دەستەلەگىش ىسكە كىرىسكەن. كارتوپ جيناۋ ىسىنە 124 بىرلىك تەحنيكا ات سالىسىپ جاتىر. بۇل ءونىم جيناۋ جۇمىستارىن 25 قىر­كۇيەككە دەيىن اياقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى, – دەپ مالىمدەدى س.اپاقاشوۆ.

بيىلعى جيىن-تەرىم جۇمىستارىن جۇ­زەگە اسىرۋ ءۇشىن اگرارلىق شارۋالارعا 15 مىڭ توننا ارزانداتىلعان ديزەلدىك وتىن بولىنگەنىن ايتا كەتكەن ءجون. ونىڭ باعاسىن قولجەتىمدى دەپ ايتۋعا بولادى: وتىننىڭ ءبىر ءليترى 169 تەڭگەدەن اينالعان. وبلىستا استىقتى ساقتاۋ ءۇشىن دە بارىنشا جاعداي جاسالعان. بۇل ماقساتقا 500-دەن استام استىق قويماسى, ەكى ليتسەنزيالانعان استىق قابىلداۋ كاسىپورنى قالتقىسىز قىزمەت ەتپەك.

قايرات ءابىلدا,

«ەگەمەن قازاقستان»

قاراعاندى

سوڭعى جاڭالىقتار