...سول جىلى قۇربان ايت قىس ورتاسىندا كەلىپ ەدى. بارى-جوعى ون ءتورت ۇيدەن تۇراتىن كىپ-كىشكەنتاي اۋىلدى ءبىر توپ بالا تۇسكە شەيىن-اق تۇگەندەپ, ءتۇپ-تۇگەل ايتتاپ شىقتىق. ەندى مىنە, قايدا بارارىمىزدى بىلمەي داعدارىپ, ويلانىپ تۇرمىز. كەنەت زۇلپىقار دەگەن الا كوز قارا بالا ءتامپىش مۇرنىن ءبىر تارتىپ قويىپ: «ەي, ءبىز وسى, قويشىلاردىڭ ۇيىنە ايتتاپ قايتساق قايتەدى؟!» دەپ قالدى.
بۇل ءبىر كۇتپەگەن جاڭالىق ەدى. ءبارىمىز: «و-و!» – دەپ قۋانىپ, شۋ ەتە تۇستىك. سويتتىك تە, قار جامىلىپ جاتقان اپپاق ادىرداعى جۇك ماشيناسى ءجۇرىپ وتكەن اقسىرعاق جولعا ءتۇسىپ الىپ, تارتتىق تا كەتتىك.
ولار ءبىزدى قۋانا قارسى الدى. العاشقى ەكى ءۇي بارىن الدىمىزعا توسىپ, سونشا جەردەن ارنايى ايتتاپ كەلگەنىمىزگە ءماز بولىپ جاتتى. ءتىپتى قوي سويامىز, قونا جاتىپ كەتىڭدەر دەپ تە قالدى. بىراق ءبىزدىڭ كوز الدىمىزعا كەلەسى قويشىنىڭ ۇيىندە بۇدان دا ءدامدى, بۇدان دا مول داستارقان كۇتىپ تۇرعانداي ءبىر قىزىق سۋرەت ەلەستەپ, تەزىرەك سوندا جەتۋگە اسىقتىق.
ءسويتىپ ءۇشىنشى قويشىنىڭ ۇيىنە كەلگەندە مۇلدە كۇتپەگەن جاعدايعا تاپ بولىپ, ماڭدايىمىز تاسقا سوعىلدى.
اۋەلى ءبىزدى ءشاۋ-ءشاۋ ەتىپ, قۇلاعى تىكىرەيگەن كىپ-كىشكەنتاي ماشكە يت قارسى الدى. ونىڭ ارتىنان قولىندا شەلەگى بار, سىرتقا كۇل توگۋگە شىققان كوك كوز, مەيىزدەي قاتقان سارى كەمپىر كورىندى.
اياق استىنان ساپ ەتە قالعان بۇل نە دۇرمەك دەگەندەي بىزگە شوشىنا قاراپ: «ايتتارىڭىز قۇتتى بولسىن, سيىرلارىڭىز ءسۇتتى بولسىن!» دەپ جان-جاقتان جامىراعان داۋسىمىزدى جاقتىرماي, قالشيىپ قاتتى دا قالدى.
سونسوڭ مەنەن اۋلاق جۇرىڭدەر دەگەندەي قولىن سەرمەپ: «چەۆو ۆام نادو؟» دەدى ورىس تىلىندە سۇپ-سۋىق ءۇن قاتىپ.
ەندى ءبىز ودان ۇركىپ قالدىق. «ايت قوي بۇگىن... ايت... ءبىز اناۋ اۋىل جاقتان كەلە جاتىرمىز...» دەپ كۇمىلجىگەندەي بولىپ ەك, سارى كەمپىر: «يا نيچەگو نە زنايۋ, وتكۋدا پريشلي, تۋدا ي ۆوزۆراششايتەس!» دەپ شورت كەستى.
تازا قازاق اۋىلعا مۇلدە تۇسىنىكسىز سوزدەن بە, الدە ءۇي يەسىنىڭ قاتۋ قاباعىنان با, ايتەۋىر, قاتتى سەسكەنىپ, اقىرىن-اقىرىن شەگىنشەكتەپ, قوي قورانىڭ جانىنداعى توبەشىكتىڭ ۇستىنە شىعىپ كەتتىك. قانشا دەگەنمەن قار كەشىپ, تەرلەپ-تەپشىپ, شارشاپ-شالدىعىپ كەلدىك ەمەس پە. سالدەن سوڭ بويىمىز مۇزداپ, قالتىراپ توڭا باستادىق. جاڭا عانا تاس توبەمىزدە تۇرعانداي بولىپ كورىنگەن كۇن ەڭكەيىپ, كوكجيەككە جاقىنداپ قالعانىن ەندى بايقادىق.
ايتكەنمەن, ەر بالانىڭ بويىندا نامىس دەگەن بولادى ەمەس پە. الگى قىلىعىنا ءتىسىمىزدى قايراپ, مۇنداي ادام ءبىزدىڭ جاققا قايدان كەلگەن دەپ كىجىنىپ تۇرعانىمىزدا, مۇرجاسىنان سىزدىقتاپ ءتۇتىن شىعا باستاعان تومەندەگى ءۇيدىڭ ەسىگى قايتا اشىلىپ, سارى كەمپىر سىرتتاعى قىلدابايدان كومىر الۋعا شىقتى.
وسى ساتتە ورتامىزداعى بىرەۋ: «ە-ەي, بابۇشكە, سەن قۇربان ايت, ورازا ايت بىلمەيدسكي-ي-ي!» دەپ بار داۋسىمەن كۇشەنىپ ايقاي سالدى. سول سول-اق ەكەن, ءبارىمىز تۇس-تۇستان جامىراپ, ورىسشا سويلەگەننىڭ ءجونى وسى ەكەن عوي دەگەندەي, ارقايسىمىز ءوز ءسوزىمىزدىڭ سوڭىنا «سكي» دەگەن جالعاۋدى قوسىپ جىبەرىپ, اۋزىمىزعا كەلگەندى ايتىپ, ايقايعا باستىق. «قاقپاسسكي», ء«بىر تابا نانى مەن ءبىر ۋىس كامپيت-كۇلشەسىن قىزعانعانسكي», «ولە قالسكي!» دەگەن سياقتى سوزدەردىڭ نەشە اتاسى قارشا بورادى...
ال كوك كوز, سارى كەمپىر ءبىزدىڭ داۋسىمىزدى ەستىسە دە, ءسوزىمىزدى تۇسىنبەگەن سىڭايلى. كومىر سالعان شەلەگىن كوتەرگەن كۇيى ءۇن-ءتۇنسىز ۇيىنە كىرىپ كەتە باردى.
ءسويتىپ كەرى قايتتىق. بەت-اۋزىمىز قىزارىپ, اياعىمىز توڭىپ, جول ورتاسىندا ارەڭ ءىلبىپ كەلە جاتقانىمىزدا كەنەت: «ويباي, اناعان قاراڭدار! ءبىزدى قۋىپ كەلە جاتىر!» دەگەن داۋىستان سەلك ەتە تۇستىك.
راسىندا دا, باسىنداعى قۇلاقشىنىنىڭ ەكى قۇلاعى جەلپ-جەلپ ەتىپ, استىنداعى جۋان تورى اتتى ءۇستىن-ءۇستىن قامشىلاپ بىرەۋ ءبىزدىڭ سوڭىمىزدان سالىپ ۇرىپ كەلەدى ەكەن. كورە سالا, مۇز بوپ قاتقان ەتىكتەرىمىزدىڭ تابانى دۇڭك-دۇڭك ەتىپ, توپىرلاپ قاشا جونەلدىك. بۇل ارينە, جاڭاعى كوك كوز كەمپىردىڭ شالى عوي. قولىنا تۇسسەك, وڭدىرمايدى-اۋ ەندى, وڭدىرمايدى.
بىراق جاياۋدىڭ اتى – جاياۋ عوي قاشاندا. انە-مىنە دەگەنشە ات ءدۇبىرى جەلكە تۇسىمىزعا تاياپ-اق قالدى. ەكى وكپەسى اۋزىنا تىعىلىپ, دەمى جەتپەي قۇلاپ تۇسكەن ءبىر بالا سالدەن سوڭ ارت جاعىمىزدان: «ە-ەي, توقتاڭدار! ول بىزگە ايتتىق اكەلىپتى!» دەپ ايقايلادى...
جۋان تورى اتتى قامشىلاپ ءبىزدى قۋىپ جەتكەن قارا شالدىڭ قولىندا ءبىر قىزىل تۇيىنشەك بار ەكەن. وعان اسىعىپ-ۇسىگىپ ءجۇرىپ ءبىر تابا نان مەن ءبىر ۋىس كامپيت كۇلشەنى وراي سالىپتى. ء«اي, بالدار, ايتتىق جەڭدەر, – دەپ بايەك بولىپ جاتىر. – سەندەر ءبىزدىڭ كاتكاعا رەنجىمەڭدەر. ول بايعۇس مۇندايدى ەشقاشان كورمەگەن عوي!»
ەندى ءبىزدىڭ ءسوز تىڭداۋعا مۇرشامىز جوق. قارنىمىز ابدەن اشىپ-اق قالعان ەكەن, اپپاق قاردىڭ ۇستىنە جايىلعان قىزىل تۇيىنشەكتەگى كامپيت-كۇلشەگە تالاسىپ, سىلپىلداتىپ سوعىپ جاتىرمىز.
كەيىن بىلدىك قوي, ول ءبىزدىڭ قويشى اتامىزدىڭ كەمپىرى قايتىس بولىپ, ۇلكەن ستانسادا تۇراتىن جالعىزباستى ءبىر ورىس ايەلگە ۇيلەنگەن كەزى ەكەن-داعى.
نۇرعالي وراز,
«ەگەمەن قازاقستان»
