الايدا كەيىننەن جۇرتتىڭ جۇمىلۋىمەن ماسەلە ەلباسى نازارىنا دەيىن جەتىپ, ءىستى جابۋعا تىرىسقانداردىڭ تاۋى شاعىلدى. كەشەگى كۇندەرى KADEX كورمەسىندە ءبىر ادام وقىس قايتىس بولعانى بەلگىلى. وركەنيەتتى قوعامدا مۇنداي جاعدايدا شارانى ۇيىمداستىرۋشى تۇلعالار كەشىرىم سۇراپ, قاتەلىكتى قايتالاماۋعا ۋادە بەرىپ جاتادى. ال بىزدە كورمەگە جاۋاپتى قورعانىس جانە اەروعارىش ونەركاسىبى ءمينيسترى بەيبىت اتامقۇلوۆ جۋرناليستەردەن قاشىپ, سۇراقتى جاۋاپسىز قالدىردى. ون ەكى ادامنىڭ ءومىرىن قيعان مەنينگيت جۇقپالى اۋرۋىنا قاتىستى ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزگەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان ءبىرتانوۆ تا وسى «ۇلگىدەن» ۇزاپ كەتپەدى.
توتەنشە جاعداي نەمەسە سوزىلمالى شيەلەنىس كەزىندە بۇقارامەن ءتيىمدى بايلانىس ورناتۋ اسا ماڭىزدى. الەمدىك تاجىريبەدە مۇنى كريزيس كوممۋنيكاتسياسى دەيدى. نەگىزگى يدەيا – حالىقتىڭ شىنايى اقپاراتتى ۋاقتىلى الۋعا دەگەن مۇقتاجدىعىن قاناعاتتاندىرىپ, كوپشىلىكتىڭ ۇرەيگە بوي الدىرۋىنا جول بەرمەۋ. اقپارات نەعۇرلىم كەش بەرىلسە جانە اقپارات بەرۋشىنىڭ بەدەلى تومەن بولىپ, ايتقان سوزدەرى ادامداردىڭ سەنىمىنەن شىقپاسا ەل دۇرلىگىپ, حالىقتى باسقارۋ قيىنداپ كەتەدى.
بۇگىنگى اقپاراتتىق قوعامدا كريزيس كوممۋنيكاتسياسىنىڭ ءرولى ارتا ءتۇستى. سەبەبى رەسمي مەكەمە جاعدايدى سارالاپ, اسىقپاي بايانداما جاسايمىن دەگەنشە الەۋمەتتىك جەلىلەر وقيعانى ساناۋلى سەكۋندتار ىشىندە بارشا حالىققا جەتكىزىپ ۇلگەرەدى. ءتيىستى ۇيىمنان دەر كەزىندە ناقتى اقپارات تاراماعان كەزدە, ەل اراسىندا نەشە ءتۇرلى الىپقاشپا اڭگىمە كوبەيەدى, كۇدىكتەر كۇشەيەدى. لاۋازىمدى تۇلعا تۇرعىنداردىڭ الدىنا شىعىپ, مالىمدەمە جاسايمىن دەگەنشە اقپاراتتىق فون تەرىس سيپات الىپ, ايتىلعان ءاربىر ءسوز سەنىمسىزدىكپەن قابىلدانادى.
مەنينگيت اۋرۋى جەدەل تاراي باستادى دەگەن العاشقى اقپارات ەكى اپتا بۇرىن پايدا بولدى. سىرقات بەلگىلەرىمەن اۋرۋحاناعا تۇسكەندەردىڭ 15-ءى مەنينگوكوكك ينفەكتسياسىن جۇقتىرعانى انىقتالعان. وكىنىشكە قاراي, ولاردىڭ ۇشەۋى كوز جۇمعان بولاتىن. اراعا ەكى اپتا سالىپ, اۋرۋدى جۇقتىرعاندار سانى 58-گە, ومىردەن وزعاندار سانى 12-گە جەتتى. دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ءارتۇرلى دەڭگەيىندەگى لاۋازىمدى تۇلعالار مالىمدەمەلەر تاراتىپ, ساق بولۋعا شاقىرىپ جاتقانىمەن, مەكەمەنىڭ ءبىرىنشى باسشىسى بۇقارا الدىنا كەشە عانا شىقتى. ە.ءبىرتانوۆتىڭ ءبىر ساعاتتىق ءماسليحاتى حالىقتى تىنىشتالدىرۋدان گورى ودان ءارى اشۋ مەن ىزاعا بولەپ, حالىقتىڭ شاراسىزدىق سەزىمىن تۋدىردى. بىرجاقتى دەنساۋلىق ءمينيسترىن كىنالاۋدان اۋلاقپىز, بۇل جەردە ۇپاي ىزدەگەن جەلى قولدانۋشىلارى مەن سەنساتسيا قۋالاعىش باسىلىمداردىڭ دا «ەڭبەگى» بار. دەگەنمەن, مينيستر كريزيس كوممۋنيكاتسياسى تۇرعىسىنان بىرنەشە قاتەلىك جىبەردى دەپ بىلەمىز.
ەڭ اۋەلى مينيستر قايتىس بولعان ادامداردىڭ جاقىن تۋىستارىنا كوڭىل ايتىپ, مارقۇم بولعان جانداردىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالا الماعانى ءۇشىن كەشىرىم سۇراۋدان باستاۋى كەرەك ەدى. قايعىعا دۋشار بولعاندارعا ءدال قازىر قۇرعاق ەسەپتەن گورى ادامدىق كوڭىل كوبىرەك قاجەت. مۇنىمەن قاتار ءمينيستردىڭ جۇقپالى دەرتتەن ومىردەن وزعانداردى تىلگە تيەك ەتۋى دە كوپشىلىكتىڭ شامىنا ءتيدى. بايانداماسىن تىڭداي وتىرىپ, ادامنىڭ ءولىمى قايعى ەمەس, جاي عانا ستاتيستيكا سەكىلدى. اۋىرعاندار مەن قايتىس بولعانداردىڭ سانىن وتكەن جىلدارداعى كورسەتكىشتەرمەن سالىستىرىپ, 12 ادام ءولىمىن قالىپتى جاعدايعا تەڭەۋ ارقىلى مينيستر مەن ونىڭ بايانداماسىن ازىرلەگەن ماماندار ءسوزدىڭ سالماعى مەن حالىقتىڭ جانىن تۇسىنبەيتىندىگىن دالەلدەدى.
ە.ءبىرتانوۆتىڭ ەسەبىنەن ماسەلەنى شەشۋدەن گورى مينيسترلىكتىڭ ساياساتىن اقتاۋعا دەگەن نيەت كوبىرەك بايقالدى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ ستاندارتتارىنا سۇيەنگەن مينيستر مىرزا مەنينگيتكە قارسى ۆاكتسينانى مىندەتتى ەكپەلەر كۇنتىزبەسىنە كىرگىزبەۋدى ءوز سوزىمەن نەگىزدەپ بەرە المادى. حالىق ونىڭ سوزدەرىن كارانتين جاريالاۋ ءۇشىن 12 ادامنىڭ ءولىمى از, مەنينگيتتەن ودان دا ادام كوپ قايتىس بولسىن, سودان سوڭ شەشىمىمىزدى قايتا قارايمىز دەپ ايتقانداي قابىلدادى. قۇددى ءبىر حالىقپەن ساۋدالاسقانداي اسەر قالدىردى.
دەگەنمەن مينيستر ە.ءبىرتانوۆتىڭ كەش بولسا دا, ءباسپاسوز ءماسليحاتىن وتكىزىپ, جۋرناليستەردىڭ كوپتەگەن ىڭعايسىز سۇراقتارىنا قىسىلماي جاۋاپ بەرۋىنە وڭ باعا بەرۋگە بولادى. لاۋازىم يەسى وسىعان دەيىن ساقتاندىرۋ ءىسى داۋلى ماسەلەگە اينالعان كەزدە دە حالىق اراسىنداعى ەڭ بەلسەندى سىنشىسى راقىم وشاقباەۆپەن پىكىرسايىسقا تۇسۋگە كەلىسىپ, تەلەديداردان ساقتاندىرۋعا قاتىستى بارلىق قارسى دايەكتەرگە جاۋاپ بەرگەنى ەل ەسىندە. وسىلايشا ول حالىق الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتەن قاشپايتىندىعىن كورسەتتى. ال كەشەگى ماسليحاتتاعى كوممۋنيكاتسيا قاتەلىكتەرى مينيسترگە تەك دارىگەر بولۋدان دارىگەرلەردىڭ جۇمىسى مەن حالىقتىڭ دەنساۋلىعىنا جاۋاپتى مەملەكەتتىك قايراتكەر بولۋدى ۇيرەنۋ قاجەتتىگىن كورسەتسە كەرەك.
دارحان ومىربەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
