قازاقستان • 10 شىلدە, 2018

استانانىڭ دامۋى – قازاقستاننىڭ دا­مۋى

5100 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلباسى «ەۆرازيا جۇرەگىندە» كىتابىندا «استانانىڭ دامۋى – قازاقستاننىڭ دا­مۋى» دەگەن قاراپايىم دا ۇعىنىقتى فورمۋلانى ۇسىنىپ, بۇگىنگى كۇنى بۇل با­عىتتا ۇيلەسىمدى تۇردە اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ ناتيجەسى بويىن­شا ءوزا­را تىعىز ىقپالداستىققا نەگىزدەلگەن كەشەندى شارالاردىڭ جۇ­زەگە اسى­رىل­عانىن بايقاۋ قيىن ەمەس. استانانىڭ تىكەلەي ىقپالىنىڭ ناتي­جە­­­سىندە باس­قا وبلىس ورتالىقتارىندا, ءبىر جاعىنان, استانانىڭ قاجەتىن قا­­نا­عات­تاندىرۋعا ارنالعان سالالار پايدا بولىپ, دامي باستاسا, ەكىنشى جا­عى­نان, بۇدان قالانىڭ ءوز قاجەتتىلىكتەرىنە دە قوزعاۋ سالعانى كوپشىلىككە ايان. پرە­زيدەنتىمىزدىڭ «ەلوردا مەملەكەتتىڭ تۇتاستاي العانداعى دامۋ قارقىنى مەن سيپاتىن ايقىندايدى. 

استانانىڭ دامۋى – قازاقستاننىڭ دا­مۋى

مىسالى, استانادا قابىلدانعان ەل­دىڭ يندۋستريالدىق-يننوۆاتسيالىق دا­مۋ باعدارلاماسى سۇرانىس پەن ۇسى­نىس نارىعىن قالا اۋماعىندا عانا ەمەس, بۇكىل رەسپۋبليكا بويىنشا قا­لىپ­تاستىرۋعا جول اشتى» دەۋى ايقىن اقي­قاتقا اينالىپ, ۇزدىكسىز پروگرەسس پەن تۇراقتى وركەندەۋ جولىنىڭ باستاۋى بولعانىن سولتۇستىكقازاقستاندىقتار دا اركەز ماقتانىش ەتەدى. باس قالاعا قا­­راپ وي دا, بوي دا تۇزەپ كەلە جاتقان تە­­رىس­كەيلىكتەر وسىدان بىرەر جىل بۇ­رىن بوگەنباي جانە جەڭىس كوشەلەرى قي­ىلىسىندا ساياباق تۇرعىزىپ, تارتۋ ەتسە, بيىل جالپى ۇزىندىعى 56 شا­قى­رىم­دى قۇرايتىن ۆەلوتراسسانىڭ سا­لى­نۋىنا ءوز ۇلەستەرىن قوستى. ونى پايدالانۋعا بەرۋگە 30 شاقتى تەحنيكا, 50-دەن استام ادام جۇمىلدىرىلىپ, جول جيەكتەرىنە 160 اسپالى شام, 25 قوقىس جاشىگى ورناتىلدى, دەدى سوي­لەس­كەنىمىزدە «جولقۇرىلىس-نس» جشس-ءنىڭ ۋچاسكە جەتەكشىسى دوسبول جولماعانبەتوۆ. 

«استانانىڭ گۇلدەنۋى – قازاقستان­نىڭ گۇلدەنۋى» مەملەكەتتىك باعدار­لا­ما­سى اياسىندا توعىز جولدىڭ تورابىندا ور­نا­لاسقان پەتروپاۆل قالاسى دا ءوسىپ-ور­كەن­دەپ كەلەدى. جۋىردا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىنا وراي سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ 2018-2021 جىلدارعا ارنالعان كەشەندى دامۋ جوسپارى ءتۇزىلىپ, 64 ءىس-شارانى ىسكە قوسۋ بەلگىلەندى. ول بويىنشا 12 باعىتتى قامتيتىن جوبالار شەڭ­بە­­رىندە الەۋمەتتىك نىساندار, كو­لىك جا­نە ينجەنەرلىك كوممۋنيكاتسيا­لار, اگ­­رو­ونەركاسىپ, قورعانىس وبەكتىلەرى جاڭ­­عىرتىلادى. 300 ميلليارد تەڭ­گە­نىڭ ينۆەستيتسيالىق قارجىسى قۇي­ىلىپ, 14 مىڭ جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلادى. جۇمىس توبىنىڭ وتىرىسىندا ايماق باسشىسى قۇمار اقساقالوۆ ەلباسى تاپسىرماسىن ورىن­داۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن, كەشەندى جۇ­مىستار ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك-ەكو­نوميكالىق دامۋىنا زور سەرپىن بە­رە­تىنىن, تۇرعىنداردىڭ ءومىر ءسۇرۋ سا­پاسىن نىعايتاتىنىن اتاپ كور­سەت­تى. تەك بيىلدىڭ وزىندە عانا جى­لۋ, جارىق, سۋ جۇيەلەرىن قالپىنا كەل­تىرۋگە رەسپۋبليكالىق قازىنادان 5,1 ميل­ليارد تەڭگە باعىتتالىپ وتىر. «بەس الەۋمەتتىك باستاما» جوباسى بوي­ىن­شا 2018-2019 جىلدارى وبلىس ور­تالىعىندا 1,5 مىڭ پاتەر تۇر­عى­زى­لا­دى. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, «استانا ەلدىڭ بارلىق وڭىرىنە ءوڭ بەرەتىن جانە مەملەكەت جۇرەگىنىڭ جۇمىس قابىلەتىنە جاڭ­عىرىق بولىپ جەتەتىن بارشا قوعام­دىق قاتىناستىڭ جيىنتىعى» ەكەنىن سولتۇستىكقازاقستاندىقتار دا جاقسى سەزىنەدى. 

مەرەيتوي قارساڭىندا «استانا – بەيبىتشىلىك پەن كەلىسىمنىڭ باستاۋى» اتتى شارانى قازاقستان حالقى وبلىس­تىق اسسامبلەياسى ۇيىمداستىرىپ, قا­زىر­گى زامانعا لايىق استانا سالۋ يدەيا­سى, بۇگىنگى كۇنى الەمدىك زور مار­تەبەگە يە ەلوردانىڭ قالىپتاسۋ تو­ڭى­رەگىندە تاعىلىمدى اڭگىمەلەر قوز­عالدى. «قازاق ءتىلى» حالىقارالىق قو­عامى جەرگىلىكتى ۇيىمىنىڭ تور­اعا­سى جانكەلدى ءتاجيننىڭ ايتۋىنشا, استانا قازاقستاننىڭ, قازاق حال­قى­نىڭ برەندىنە اينالىپ, جەر ءجۇزى تاۋەلسىزدىكتىڭ , حالىقتار دوستىعىنىڭ سيم­ۆولى رەتىندە تانيدى. «ابىلايحان رە­زيدەنتسياسى» مۋزەي كەشەنىندە «كي­ەلى تۇركىستان» كورمەسى اشىلىپ, جۇرتشىلىق نازارىنا نەبىر قۇن­دى جادىگەرلەر ۇسىنىلدى. «ازىرەت سۇل­تان» مەملەكەتتىك تاريحي-مادەني قو­رىق مۇراجايى جىلىنا 60-تان اس­تام ءىس-شارا وتكىزىپ, استانا اجارىن ايشىقتاۋعا دا زور ۇلەس قوسىپ كەلەدى. 

«اسىل ميراس «قايىرىمدىلىق قو­رىنىڭ قولداۋىمەن جاقىندا بالا­لار اۋرۋحاناسىنا 76,6 ميل­ليون تەڭگەنىڭ ستاتسيونارلىق سان­دىق رەنت­گەنوگرافيالىق كەشەنى, ام­­بەباپ ۋلترادىبىستىق جانە ەكى دە­زين­فەكتسيالىق كامەرا تارتۋ ەتىل­دى. سال­تاناتتى راسىمدە سوي­لەگەن سو­زىندە قور­دىڭ ديرەكتورى مارات ايت­ما­عام­بەتوۆ مەملەكەت-جە­كە­مەن­شىك ارىپ­تەس­تىگى شەڭبەرىندە قول­عا الىن­عان جوبالار ەلوردا مەرەيتوي­ىنا ارنالعانىن, ەلى­­مىزدە التى ساۋ­ىق­تىرۋ ورتالىعى اشىل­­عانىن, 366 با­لا ەمدەۋ كۋرستارىنان وتكەنىن, سوڭ­عى بەس جىلدا جارتى ميل­­ليارد تەڭ­گەنىڭ قايىرىمدىلىق شا­را­­لارى كورسەتىلگەنىن جەتكىزدى. وڭىر­دە مە­دي­تسي­نالىق كلاستەر قۇرۋ, 700 ورىن­دىق كوپ­سا­لالى اۋرۋحانا تۇرعىزۋ مىن­دە­تى تۇر. 

وسىلايشا استانانىڭ 20 جىلدىعى قىزىلجار وڭىرىندە دە كەڭ كولەمدە اتاپ ءوتىلىپ, تۇرعىنداردىڭ ەرەكشە قى­زى­عۋشىلىعىن تۋدىردى.

ءومىر ەسقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»

سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار