بۇگىندە ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى دايىنداعان 18 وقۋلىق بارلىق جوو كىتاپحانالارىنا تاراتىلدى. ونىڭ ەكەۋى الەۋمەتتانۋ بويىنشا ازىرلەنگەن وقۋلىقتار, اتاپ ايتقاندا, الەمدىك الەۋمەتتانۋ عىلىمىنىڭ ەڭ بەدەلدى وكىلى دجوردج ريتسەردىڭ «الەۋمەتتانۋ تەورياسى» جانە امەريكالىق الەۋمەتتانۋشى دەۆيد برينكەرحوفتىڭ «الەۋمەتتانۋ نەگىزدەرى» دەپ اتالاتىن وقۋلىقتارىنا ءبىلىم شاڭىراقتارىنداعى ۇستازدار مەن ستۋدەنتتەر قازىردىڭ وزىندە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, مازمۇنىمەن تانىسۋدى باستاپ كەتتى. بيىلعى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنەن باستاپ ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنە ەنگىزىلگەلى وتىرعان العاشقى 18 وقۋلىقتىڭ ساپاسى مەن سالماعىنا بايلانىستى الەۋمەتتانۋ عىلىمى ماماندارىنىڭ ناقتى ۇسىنىستارىن تىڭداپ, تالقىلاۋ ءۇشىن ارنايى ۇيىمداستىرىلعان باسقوسۋ بىرقاتار دايەكتى پايىم-كوزقاراستاردىڭ الاڭى بولۋىمەن نازار اۋدارتتى.
باسقوسۋ ماقساتى – الەۋمەتتانۋ بويىنشا جاڭا وقۋلىقتاردى ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىنە ەنگىزۋ جايىن تالقىلاۋ جانە سوعان بايلانىستى وي تۇجىرۋ. جيىندى جۇرگىزگەن ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-ءدىڭ الەۋمەتتىك دامۋ جونىندەگى پرورەكتورى, الەۋمەتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى شولپان جامانبالاەۆا, قر پرەزيدەنتى جانىنداعى قسزي الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى ءلاززات نۇرقاتوۆا العاشقى وقۋلىقتار قاتارىندا قازاق تىلىنە تۇڭعىش رەت اۋدارىلىپ, قازاقستاندىق الەۋمەتتانۋ عىلىمىنىڭ كىتاپ قورىن تولىقتىرعان قوس وقۋلىقتىڭ جەكە تۇلعانىڭ كاسىبي دامۋىندا الاتىن ءرولىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. قوعامداعى وزەكتى ماسەلەلەردى كلاسسيكالىق جانە قازىرگى كوزقاراستاردى ۇشتاستىرا وتىرىپ تالداعان بۇل ەڭبەكتەردىڭ قازاقستاندا جاڭادان قانات جايىپ كەلە جاتقان جاس عىلىم سالاسى بولىپ سانالاتىن الەۋمەتتانۋ الەۋەتىن كوتەرىپ, وركەندەتۋدەگى ماڭىزى دا ءوز الدىنا ءبىر توبە جەتىستىك.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسىمەن قولعا الىنىپ, مەملەكەتتىك باعدارلاماعا اينالدىرىلىپ, قوعامعا تارتۋ جاساپ وتىرعان جوباعا جەتەكشىلىك ەتىپ, جاڭالىعى مول ادەبيەتتەردى ءتارجىمالاۋ ىسىنە مامانداردى جۇمىلدىرىپ وتىرعان ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى راۋان كەنجەحان ۇلى «100 جاڭا وقۋلىق» جوباسى توڭىرەگىندە جاسالىپ جاتقان جۇمىسقا جان-جاقتى توقتالدى. «بۇگىنگى اڭگىمە وقۋلىقتاردىڭ مازمۇنىنا ۇڭىلۋدەن تۋىپ وتىر. شىن مانىندە, ورتالىقتان ازىرلەنگەن وقۋلىقتار قازىرگى قازاقستاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىنە, عىلىمداعى جاس بۋىن مامانداردى قالىپتاستىرۋداعى ونىڭ ەرەكشە ماڭىزدىلىعىنا, بۇگىنگىدەي وتە جىلدام ءجۇرىپ جاتقان قوعامداعى وزگەرىستەرگە تەك الەۋمەتتانۋشىلار عانا ەمەس, باسقا سالادا ءبىلىم الىپ جاتقان جاس ماماندار دا تەرەڭىرەك ءۇڭىلىپ, ولاردىڭ جەكە ادام رەتىندە, مامان رەتىندە قالىپتاسۋىنا كومەكتەسەتىن قۇرالدار بولسا ەكەن دەپ ويلادىق. سول سەبەپتى وقۋلىقتاردى ىرىكتەپ, تاڭداعان كەزدە مامانداردىڭ باسىن قوسىپ, كەڭ تالقىلاۋ جۇرگىزگەن بولاتىنبىز. سول كەڭەسۋ كەزىندە جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ماماندارى 800-گە تارتا وقۋلىققا ۇسىنىس بەرگەن ەدى. سونىڭ ىشىندە الەۋمەتتانۋشىلار كاسىپكە كەرەك كىتاپتاردىڭ ىشىنەن سۇرىپتاپ, ەكشەپ, بۇگىن جارىققا شىعىپ وتىرعان وسى ەكى وقۋلىقتى اتاعان بولاتىن», دەدى راۋان كەنجەحان ۇلى.
وقۋلىقتاردىڭ عىلىمي سالماعىن, ادىستەمەلىك ماسەلەسىن ءسوز ەتىپ, دوڭگەلەك ۇستەل باسىندا ورتاعا سالىنعان تاقىرىپتى ەگجەي-تەگجەيلى تالقىلاعان جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ وقىتۋشىلارى, الەۋمەتتانۋشى عالىمدار ءبىلىم باعىتىندا باستالعان ىرگەلى جۇمىستىڭ كەلەشەكتە دە ءارى قاراي دا جالعاسىن تابۋى كەرەگىن باسا ايتتى.
ايگۇل احانبايقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
