جىلۋ تاراتۋ تالاپقا ساي

استانانىڭ دامۋ قارقىنى اۋزى دۋالى ساراپشىلاردى دا, دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنان كۇن قۇرعاتپاي ەلوردامىزعا كەلىپ جاتاتىن قوناقتاردى دا ەرىكسىز تاڭداي قاقتىرادى. ءيا, استانا بۇگىندە جاھاندىق باسقوسۋلار وتەتىن الەمدىك مەگاپوليسكە اي­­­نال­دى. ال ءىرى مەگاپوليستەردى ەرەكشەلەندىرەتىن دە, ولاردىڭ قالىپتى ءومىرى مەن دامۋىندا شەشۋشى ءرول اتقاراتىن دا وزىق تەحنو­لو­گيا­­لىق ينفراقۇ­رى­لى­مى ەكەندىگى داۋسىز. ەلبا­سى­نىڭ استانانى ودان ءارى ور­كەن­دەتۋ ماسەلەسىندە قالانىڭ بازالىق ينفرا­قۇ­رى­­لى­­­­مىن بارىنشا دامى­تۋ­عا باسىمدىق بەرىپ كەلە جاتقانى دا سون­دىق­تان. باس قا­لا­مىزدى ەشبىر ءۇزىلىسسىز سۋ, جىلۋ جانە جا­رىقپەن قامتا­ماسىز ەتۋ قالا ينفراقۇ­رى­لىمىنىڭ شەشۋشى ءتۇيىنى ەكەنى بەلگىلى. وسى رەتتە ەلوردانى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتەتىن «استانا-تەپلوترانزيت» اكتسيونەرلىك قوعا­مىنا جۇكتەلەتىن جاۋاپكەرشىلىك جۇگى اۋىر دا قوماقتى. باس قالامىز الماتىدان وبلىس ورتالى­عى اقمولاعا كوشىرىلگەننەن بەرگى ۋاقىتتا قالانى جىلۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇيەسى تۇبىرىمەن قايتا قۇرىلدى. ءبىر كەزدەرى اقمولا قالاسىن جىلىتاتىن №1 جەو-نىڭ قۋاتى 400 گكال/ساع., ال ماگيسترالدىق جانە تاراتۋ جونىندەگى جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ۇزىن­دىعى 11,2 شاقىرىم بولسا, بۇگىندە استا­نالىق ەنەرگوكەشەننىڭ جىلۋ تاراتاتىن جەلىلەرى 520,6 شاقىرىمدى قۇرايدى. ال قالا­مىزدىڭ جىلۋ رەسۋرستارىن تۇتىنۋ كولەمى بۇگىندە 1470 گكال/ساع. كولەمىندە بولىپ وتىر. «استانا-تەپلوترانزيت» اق-تى كۇردە­­­لى جاڭعىرتۋ جۇمىسى ەلوردانىڭ شەجىرەسى باستالعان 1998 جىلدان باستاۋ الدى. 1999 جىلى 274,6 شاقىرىم جىلۋ ماگيسترالىنىڭ قۇرىلىسى سالىندى جانە قايتا قۇرىلدى. استانا تۇرعىندارىن جىلۋ ەنەرگياسى­مەن تۇراقتى ءارى ساپالى قامتاماسىز ەتۋ «استانا-تەپلوترانزيت» اق-تىڭ باستى جۇمىسى بولىپ تابىلادى. 2009 جىلى اكتسيونەرلىك قوعام قالانىڭ جىلۋ جۇيەسىنە 29 550 قۋما مەتر جاڭا جىلۋ تورابىن قوستى. جاڭادان قوسىلعان جىلۋ تورابى­نىڭ 20,5 شىقىرىمى بۇرىنعى ورتالىقتا, 4 شاقىرىمى ەسىلدىڭ سول جاعالاۋىندا ور­­نالاسقان. قالانىڭ جىلۋ تاراتۋ ماگيسترالدىك جەلىسى 2001 جىلى 266,806 شاقىرىم بولسا, ول 2009 جىلى 520 شاقىرىمعا جەتتى. وسىنداي ۇزىندىققا تارايتىن جىلۋ جەلىلەرىنە 10 ناسوستىق ستانسا قىزمەت كور­سەتەدى. 2005 جىلى استانادا مەملەكەت باس­­شىسىنىڭ تىكەلەي قاتىسۋىمەن ەلىمىزدە تۇڭ­عىش رەت پپۋ جىلۋ توراپتارىن شىعا­را­تىن زاۋىت ىسكە قوسىلدى. بۇل زاۋىت شى­عاراتىن وتاندىق ءونىم ەۋروپالىق ستان­دارتتارعا جاۋاپ بەرەتىن, باسەكەلەستىككە توتەپ بەرەتىن قۇبىرلار بولىپ تابىلادى. – وسىدان 10 جىل بۇرىن جىلۋ جەلىلەرىنە ماۋسىمدىق جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزگەندە, جاز بويى ىستىق سۋ بولماي, تۇرعىندار زاپا شەگەتىن. قازىر بۇل جۇمىس تولىق تارتىپكە كەلتىرىلگەن. مۇنداي كۇر­دەلى جوندەۋ جۇمىستارى 2001 جىلدان بەرى تۇراقتى جۇرگىزىلىپ كەلە جاتسا دا تۇرعىن­دار­دى ىستىق سۋدان ەش شەكتەۋ بولعان ەمەس. جوندەۋ جۇمىستارىن قولعا الماس بۇرىن جىلۋ تاراتاتىن ۋاقىتشا تراسسالار ورنا­تىلادى. تۇرعىندارعا ىستىق سۋ وسى قو­سىم­شا جەلىلەر ارقىلى تاراتىلادى. سوندىق­تان جىل سايىن باس قالامىزدا جاڭا جەلىلەر ىسكە قوسىلىپ, ەسكى قۇبىرلار جاڭار­تى­لىپ جا­تادى. ال تۇرعىندار ىستىق سۋدان تارشىلىق كورمەيدى. بۇل ءىستى جەتىستىك دەۋگە بولادى عوي, – دەيدى «استانا-تەپلوترانزيت» اق-تىڭ باس ديرەكتورى ايتمۇقان قازبەك ۇلى. «استانا-تەپلوترانزيت» اق باس ديرەك­تورى ايتمۇقان جۇماباەۆ بۇل سالادا بار­لىق سانالى عۇمىرىن وتكىزگەن تاجىريبەلى مامان بولىپ تابىلادى. ول استانا ينفرا­قۇرىلىمىنىڭ ەڭ جاۋاپتى سالالارىنىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن بۇل اكتسيونەرلىك قو­عامنىڭ تىزگىنىن سوناۋ 1998 جىلى ۇستاعان بولاتىن. تاجىريبەلى باسشى سوڭعى جىلدا­رى رەسپۋبليكامىزدىڭ جىلۋمەن قامتۋ جۇيە­سىنىڭ بارلىق كاسىپورىندارىن ءبىر ورتالىققا بىرىكتىرۋ تۋرالى يدەيا كوتەرگەن. ايتمۇقان جۇماباەۆتىڭ ۇلكەن ۇيىمداس­تىرۋشىلىق قابىلەتىنىڭ ارقاسىندا 2007 جىلدىڭ مامىر ايىندا «جىلۋمەن قام­تۋ­شى ۇيىمداردىڭ قازاقستاندىق اسسوتسياتسيا­سى» اتتى زاڭدى تۇلعالار بىرلەستىگى قۇ­رىل­دى. بۇگىندە بۇل ۇيىم بۇكىل ەلىمىزدىڭ ءىرى قالالارىنىڭ ين­فراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋ ماقساتىندا كەشەندى شارالار اتقارىپ كەلەدى. قازىرگى ۋاقىتتا «استانا-تەپلوترانزيت» اق – بۇل ىرعاقتى دامىعان, جوعارى بىلىكتى ماماندارى جانە قاجەتتى ماتەري­الدىق بازاسى بار كاسىپورىن, ءوزىنىڭ نەگىزگى مىندەتىنە ساي جىلۋ ەنەرگياسىن بەرۋ جانە تاراتۋ جولىندا قىزمەتىن مۇلتىكسىز اتقا­رۋ­دا. بۇل ۇلكەن دە تاجىريبەلى ۇجىم باس قا­لامىزدىڭ تۇتىنۋشىلارىنا قىزمەت كور­سەتۋدە ساپالىق دەڭگەيگە قول جەتكىزىپ, جو­عارى بيىكتەردەن كورىنىپ كەلەدى. 2006 جىلى شۆەيتساريادا جىلۋ ەنەرگياسىن تاسىمال­داۋداعى ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەرى مەن وزات تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ جانە ەنەر­گە­تيكالىق كەشەن جۇمىستارىن جاقسارتقانى ءۇشىن ء«تيىمدى دامۋشى كاسىپورىن» اتتى نوميناتسيا بويىنشا ايتمۇقان جۇماباەۆ باسشىلىق ەتەتىن «استانا-تەپلوترانزيت» اق حالىقارالىق باس جۇلدەگە يە بولادى. ماسكەۋ قالاسىندا وتكەن «ۇلتتىق ەكونو­ميكانىڭ كوشباسشىلارى. توپ 100» حا­لىقارالىق سامميتتە كاسىپورىن «2006 جىل­عى ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ كوشباس­شى­سى» سىيلىعىمەن ماراپاتتالعان. سونىمەن قاتار 2007 جىلعى شۆەيتسارياداعى «Tran­s­parency Award» حالىقارالىق جوباسىنىڭ جەڭىمپازى اتانىپ ء«حرۋستالدى تامشى» جۇلدەسىن الادى. 2008 جىلى اۆستريادا «European Awards Ceremony» سالتاناتتى راسىمىندە ەۋروپالىق بيزنەس اسسامبلەيانىڭ نوميناتسيا كوميتەتى (ەۆا, وكسفورد, ۆەليكوبريتانيا) جانە «XXI عاسىر كوشباس­شى­لارى» اتتى حالىقارالىق يميدج باعدار­لاماسىنىڭ ساراپشى كەڭەسى «استانا-تەپلوترانزيت» اق-تىڭ قىزمەتىن جوعارى باعالاپ, «European Quality» (ەۋروپالىق ساپا) حالىقارالىق جۇلدەسىمەن ماراپاتتادى. قازىرگى كەزدە استانا قالاسى بويىنشا بارلىق نىسانداردىڭ 66 پايىزى نەمەسە 3379 نىسان جىلۋ ەنەرگياسى مەن جىلۋ تاسىمالداعىشتى ەسەپكە الۋ تۇيىندەرىمەن جابدىقتالعان. 2008 جىلدان باستاپ «استانا-تەپلوترانزيت» اق-تا جىلۋدى ەسەپكە الۋ جۇيەسى, جىلۋ تاسىمالداعىش پارامەتر­لەرى, ىشكى جىلۋدى تۇتىنۋ جۇيەسى جۇمى­سىن تۇ­راق­تى باقىلاۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جانە جىلۋ تۇتىنۋ رەجىمدەرىنىڭ بۇزى­لۋىنا ءوز ۋا­قىتىندا ارەكەت ەتەتىن, سونداي-اق جىلۋدى ەس­ەپكە الۋ جۇيەسى ىستەن شىققان كەزدە دتجق (دەرەكتەردى تابىستاپ جيناق­تاۋ قۇرىلعىسى) كومەگىمەن جىلۋ ەنەرگيا­سىنىڭ ەسەپكە الۋ قۇرالىنان ورتالىق­تان­دىرىلعان اقپاراتتى قابىلداۋ ۇيىمداستى­رىل­عان. ەسەپكە الۋ قۇرالىنان اقپارات جيناۋ جانە تۇتىنۋ­شى­لار اراسىندا جىلۋ ەنەرگياسىن تاراتۋ ءۇشىن باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋ ازىرلەنگەن. باعدارلاما قۇبىردىڭ اقاۋىن ءوزى انىق­تاپ, جىلۋ ەنەرگياسىن تۇتىنۋ ەسەبىن جۇر­گىزەدى, تۇتىنىلعان جىلۋ ەنەرگياسى ءۇشىن ەس­ەپ­تەۋ كەزىندە ادامداردىڭ قاتىسۋىن بول­دىر­­مايدى. دەرەكتەردى بەرۋ قۇرىلعىسىمەن تۇ­تى­نۋشىلاردىڭ سەگىز جۇزدەن استام نىسا­نى جابدىقتالعان. ۇيالى بايلانىس وپەرا­تو­رى ارقىلى تۇتىنۋشىدان «استانا-تەپلوترانزيت» اق سەرۆەرىنە اقپارات بەرۋ جۇر­گىزىلەدى. الىنعان اقپارات ەسەپتى اي ءۇشىن ج­ي­ىنتىق ەسەپتە وڭدەلەدى جانە ءار تۇتىنۋ­شىعا ەسەپ-شوت تۇبىرتەگىن ءارى قاراي بەرۋ ءۇشىن «استاناەنەرگوسبىت» جشس-عا ينتەرنەت بويىنشا تاپسىرىلادى. اكتسيونەرلىك قوعامنىڭ وسىنداي تابىس بيىگىنەن كورىنىپ, تۇرعىندارعا جوعارى ساپا­لى قىزمەت كورسەتۋىنىڭ باستى تەتىگى ۇج­ىم­داعى بىلىكتى ماماندارعا بايلانىستى بولسا كەرەك. بۇل رەتتە پايدالانۋ قىزمەتىن باسقا­راتىن تاجىريبەلى ينجەنەرلەر بەكەجان سەيىتجانوۆ, جايلىباي سمايىلوۆ, سلەسارلار بازارباي ءجۇمادىلوۆ, بولات تالاسباەۆ, ەلەكترمەن دانەكەرلەۋشى قايروللا ەربولات, تۇتىنۋشىلاردى ەسەپكە الۋ جانە رەتتەۋ قىزمەتىنىڭ باستىعى راۋزا كاكەنوۆا جانە باسقالاردىڭ ەسىمىن ەرەكشە اتاپ وتكەن ءجون. جارتى عاسىرعا جۋىق تاريحى بار «استانا-تەپلوترانزيت» اق ەلىمىزدىڭ باس قا­لاسىنىڭ قاجەتىن وتەۋ ماقساتىندا ۋاقىت­تان وزا جۇمىس اتقارىپ, تابىس بيىگىنەن كورىنۋدە. ءبىز ۇجىمنىڭ الداعى ۋاقىتتا دا جوعارى جەتىستىكتەرگە جەتە بەرۋىنە تىلەكتەستىك بىلدىرە وتىرىپ, «استانا-تەپلوترانزيت» اق-تىڭ بارلىق ەڭبەككەرلەرىن كاسىبي مەرەكەلەرىمەن قۇتتىقتاپ, تابىس تىلەيمىز. جىلقىباي جاعىپار ۇلى. ––––––––––––––––– سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ورىنباي بالمۇرات.