«ەگەمەننىڭ» ارناۋلى جوباسى
قاۋىپسىزدىك
№ 1 سىن-قاتەر
زاڭدى رەسىمدەلگەن جانە حالىقارالىق مويىندالعان مەملەكەتتىك شەكارانىڭ بولماۋى
قازاقستان-قىتاي شەكاراسىنىڭ ءوتۋى تۋرالى ماسەلەنى رەتتەۋ تۋرالى قحر-مەن 1994 جىلى قول قويىلعان كەلىسىمنىڭ قازاقستان ءۇشىن وراسان زور ماڭىزى بار. نۇرسۇلتان نازارباەۆ. 1996 جىلدىڭ 7 قاراشاسىنداعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنان.
حالىقارالىق قوعامداستىق قازاقستاننىڭ ەگەمەندىگىن مويىنداعاننان كەيىن ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ زاڭدى تانىلعان شەكاراسى بولعان جوق, سوندىقتان ءتۇرلى ترانسۇلتتىق قاتەرلەر مەن گەوساياسي قاۋىپتەر الدىندا ءالسىز بولدى. كوپتەگەن حالىقارالىق ساراپشىلار ول تۋرالى ءدىني بەلگىلەرى بويىنشا بولشەكتەنگەن مەملەكەت بولادى دەپ بولجام ايتقاندىقتان, كوپ ۇلتتى رەسپۋبليكانىڭ ءوزىنىڭ تاۋەلسىزدىگىنىڭ باستاۋىندا-اق قالىپتاسپاعان مەملەكەت بولىپ شىعۋى مۇمكىن ەدى. ەلدىڭ اۋماقتىق تۇتاستىعىن ساقتاۋ ءۇشىن ءوزىمىزدىڭ مەملەكەتتىك شەكارالارىمىزدى شۇعىل تۇردە حالىقارالىق قۇقىق نورمالارىنا سايكەس نىعايتۋ جانە زاڭدى رەسىمدەۋ ۇدەرىسىن ۇدەتە جۇرگىزۋ كەرەك بولدى.
ۇزاق تا تىڭعىلىقتى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە قازاقستاننىڭ مەملەكەتتىك شەكارالارى قازىرگى ۋاقىتتا تولىقتاي زاڭدى تۇردە رەسىمدەلىپ, حالىقارالىق قۇجاتتارمەن دەليميتاتسيالاندى:
* قازاقستان-قىتاي مەملەكەتتىك شەكاراسى تۋرالى قر مەن قحر اراسىنداعى 1994 جىلدىڭ 26 ساۋىرىندەگى كەلىسىم, قر جانە قحر اراسىنداعى مەملەكەتتىك شەكارا سىزىعىن دەماركاتسيالاۋ تۋرالى قر ۇكىمەتى مەن قحر ۇكىمەتى اراسىنداعى 2002 جىلدىڭ 10 مامىرىنداعى حاتتاما;
* قازاقستان-وزبەك مەملەكەتتىك شەكاراسى تۋرالى قر مەن ءور اراسىنداعى 2001 جىلعى 16 قاراشاداعى كەلىسىم-شارت;
* قازاقستان-قىرعىز مەملەكەتتىك شەكاراسى تۋرالى قر مەن قر اراسىنداعى 2001 جىلعى 15 جەلتوقسانداعى كەلىسىم-شارت;
* قازاقستان-تۇركىمەن مەملەكەتتىك شەكاراسىن دەليميتاتسيالاۋ جانە دەماركاتسيا ۇدەرىسى تۋرالى قر مەن ءتۇركىمەنستان اراسىنداعى 2005 جىلعى 5 شىلدەدەگى كەلىسىم-شارت;
* قازاقستان-رەسەي مەملەكەتتىك شەكاراسى تۋرالى قر مەن رف اراسىنداعى 2005 جىلعى 18 مامىرداعى كەلىسىم-شارت.
اۋماعى جاعىنان الەمدە توعىزىنشى ورىن الاتىن قازاقستاننىڭ شەكارالارى بارلىق ەكونوميكالىق قيىندىقتارعا قاراماستان, تاياۋداعى جىلدارى سەنىمدى بەكىتىلەتىن بولادى.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ. 1999 جىلعى 15 جەلتوقسانداعى قازاقستان حالقىنا جولداۋىنان.
قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىمەن مەملەكەتتىك شەكاراسى بەلگىلەنگەن جانە تولىق جابدىقتالعان.
وزبەكستانمەن جانە تۇركىمەنستانمەن شەكارالاردى دەماركاتسيالاۋ اياقتالۋعا جاقىن.
رەسەي جانە قىرعىز باعىتتارىنداعى مەملەكەتتىك شەكارا ۋچاسكەلەرىنە شەكارا باعاندارىن ورناتۋ جونىنەن بەلسەندى جۇمىستار ءجۇرگىزىلۋدە.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى شەكارا اسكەرلەرىنىڭ باقىلاۋىندا بۇگىندە بارلىعى 14 مىڭ شاقىرىمنان استام مەمشەكارا بار.
* رەسەيمەن شەكارا – 7200 كيلومەتر (الەمدەگى ەڭ ۇزاق قۇرلىقتاعى شەكارا).
* وزبەكستانمەن شەكارا – 2150 كم.
* قىتايمەن شەكارا – 1740 كم.
* قىرعىزستانمەن شەكارا – 1050 كم.
*تۇركىمەنستانمەن شەكارا – 400 كم.
بۇگىندە بارلىق جەرلەردە دە مەملەكەتتىك شەكارانى كۇزەتۋدىڭ جاڭا تەحنولوگيالارى ەنگىزىلۋدە. قىلمىستىق ارەكەتتەرگە قاتىسى بار ادامداردىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزگە ءوتىپ كەتۋىنىڭ الدىن الۋعا جاعداي جاسايتىن, شەتەلدىكتەردىڭ كەلۋى مەن كەتۋىنە باقىلاۋ جاساۋدىڭ ءبىرتۇتاس اقپاراتتىق جۇيەسى ەنگىزىلىپ, دامىتىلۋدا. بۇتىندەي العاندا, قازىرگى ۋاقىتتا رەسپۋبليكا مەن ونىڭ ازاماتتارىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ, مەملەكەتتىك شەكارا مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ەگەمەندىگىنە قول سۇعىلماۋشىلىقتى ساقتاۋ ءۇشىن بەرىك تۇعىرناما جاسالدى.
