– ادىلبەك قاليبەك ۇلى, بيىل ارميا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا بايقاۋلاردىڭ جاڭا تۇرلەرى ەنگىزىلىپ, ولاردى وتكىزۋ گەوگرافياسى كەڭەيتىلگەنىن كورىپ وتىرمىز. ويىندارعا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ سانى دا ارتقان. ەندى بۇل شارانىڭ ماڭىزى تۋرالى تارقاتىپ ايتىپ بەرسەڭىز.
– ارميا ويىندارى – حالىقارالىق دارەجەدەگى تەڭدەسسىز شارا. جىل سايىن ۇيىمداستىرىلاتىن اتالمىش شارا اسكەري قىزمەتشىلەردىڭ تاجىريبە الماسىپ, بىلىكتىلىكتەرىن جەتىلدىرىپ قانا قويماي, حالىقارالىق دەڭگەيدەگى اسكەري ىنتىماقتاستىقتى دا نىعايتا تۇسەدى. ونىڭ ۇستىنە وسى بىرەگەي شارانىڭ الەمدىك سپورتتىق دودالاردان ەش كەمدىگى جوق.
بايقاۋ جىل سايىن كوپتەگەن مەملەكەتتەردىڭ قىزىعۋشىلىقتارىن تۋعىزىپ, اسكەري ويىندار حالىقارالىق اسكەري ىنتىماقتاستىقتىڭ, تاجىريبە الماسۋدىڭ جاڭا نىشانىنا, بەيبىتشىلىك پەن ىنتىماقتاستىقتىڭ كەپىلىنە اينالدى. ءار جىل سايىن سايىسقا ءتۇسۋ پروتسەسى جەتىلدىرىلۋدە.
بيىل بۇل جارىستا «استانا», «وڭتۇستىك», «باتىس» «شىعىس» وڭىرلىك قولباسشىلىعىنىڭ اسكەري قىزمەتشىلەرى ونەر كورسەتۋگە لايىقتى دەپ تانىلدى. ولار قازىر رەسەيدىڭ («تانك بياتلونى», «اسكەري بارلاۋ ۇزدىكتەرى», «اۆيادارتس», «قارۋ شەبەرى», «ەلبرۋس ساقيناسى», «اسكەري-مەديتسينالىق ەستافەتا», «دالالىق اس ءۇي», «ادال دوس», «كۇزەت ساقشىسى», «جول ءپاترۋلى», «اۆتوبروندى تانكتى تەحنيكا شەبەرلەرى», «قاۋىپسىز ورتا», «دەسانتتىق ۆزۆود», «اشىق سۋ», «ينجەنەرلىك فورمۋلا», «رەمبات», «اسكەري راللي»), قازاقستاننىڭ («سۇڭقاردىڭ اڭشىلىعى», «ارتيللەريالىق وق اتۋ شەبەرلەرى», «سەنىمدى ايلا-ءتاسىل»), ازەربايجاننىڭ («تەڭىز كۋبوگى»), ارمەنيانىڭ («دوستاستىق جاۋىنگەرى»), بەلارۋستىڭ («مەرگەن شەبى»), يراننىڭ («تەرەڭدىك) جانە قىتايدىڭ («تەڭىز دەسانتى», «سۋۆوروۆ قىسىمى», «اشىق اسپان», «قاۋىپسىز باعدار») اۋماقتارىندا باق سىناپ جاتىر.
– ويىنعا قاتىسۋشىلاردى ىرىكتەۋ, دايىندىق شارالارى قالاي ءوتتى؟
– قازاقستان قارۋلى كۇشتەرىنىڭ كوماندالارى ارميا حالىقارالىق ويىندارى-2018 سايىسىنىڭ بايقاۋلارىنا قاتىسۋ ءۇشىن دايىندىقتى ەرتە باستاپ, شەبەرلىكتەرىن بارىنشا شىڭدادى. ءسويتىپ باس-اياعى 300-گە جۋىق اسكەري قىزمەتشى جارىسقا قاتىساتىن مەملەكەتتەر اۋماعىنا دىتتەگەن ۋاقىتتا جەتتى.
جالپى ارحو قاتىسۋشىلارى كۇردەلى كوپ دەڭگەيلى ىرىكتەۋدەن ءوتتى. بىرنەشە اي بويى تۇرلەر مەن اسكەر تەكتەرىنىڭ, «استانا», «وڭتۇستىك», «باتىس», «شىعىس» وڭىرلىك قولباسشىلىقتارىنىڭ ۇزدىك اسكەري قىزمەتشىلەرى ىرىكتەلدى. ولار قارۋلى كۇشتەردىڭ نامىسىن قورعاپ جاتقاندىعىن تولىق تۇيسىنەدى. ال ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا «ارحو-2018» شەڭبەرىندە «ارتيللەريالىق وق اتۋ شەبەرلەرى», اسكەري بايلانىسشىلاردىڭ «سەنىمدى ايلا-ءتاسىل» بايقاۋى جانە ۇشقىشسىز ۇشۋ اپپاراتتارىنىڭ «سۇڭقاردىڭ اڭشىلىعى» سايىسى وتۋدە.
ءوز كەزەگىندە قارۋ-جاراق, اسكەري تەحنيكالاردىڭ دا جارامدىلىعىنا ماڭىز بەرىلدى. ماسەلەن, قازاقستاندىق اسكەري ۇشقىشتار رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ اۋماعىندا وتكىزىلىپ جاتقان «اۆيادارتس – 2018» بايقاۋىنا قاتىسۋ ءۇشىن 4++ ۇلگىسىندەگى سۋ-30سم مايداندىق جانە ارميالىق اۆياتسيانىڭ ۇشۋ اپپاراتتارىن تاسىمالداۋدى جۇزەگە اسىردى. وعان قوسا «اۆيادارتس – 2018» بايقاۋىنا قاتىسۋ ءۇشىن ۇزدىك ۇشۋ جانە ينجەنەرلىك-اۆياتسيالىق قۇرام ىرىكتەلگەن بولاتىن.
– حالىقارالىق ويىندار ەرەجەسىندە, ونىڭ تىزىمىندە ءبىزدىڭ اسكەريلەر ءۇشىن ۇيرەنشىكتى ەمەس سايىستار بار ما؟
– قارۋلى كۇشتەرىمىزدىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازارباەۆ جۇكتەگەن مىندەتتەر بويىنشا قازىر ءبىزدىڭ اسكەريلەر كەز كەلگەن قيىندىقتى ەڭسەرۋگە دايىن. مۇزداي قارۋلانعان ءبىزدىڭ اسكەر دالالىق, سۋداعى جانە تاۋداعى جاعدايلارعا تەز بەيىمدەلىپ, ۇتقىر شەشىم قابىلداي الاتىندىعىمەن دە ەرەكشەلەنەدى. وعان وتكەن جىلدارداعى ناتيجەلەر دالەل بولا الادى.
ماسەلەن, بيىل «ەلبرۋس ساقيناسى» بايقاۋى كاباردين-بالقار جەرىندە وتۋدە. ول جەردە اسكەري قىزمەتشىلەر الدىمەن تاۋلى جەرگە بەيىمدەلۋ كۋرسىنان وتكىزىلدى. سونان سوڭ كەرەك-جاراقتى دايىنداۋ, قارۋدى رەتكە كەلتىرۋ جانە اتىستا سىناۋعا مۇمكىندىك بەرىلدى.
بۇل جۇمىستارعا قورعانىس مينيسترلىگى تاۋلى دايىندىق ورتالىعىنىڭ باستىعى پولكوۆنيك امان كايمۋلدينوۆ جەتەكشىلىك ەتۋدە. جوسپار بويىنشا جارىس ءۇش كەزەڭدە وتەدى. ءبىرىنشى كەزەڭ سكالودرومداعى جەكە ورمەلەۋدى, تاۋلى جەردەگى باعدارلاۋدى, سكالودرومدا تىزبەكتەگى ورمەلەۋدى, تاۋلى كەدەرگىلەر جولاعى مەن توپ قۇرامىندا تاۋداعى وق اتۋدى قامتيدى. ەكىنشى كەزەڭ بارىسىندا قاتىسۋشىلارعا وزەن ارقىلى پاراللەلدى جانە اسپالى وتكەلدەن ءوتۋدى ورىنداۋ, تاستاقتى ۋچاسكەنى ەڭسەرۋ, مارش جۇگىرۋدى ورىنداي وتىرىپ, مي-8 تىكۇشاعىنان دەسانتتاۋدى, كوتەرىلۋ مەن تۇسۋگە مۇز ۋچاسكەسىن بۇزىپ ءوتۋ, سونداي-اق جارالىنى تاسىمالداۋ قاجەت. ءۇشىنشى كەزەڭدە كونكۋرسانتتارعا بەرىلگەن مارشرۋت بويىنشا قارۋمەن جانە كەرەك-جاراقپەن مارش جۇگىرۋدى ورىنداۋعا جانە ەلبرۋس تاۋىنىڭ باتىس شىڭىنا (بيىكتىگى – 5642 مەتر) شىعۋعا تۋرا كەلەدى.
ءبىز وسى كۇردەلى بايقاۋدىڭ وزىندە ەلەۋلى تابىسقا جەتەتىندىگىمىزگە سەنىمدىمىن. ءبىزدىڭ جاۋىنگەرلەردىڭ اتا-بابادان ميراسقا قالعان رۋحى مەن جىگەرى مول. بۇل – اسكەري ماشىق پەن تاجىريبەدەن دە جوعارى قاسيەتتەر.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
سەرىك ابدىبەك,
«ەگەمەن قازاقستان»