احمەتجان ءاشيريدىڭ كۋرستاستارى مەن زامانداستارى دا بىرەگەي ابزال ازاماتتار ءابىش كەكىلباي, قابدەش ءجۇمادىل, ورازاقىن اسقار, مارفۋعا ايتقوجينا, ءشاربانۋ قۇماروۆا, بەكسۇلتان نۇرجەكە. بۇل كىسىلەر ۇلى مۇحتار اۋەزوۆتىڭ لەكتسياسىن تىڭداپ, ءتالىمىن العان تاڭداۋلى شاكىرتتەر. ستۋدەنتتىك كىتاپشاسىنان ۇستاز, اكادەميك جازۋشى م.اۋەزوۆتىڭ قولتاڭباسىن جانە سول زاماننىڭ اتى اڭىزعا اينالعان تۇلعالى ۇستازداردىڭ ەسىمىن كورە الاسىڭ. ءاشيريدىڭ قالامىنان تۋعان جۇزدەگەن اڭگىمە, پوۆەست, ەسسە, ماقالالاردى ايتپاعاننىڭ وزىندە ءداۋىر كەرۋەنىندە تاسقا ويىلعان تاڭباداي «نۇر-انا», «كەشپەس قوڭىلىم», «سولماس گۇل», «جالعىز جالبىز», «يديقۇت», «باۋرچۋق ارت تەكىن», ء«دىلى زيا», «جەر اكادەميگى» قاتارلى سۇيەكتى شىعارمالارى ۇيعىر ادەبيەتىنىڭ عانا ەمەس, قازاقستان ادەبيەتىنىڭ ماقتانىپ ايتۋعا بولاتىن جەتىستىكتەرى بولىپ قالا بەرەدى. دراماتۋرگيا سالاسى بويىنشا «ولمەس بولىپ تۋعاندار»(1973 ج.), «مۇقامشى»(1981 ج.), «ديقان» (1985 ج.), «ەپشىل», «يديقۇت» (2009 ج.), «جالعىز جالبىز» (2014 ج.) پەسالارى ق.قوجامياروۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق ۇيعىر مۋزىكالىق كومەديا تەاترىندا قويىلدى. ا.پ. چەحوۆتىڭ اتاقتى «شيە باعى» (2015 ج.), يسپان اقىنى, دراماتۋرگ گ.لوركانىڭ «قاندى توي» تراگەدياسىن, قازاق اقىنى, دراماتۋرگ ق.شاڭعىتباەۆتىڭ «بەۋ, جىگىتتەر» كومەدياسىن ۇيعىر تىلىنە اۋدارىپ, ساحناعا دايارلاپ بەردى. وسىنشالىق ادەبي جۇمىستىڭ ءوزى ءبىر ادامعا از ەمەس. ا.اشيري تەك قانا قالامگەرلىكپەن وتىرعان كىسى ەمەس, ول ۇلكەن قوعام قايراتكەرى. ول ۇزاق جىلدار بويى قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ ۇيعىر ادەبيەتى كەڭەسىن باسقارىپ تالانتتاردى ىزدەنۋگە ۇندەپ, جۇمىلعان جۇدىرىقتاي بولۋىنا سەپتىگىن تيگىزىپ كەلە جاتقان اقساقالىمىزعا اينالدى. وسىلايشا شىعارماشىلىق ۇجىمدا «ۇيعىر ادەبيەتى كەڭەسى» كۇنى بۇگىنگە دەيىن بەلسەندى قىزمەت ەتىپ, ۇرپاقتار ساباقتاستىعى جالعاسىپ كەلەدى. ونىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى جونىندە ەلىمىزگە بەلگىلى قالامگەرلەر س. قيراباەۆ, ش.ەلەۋكەنوۆ, ءا.نۇرشايىقوۆ, ق.ىسقاق, س.مۇراتبەكوۆ, ءا.قاديروۆ, ش.كيبيروۆ, م.ھامراەۆ, پ.ءماحساتوۆا, ر.يسمايلو, ۋ.قاليجان, گ.وردا, ا.حامراەۆ, ا.قاليەۆا, گ.مۇساعۇلوۆا, ن.اقىش, ا.مۇقان, د.بايتۇرسىن ۇلى قاتارلى جۇزگە تارتا ارىپتەستەرى باسپا بەتىندە پىكىر ءبىلدىرىپ, ەڭبەكتەرىن تالداپ تارازىلاپ شىعىپتى. مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ يەگەرى, كوركەم پروزانىڭ ۇزدىك وكىلدەرىنىڭ ءبىرى سايىن مۇراتبەكوۆ تەلەارناعا بەرگەن سۇحباتىندا «احمەتجان ءاشيريدىڭ بويىنداعى جاقسى قاسيەت ينتەرناتسيوناليزم, حالىقتار اراسىنداعى دوستىق. اسىرەسە مىناۋ ورىس پەن ۇيعىر, قازاق پەن ۇيعىر حالقىنىڭ اراسىنداعى دوستىقتى دانەكەرلەپ وتىردى. ونى ءوزىنىڭ شىعارماسىندا عانا ەمەس, كۇندەلىكتى ومىرىندە ىلعي دا ناسيحاتتاۋمەن كەلدى. ءجاي قۇرعاق ءسوز كۇيىندە ەمەس, ءىس جۇزىندە كورسەتىپ كەلە جاتقان جازۋشى دەر ەدىم» دەپتى, اعىنان جارىلىپ.
احمەتجان ءاشيريدىڭ ء«دىلى زيا» ەسسە-رومانى وسى كۇنگە دەيىن ورىس, قازاق تىلدەرىنە اۋدارىلىپ, كىتاپ بولىپ جارىققا شىققاندا ول تۋراسىندا ءۇش تىلدەگى باسىلىمدار جەكە-جەكە ءسوز قىلىپ, قىزۋ تالقىلاعان ەدى. ادەبيەتشى عالىم شەريازدان ەلەۋكەنوۆ: «ا.ءاشيريدىڭ ء«دىلى زيا» رومانىنىڭ باس كەيىپكەرى – «بەنت» اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى ديلمۋرات كۋزيەۆ. ديلمۋرات وتانىمىزدى كوركەيتۋگە ۇلەس قوسىپ جاتقان, وتانىن شىنايى سۇيگەن كاسىپكەرلەردىڭ جيىنتىق بەينەسى. ديلمۋرات حالقىنا, ەلىنە پايدام تيسە دەيتىن پاتريوت جان. نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوز سوزىندە «تاۋەلسىز قازاقستانعا جيىرما جىل بولدى. وتانىمىزدى كوركەيتۋگە ۇلكەن ۇلەس قوسىپ جاتقان كاسىپكەرلەر بار. سولاردى جازۋ كەرەك. بىرلىگى جاراسقان تاۋەلسىز ەل حالقىنىڭ ءومىرىن, ءوزارا بىرلىك, دوستىعىن كوركەم ادەبيەتتە كورسەتۋ ءلازىم», – دەگەن بولاتىن. ا.ءاشيريدىڭ اتالعان رومانى ەلباسىنىڭ ادەبيەتكە قويعان وسى تالاپتارىنا تولىق جاۋاپ بەرەتىن شىعارما» دەپ دۇرىس تۇجىرىم جاساپتى. بۇل شىنىندا دا بۇگىنگى ءداۋىرىمىزدى تولىق بەينەلەگەن رومان.
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى احمەتجان ءاشيريدىڭ ق.قوجامياروۆ اتىنداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق ۇيعىر مۋزىكالىق كومەديا تەاترىنداعى قويىلعان «جالعىز جالبىز» (يالعۋز يالپۋز), «ولمەس بولىپ تۋعاندار», «مۋقامشى», «ديقان», «يديقۋت» پەسالارى قازاقستان كورەرمەندەرى تاراپىنان قۇرمەتكە بولەنگەن قويىلىمدار. اسىرەسە «يديقۋت» سپەكتاكلى ورتا ازيا مەملەكەتتەرىنىڭ III حالىقارالىق فەستيۆالىنىڭ لاۋرەاتى اتانسا, «جالعىز جالبىز» 2014 جىلدان بۇگىنگى كۇنگە دەيىن كوپ- ۇلتتى قازاقستان قورەرمەندەرىنە ۇزدىكسىز كورسەتىلىپ كەلەدى. قاسقاراۋ مەن سەيىت دوستىعى ەكى ۇلت, ەكى حالىق اراسىنداعى دوستىقتىڭ تۇلعالانىپ, بوي كوتەرگەنىن كورسەتەدى. قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, رەجيسسەر يالقۇنجان شاميەۆ قيالى مەن اۆتوردىڭ وي الەمىندە تىعىز سايكەستىك بار ەكەنىنە كوز جەتكىزەسىڭ.
وقيعا بارتوعاي سۋ قويماسىن سالۋ جوباسىنىڭ اينالاسىندا باستالادى. تومەنگى جاقتاعى اۋدان, اۋىلداردى سۋمەن قامتاماسىز ەتىپ, ونداعى ەگىس القاپتارىنا, مال شارۋاشىلىعى جۇمىستارىنا سۋ جەتكىزۋ ءۇشىن تاۋدىڭ جوعارى جاعىنداعى قىساڭنان كولەمى ءىرى, الىپ سۋ قويماسىن سالۋ كەرەك. قىساڭدى تولتىرا تاس قالاپ, تسەمەنتپەن قۇيىپ, سۋدىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋگە تۋرا كەلەدى. ال ول اڭعاردا ەجەلدەن, اتا-باباسىنان بەرى قونىستانىپ كەلە جاتقان اۋىل, ءبىر قاۋىم حالىق تۇرادى. جەردىڭ يەسى قاسقاراۋ اقساقال باستاعان قازاقتار. ول جەرگە تومەنگى ۇيعىر اۋىلى شارىننان سەيىت وتباسىمەن كوشىپ كەلىپ قوڭسى بولىپ قوسىلعان. ولاردىڭ دا تۇرىپ جاتقانىنا ءبىراز زامان بولىپ قالعان ەكەن. سول ءۇشىن دە ءدام-تۇزى جاراسىپ, تۋماسا دا تۋعانداي بولىپ كەتكەن ءجايى بار. وزدەرى كورشى, وزدەرى تامىر بولعان سوڭ اس-تاباعى اۋىسىپ, ءبىر ءۇيدىڭ كىسىلەرىندەي بىرلىگى بار جاقىندارعا اينالعان ەدى. مىنە ءوستىپ ۇيىپ وتىرعاندا جوعارىنىڭ بۇيرىعىمەن سۋ استىندا قالۋعا اينالعان شاعىن اۋىلدىڭ شىرقى بۇزىلىپ, ۇيالارىنان ايرىلۋ قاۋپى تۋىندايدى. قىسقاسى, اۋىلدى كۇشتەپ كوشىرەدى. جۇرتتىڭ ءبارىن جان-جاققا قۋعانداي بولىپ جۇگىن ارتتىرىپ, ارقانىن تارتتىرىپ ايدايدى. بۇيرىق قاتتى, جان ءتاتتى بولعان سوڭ ەل قونىس اۋدارادى دا, تەك قانا قاسارىسقان قايسار قارت قاسقاراۋ عانا تاپجىلمايدى. ء«تىرى بولساق ءبىر توبەدە, ولسەك ءبىر شۇڭقىردا بولامىز» دەگەن دوسى سەيىتتىڭ شاڭىراعى عانا كوشىپ كەتپەي قاسىندا قالادى. مىنەكي, جۇرتىنان جىلجىماعان ەكى وتباسى اراسىنداعى وقيعالار شىعارمانى شيراتا تۇسەدى. قاۋساعان قاريالار قانشا بۇلقىنسا دا, بيىك تاۋدان جوڭكىلە قۇلاعان تاسقىنعا قالاي قارسى تۇرماق؟! زاماننىڭ داۋىلى, ءداۋىردىڭ سوققان جەلى ءوز دەگەنىن ىستەيدى. ءبىر نارسە انىق, ول: سىرتقى دۇنيە قالاي قۇبىلسا دا, قاسقاراۋدىڭ قاباعى قاتۋلى, ەركى مىقتى, يراداسى تاس ءتۇيىن. نەگە بولسا دا يلىكپەي توڭ-تەرىس قالپىمەن قارسى قاراپ وتىر. بۇل بەكىم – ادام ولسە دە, مۇلدە ولمەيتىن رۋح بولار؟! مىنە وسىنداي كۇردەلى وبراز جاساعان احمەتجان اشيري مىنا نارسەنى دە ۇمىتپاعان, قاسقاراۋدىڭ قاسىنان تابىلىپ, تابان اۋدارماي تۇرا بىلەتىن سەيىت تاعدىرىن ءتاۋىر قامتىعان. دەمەك قاسقاراۋ قازاق قايدا بولسا, سەيىت ۇيعىر سوندا دەگەن ءسوز! مىنەكي دوستىقتىڭ ءتۇبى وسىنداي تەڭىزدەي تەرەڭ, تاۋدان بيىك, كولدەن كولەمدى.
احمەتجان ءاشيريدىڭ «يديقۇت», «باۋرچۋق ارت تەكين» تاريحي ديلوگيانىڭ ورنى بولەك, ورامى قالىڭ. وقيعا اۋمالى-توكپەلى, ساداقتىڭ ادىرناسىنداي تارتىلىپ, شيرىعا تۇسكەن زاماندى بەينەلەيتىن كولەمدى كوركەم ەڭبەك. ەكى ۇلى تاريحي تۇلعانىڭ تۋلاعان ومىرىنەن الىنعان سالماقتى دۇنيە. ولار « ۇلى قوسىن», ء«تاڭىر قۇت», « ۇلى قاعان» اتانعان شىڭعىس حان جانە داڭقتى «قۇتحان», «تەڭدەسسىز ءامىر» اتانعان, سونداي-اق شىڭعىس حاننىڭ «بەسىنشى بالاسى», « ۇلى پاتشا يديقۇت». وسى ەكى الىپتىڭ اراسىنداعى تاعدىرلى تارتىستار, تاڭعاجايىپ وقيعالار سىمداي تارتىلىپ روماننىڭ سالماعىن اۋىرلاتا تۇسەدى. باۋرچۋق ارت تەكين ومىردەن وتكەننەن كەيىن شىڭعىس حان قاعاناتىنىڭ بيلەۋشىلەرى قۇبىلايحان جانە ونىڭ ۇرپاقتارى, تاق مۇراگەرلەرى وقتايحان, موڭكەحان, سونداي-اق شاعاتاي اۋلەتى داۋاحان, ۇرپاقتارى قايدۋلاردىڭ يديقۇت مەملەكەتىمەن اراداعى بايلانىستارى, قيان-كەسكى قاقتىعىستارى بايان ەتىلەدى.
تاريحي ديلوگيادا شىڭعىس حان ۇرپاقتارى قۇرعان «قاعانات» اتىمەن بەلگىلى بولعان كۇللى قىتاي, بەيجىڭنەن قارا تەڭىزگە دەيىنگى الىپ جاتقان اۋماقتاعى, يمپەريانىڭ قۇرامىنداعى وسى ءبىر يديقۇت ەلىنىڭ ورنى, ءرولى, تاريحي سيپاتى تەرەڭىنەن اشىلادى. نانىمدى كورسەتىلىپ, وقىرماندى سەگىز عاسىرعا شەگىندىرىپ اپارادى. جازۋشى احمەتجان ءاشيريدىڭ بۇل ەڭبەگى تەرەڭ ىزدەنىستىڭ, تىنىمسىز ەڭبەكتىڭ, ۇلكەن قاجىر-قايراتتىڭ, مول ءبىلىم, زور تالانتتىڭ جەمىسى. «يديقۇت» رومان كۇيىندە جانە سپەكتاكل كۇيىندە دە ادەبي ورتانىڭ قابىلداۋىنا يە بولىپ, زەرتتەۋشىلەردىڭ وڭ باعاسىن الدى.
وسىعان دەيىن جازۋشىنىڭ «يديقۇت» پەساسى جانە «يديقۇت» رومانى تۇرىك تىلىنە اۋدارىلىپ, حالىقارالىق تۇركسوي ۇيىمىنىڭ قولداۋىندا, جازۋشى, اۋدارماشى, ديپلومات مالىك وتارباەۆتىڭ ىقپال ەتۋىمەن ەۋرازيا جازۋشىلار وداعى تاراپىنان انكاراداعى «بەنگۋ» باسپاسىنان جارىق كورىپ, تۇرىك وقىرماندارىنان جاقسى باعاسىن الىپ ەدى. ەندىگى ءبىر ايتپاسا بولمايتىن تۋىندىسى «شارباق» پەساسى. بۇل شىعارما وتكەن 2017 جىلى تۇركسوي جانە ەۋرازيا جازۋشىلار وداعى تاراپىنان وتكىزىلگەن تۇركى دۇنيەسى دراماتۋرگتەرىنىڭ حالىقارالىق «قورقىت اتا» بايقاۋىندا باس جۇلدەگە يە بولىپ, انكارا قالاسىندا وتكەن قورىتىندىدا ماراپاتتالدى. پەسا الداعى جەردە تۇركى تەكتەس ۇلتتاردىڭ تىلىنە اۋدارىلىپ, ساحناعا شىعارىلماقشى. قازاقستانداعى ۇيعىر تەاترىنىڭ رەپەرتۋارىنا كىرگىزۋ جوسپارلانۋدا. بۇل بەرىلگەن جوعارى باعا ۇيعىر ادەبيەتىنىڭ عانا ەمەس, قازاقستان حالىقتارى ادەبيەتىنىڭ دە كەسەك تابىسى دەۋگە تۇرادى.
اناۋ ءبىر جىلى «يديقۇت» رومانىن جازۋ ءۇشىن اۆتور ءوزىنىڭ تۋعان اۋىلى مالىبايعا كوشىپ بارىپ ون جىل جەكە شىعارماشىلىقپەن شۇعىلدانادى(مۇنىڭ ءوزى تۇسىنگەن ادامعا ۇلكەن تاۋەكەل). ءبىر كۇنى سىيلاس دوس-اعاسى, جازۋشى سەيداحمەت بەردىقۇلوۆ الماتىدان تەلەفون شالىپ: «احمەتجان ءىنىم, اۋىلعا بارىپ ءۇن-ءتۇنسىز جاتىپ الۋعا بولا ما ەكەن؟ قالىڭ قالاي؟ مەن اۋىرىپ قالدىم, ۇيعىر تۋىستاردىڭ تاندىر نانىن ساعىندىم, ماعان ىستىق نان اكەلىپ بەرە الاسىڭ با؟» دەيدى. احمەتجان اعانىڭ جۇبايى, اپكەسى, اۋىل ايەلدەرى سول كۇنى شۇعىل قامىر اشىتىپ, تاندىرعا نان پىسىرەدى. جاڭا پىسكەن ىستىق ناندى ماتا داستارقانعا وراپ, تاكسيگە وتىرعان احاڭ الماتىعا تارتىپ, كۇن باتپاي ءوزى بىلەتىن ادرەسكە جەتەدى. قاتتى ريزا بولعان سەيداحمەت اعا ىستىق ناندى قاتتى قۇشىرلانا يىسكەپ, ءبىر راحاتتانىپتى.
ءۇش كۇننەن كەيىن تەلەفون شالىپ «احمەتجان, ساعان كوپ راحمەت! ۇيعىر حالقىنىڭ ىستىق نانىن جەپ اۋرۋدان ايىعىپ كەلەمىن!» دەپ, العىسىن ءبىلدىرىپتى. امال نە, تۋرا كەلگەن اجالعا توسقاۋىل بولار ما!.. كوپ كەشىكپەي سەيداحمەت اعا باقي دۇنيەگە اتتانىپ كەتەدى. بۇل سەيداحمەت اعانىڭ كوڭىلى سۇيگەن ۇيعىر ۇلتىنا, سونىڭ ءبىر ۇلى, اقكوڭىل پەرزەنتى احمەتجانعا دەگەن قۇرمەتى شىعار, مۇمكىن جاقىن ادامىنان جانىنا داۋا ىزدەگەن بولار!.. سوڭعى ساعاتتاردا احمەتجان اشيريگە تەلەفون شالۋىنىڭ وزىندە تەرەڭ سىر جاتسا كەرەك!.. سول وقيعانى ايتا وتىرىپ احمەتجان اعا سەيداحمەت بەردىقۇلوۆتىڭ ءبىر ەرلىگىن ەسىنە الادى. «جالعىز جالبىز» رومانى قازاقستاندا باسىلىپ شىعادى, وكىنىشتىسى رەداكتسيا رەداكتورلارى قايشىسىنا ءىلىنىپ كەسىلىپ, تۋرالىپ ۇشتەن ەكى بولىگى عانا كىتاپ دەگەن اتپەن جارىق كورىپتى. ء«بۇيتىپ شىققانشا شىقپاي-اق قويساشى!» – دەپ, كوڭىلى جاسىپ كەلە جاتقاندا الدىنان سول كەزدەگى «جالىن» باسپاسىنىڭ ديرەكتورى سەيداحمەت اعا جولىعادى. «احمەتجان, قال قالاي؟ قاباعىڭ تۇسىڭكى عوي, نە بولدى؟» دەپتى قىراعى اعا ءبىر قاراعاننان بايقاپ. «وي, اعا, مىنانى قاراڭىزشى, رومانىم ءجۇنىن جۇلعان تاۋىقتاي بولىپ شىعىپتى, سوعان مۇڭايىپ كەلەمىن» دەيدى, احاڭ. ءسال ويلانىپ العان سەيداحمەت اعا: «وندا كىتاپتى ماسكەۋدەن ورىس تىلىندە شىعارامىز! ەرتەڭنەن قالدىرماي ورىس تىلىندەگى نۇسقاسىن ماعان جەتكىز!» دەپتى. «انە, سول كىسىنىڭ قولداۋىمەن تولىققاندى رومان بولىپ, كوركەم اۋدارىلىپ شىققان كىتابىم كەڭەستەر وداعىنا تارادى», – دەيدى احمەتجان اعا ساعىنا ەسكە الىپ.
قازاق قالامگەرلەرىنىڭ اراسىندا احاڭنىڭ ونداي دوستارى وتە كوپ. سونىڭ ءبىرى كۋرستاسى, جەرلەس دوسى, اقىن ورازاقىن اسقاروۆ, ەندى ءبىرى ماحاببات تاقىرىبى مەن تاريحي تاقىرىپتى تولىق قاۋسىرىپ جۇرگەن جازۋشى بەكسۇلتان نۇرجەكە, تاعى ءبىر دوسى, شىعىستىڭ اق باستى شىڭدارىنىڭ ءبىرى, بۇل كۇندە مارقۇم بولىپ كەتكەن قاليحان ىسقاق. ولار تۋرالى ايتسا تاۋسىلمايتىن قىزىقتار ءوز الدىنا ءبىر توبە... جالعاسا بەرەتىن تىزىمدەردىڭ باسقى جاعىنان ورىن الاتىن ادامنىڭ ءبىرى ۇزاق جىل كورشى وتىرعان, سىرى ءبىر, ءدام-تۇزى جاراسقان ءازىلحان نۇرشايىقوۆ. ومىردە توسىن وقيعالار كوپ قوي!.. ءبىر كۇنى ءاز-اعا تەلەفون شالىپ «احمەتجان قالقام, ۇيگە كەلىپ كەتشى!» دەپتى. ۇيىنە بارسا, ءاز-اعا «احمەتجان, مىنانى قارا, سەن تۋرالى ماقالا جازىپپىن, ءتاپ-ءتاۋىر دۇنيە ەكەن. سەن وسىنى «قازاق ادەبيەتىنە» اپارىپ بەرشى!» دەدى. اقساقالدىڭ ءوتىنىشىن قۇپ الىپ, گازەتكە بەردىم. ارادا ءبىر اپتاعا مالىبايعا بارىپ قايتا كەلسەم, گازەتتە ءاز-اعانىڭ ماقالاسى جارىق كورىپتى, قولىما الا سالىپ ءاز-اعانىڭ ەسىك قوڭىراۋىن باستىم. ۇيدەن ۇلى ارنۇر شىقتى. ء«از-اعانىڭ ماقالاسى گازەتكە شىعىپتى, بەرەيىن دەپ كەلدىم» – دەيمىن, بۇرىنعى ادەتىمشە... «وي, احمەتجان اعا, اكەمىزدەن ايرىلىپ قالدىق!» – دەپتى, ارنۇر. باسىنا ءبىر شەلەك سۋ قۇيىپ جىبەرگەندەي بولعان احمەتجان اعا ۇيگە كىرىپ اعانىڭ ورنىنا قۇران وقىپ, دۇعا جاسايدى. سوڭعى مينۋتتارعا دەيىن سالقىنداماعان دوستىق, ۇزىلمەگەن بايلانىس دەپ وسىنى ايتۋعا بولاتىن شىعار!..
احمەتجان ءاشيريدىڭ ىلعي اۋزىنان تاستاماي ايتىپ جۇرەتىن اڭگىمەسىنىڭ ءبىرى جازۋشى جۇسىپبەك قورعاسبەك تۋرالى بولىپ كەلەدى. 1986 جىلى جەلتوقسان وقيعاسىنان كەيىنگى كەز... احمەتجان اشيري جازۋشىلار وداعى پارتكومىنىڭ حاتشىسى بولاتىن... پارتكوم جينالىسى ەدى. ادامنىڭ باسىنا بەرگىسىز تولقىعان كۇي, قىسىلعان ءسات ءوتىپ جاتادى... ەكى وتتىڭ ورتاسىندا قالعان احمەتجان اعا قان قىسىمى كوتەرىلىپ ەسىنەن تانىپ قۇلايدى. بىرەۋدى بىرەۋ ءبىلىپ بولمايتىن مينۋتى مىڭ جىلعا تەڭ سول مەزەتتە جازۋشى جۇسىپبەك قورعاسبەك ەس-ءتۇسسىز جاتقان احمەتجان اعانى بالاشا كوتەرىپ توپ ىشىنەن الىپ شىعىپ, «جەدەل جاردەمگە» سالىپ قۇتقارىپ قالادى. «مەنى اجالدان اراشالاپ قالعان جۇسىپبەكتى جانە جايدىڭ وتىنداي جارق ەتىپ وتە شىققان ول كۇندى ەشقاشان ۇمىتا المايمىن» دەيدى, احمەتجان.
احمەتجان اعا 70-كە تولعاندا ارقالى اقىن يران-عايىپ جازۋشىلار وداعىنىڭ زالىنداعى جينالعان توپتىڭ الدىنا شىعىپ مىنەزدى, رۋحتى ولەڭ وقىدى, ونى قازاقتىڭ جۇرەك ءسوزى, دوستارىنىڭ تىلەگى دەۋگە بولار ەدى. اعا سەكسەنگە تولىپ وتىرعان بۇگىنگى كۇنى ماقالانىڭ سوڭىن سول ولەڭنىڭ مازمۇنىمەن اياقتايىن.
ارداقتى احمەتجان اشيري, گۇلدەي بولسىن كوڭىلىڭىز, بەيبىت بولسىن ءوڭىرىڭىز, ۇزىن بولسىن ءومىرىڭىز!
داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى,
اقىن, «يلھام» سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى
