اقيقاتىندا, گەرودوت ءوز جازباسىن «تاريح» دەپ اتاماعان دا, ول كىتاپ عاسىرلار كەرۋەنىمەن كەيىنگى داۋىرلەرگە وتپەگەندە ءبىز قازىر ول كەزەڭ جايلى حابارسىز قالار ما ەدىك؟ ال وقيعالاردىڭ تاريحقا اينالۋىنا دەيىنگى ءومىرى كادىمگى ساتتەردەن قۇرالادى ەكەن. دەمەك سول ساتتەردىڭ شىندىعى مەن بوياماسىز بولمىسىن قاعاز بەتىنە ءتۇسىرۋدى ۇيرەنگەن كۇن – العاشقى ماقالا جازىلعان كۇن شىعار. سول ءجۇز جىل بۇرىنعى, ءتىپتى ودان ارىدە جازىلعان ماقالانى ءوز داۋىرىڭدە وقۋ – عاسىر الدىنداعى وقيعالاردىڭ شىندىعىن سەزىنۋگە جول اشادى. ول جازبالاردى تۇپنۇسقادان وقۋ تىپتەن عاجاپ قوي. ۋاقىتتىڭ اسەرى كوكىرەگىندە ساۋلەسى بار ادامدى راحاتقا بولەيدى.
ءدال قازىر ءبىزدىڭ وسىدان ءجۇز جىل بۇرىن جازىلعان ماقالالاردى تۇپنۇسقادان وقۋعا مۇمكىندىگىمىز تولىق بار. مىنە, الماتى وبلىستىق «جەتىسۋ» گازەتىنىڭ جارىق كورگەنىنە بيىل تۇتاس عاسىر تولدى. دەمەك, 100 جىل ارالىعىنداعى وقيعالاردىڭ جىلناماشىسى رەتىندە تارالىپ كەلە جاتقان باسىلىمنىڭ مۇرعاتتاردا ساقتالعان تىگىندىلەرىن ەرىنبەي پاراقتاعان ادامعا وتكەننىڭ شىندىعى ەسىگىن اشاتىنى ايان. ال «جەتىسۋدىڭ» ارىسى ادامزات, بەرىسى ۇلت تاريحىن ءتۇزۋشى باسىلىم رەتىندەگى باعاسى مەن ءباسى زور. «جەتىسۋ ءىسشى حالىق ءمۇحبىرى» دەگەن اتاۋمەن جارىق كورگەن كەڭەستىك قازاقستانداعى العاشقى گازەتتەردىڭ ءبىرى. گازەت العاش رەت 1918 جىلى 21 ماۋسىمدا جەتىسۋ وبلىستىق رەۆكومىنىڭ جانە ۇلت ىستەرى جونىندەگى وبلىستىق كوميتەتىنىڭ ورگانى رەتىندە «جەتىسۋ ءىسشى حالىق ءمۇحبىرى» دەگەن اتپەن قازاق, وزبەك, ۇيعىر, تاتار, قىرعىز تىلدەرىندە الماتىدا باسىلعان ەكەن. سودان بەرى ۇزدىكسىز شىعىپ كەلەدى. «جەتىسۋ ءىسشى حالىق مۇحبىرىنە» العاشقى رەداكتورلىقتى بىزگە الاش تاريحىنان اتى تانىس, «ايقاپ» جۋرنالىن شىعاۋشىلاردىڭ ءبىر بولعان سابىرجان عابباسوۆ اتقارىپتى.
گازەت تۇڭعىش نومىرىندە سول 1918 جىلعى 17 ماۋسىمدا جەتىسۋ وبلىسى سوعىس جاعدايىندا دەپ جاريالانعانى, «چەركاسسك قورعانىسىنا» قاتىسقان جاۋىنگەرلەر مەن ەڭبەكشىلەردىڭ ەرلىگى, اتامان اننەنكوۆقا قارسى قىزىل اسكەردىڭ كۇرەسى تۋرالى ماقالالار باسىلىپتى. جالپى, «جەتىسۋ ءىسشى حالىق ءمۇحبىرى» گازەتىن جارىققا شىعارۋداعى ماقسات كەڭەستىك يدەولوگيانىڭ تارالۋىنا كەڭ جول اشۋ, حالىقتى كۇرەسكەرلىككە تاربيلەۋ بولسا كەرەك. گازەتتىڭ احمەت بايتۇرسىنوۆ جاساعان توتە جازۋمەن باسىلعان سول نومىرلەرى الماتىداعى ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ سيرەك قولجازبالار قورىندا ساقتاۋلى تۇر.
بۇگىنگى «جەتىسۋ» - جاڭعىرعان, كەلبەتىن كەلەشەككە قاراپ تۇلەتكەن باسىلىم. ءبىزدى ءبىر سۇيسىندىرگەنى – رەداكتسياداعى جاس جۋرناليستەردىڭ قاتارى كوبەيگەنى. شەتىنەن تالانتتى, شىعارماشىلىق پەن قوعامدىق ىستە قامشى سالدىرمايتىن, يدەياشىل جاستاردىڭ باسى قوسىلعان جەردە بەرەكە مەن باسەكە, ەرتەڭگە دەگەن سەنىم نىعايا بەرمەك. ءدال وسى جەردە «جەتىسۋ» گازەتىنىڭ باس رەداكتورى, بەلگىلى اقىن امىرە ءارىننىڭ سۇڭعىلا ۇستانىمىن ەرەكشە ايتا كەتۋىمىز كەرەك. تالدىقورعانداعى جۋرناليستەر ءۇيىنىڭ 4-قاباتىنا كوتەرىلگەن سايىن باس رەداكتوردىڭ قوس ورىنباسارى ءنۇسىپباي ءابدىراحىم مەن جۇماتاي وسپان ۇلىنىڭ قاربالاس جۇمىسىنان 100 جاساعان «جەتىسۋدى» ءوز شاڭىراعىندا كۇتىپ وتىرعان 30 مىڭ وقىرمانعا ادال قىزمەت ەتۋدىڭ ۇلگىسى بايقالادى.
...ادام تاعدىرىنىڭ تۇتاسىمەن جۋرناليستيكاعا تاۋەلدى بولاتىنى ماڭدايداعى جازۋدان شىعار. سول تاڭداۋ وسى جولداردىڭ اۆتورىنا سوڭعى 25 جىل بويىنا ەلىمىزدىڭ ءىرىلى-ۇساقتى باسىلىمدارىندا قىزمەت ىستەۋدى بۇيىرتىپ, قازاق قارا ءسوزىنىڭ قاتارداعى جاۋىنگەرى بولۋدى ءناسىپ ەتىپتى. سونىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ ەڭبەك كىتاپشامىزداعى «جەتىسۋ» گازەتىندە قىزمەت ەتكەنىمىزدى راستايتىن جازۋ – سول تاعدىرىمىزدىڭ تاماشا كەزەڭىنىڭ ءبىر كۋاسىندەي بولىپ ايشىقتالادى. جالپى, مەنىڭ «جەتىسۋمەن» العاشقى تانىسۋىم 1994 جىلى باستالىپ ەدى. ادەتتەگىدەي دۇڭگىرشەكتەن ساتىپ العان باسىلىم الماتى وبلىستىق گازەتى ەكەن. گازەتتەن زاتى وبلىستىق بولعانىمەن, باسپاحانا مەن قاعازدىڭ ساپاسى, جالپى ماتەريالدىق بازاسىنىڭ وتە جوعارى ەكەنى كوزگە ۇرىپ تۇردى. سول ساتتە جىلدار وتە كەلە الگى گازەتتىڭ قىزمەتكەرى بولاتىنىمىزدى ەشكىم بولجاپ بەرە الماس ەدى. تاعدىر دەگەن وسى دا...
قالماحانبەت مۇقامەتقالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى وبلىسى
