قازاقستان • 04 ماۋسىم, 2018

قورشاعان ورتانى قورعاۋداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەر

1510 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

جاڭا عاسىرعا اياق باسقان قازاق­ستان الەمدەگى باسقا دا مەملە­كەت­تەر سياقتى قورشاعان ورتا­نىڭ لاستانۋى بويىنشا كۇردەلى پروبلەمالارعا ۇشىراپ وتىر. 

قورشاعان ورتانى قورعاۋداعى تۇيتكىلدى ماسەلەلەر

ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك ۇلتتىق قاۋىپ­سىزدىكتىڭ نەگىزگى ستراتەگيالىق كومپو­نە­نت­تەرىنىڭ قاتارىنا ەنىپ, مەملەكەتتىڭ باسىم­دى اسپەك­تىلەرىنىڭ بىرىنە اينالۋدا. رەس­پۋب­لي­كا­مىزدىڭ كوپتەگەن ايماق­تارىندا ەكولو­گيالىق جاع­داي كۇر­دە­لەنىپ, تۇرعىنداردىڭ دەنساۋ­لى­عىنا زيانىن تيگىزۋدە.

«قازگيدرومەتتىڭ» حابارلاۋىنا قارا­عاندا, 2017 جىلدىڭ قورى­تىندىسى بويىن­شا ساراپتالعان 49 ەلدى مەكەننىڭ ىشىندە قازاقستان­نىڭ 8 قالاسى بارىنشا لاستانعان دەپ تانىلدى. ولار: جىتىقارا, اتىراۋ, بالقاش, پەتروپاۆل, اقتوبە, قارا­عاندى, تەمىرتاۋ, وسكەمەن. بۇلار­داعى اۋانىڭ لاستانۋى شەگىنە جەتكەنى ەسەپكە الىنعان. ال جەتى ەلدى مەكەننىڭ ەكولوگيالىق جاعدايى جوعارى دەڭگەيدە دەپ تانىلعان. قۇرامىنا استانا, الماتى, تاراز, اقتاۋ سياقتى ءىرى 10 قالا ەنەتىن قالالارىمىزدىڭ ەكولوگيالىق لاستانۋى نورمادان جوعارى دەپ انىقتالعان. سونداي-اق استانا, وسكەمەن, بالقاش, جەزقازعان, شىم­كەنت جانە كەنتاۋ سياقتى التى قالانىڭ توپى­را­عىنداعى اۋىر مەتالل قالدىقتارى نورمادان 20-50 ەسە ارتىق ەكەندىگى ايقىندالعان.

زەرتتەلگەن 133 سۋ قويماسى­نىڭ ىشىندە 32-ءسى جوعارى, 3-ءۋى اسا جو­عا­رى دەڭگەيدە لاستانعان دەپ تانىلعان. 2017 جىلى تۋريزمگە قولاي­لىلىق دەڭگەيىن زەرتتەگەن بۇكىل­الەمدىك ەكولوگيالىق فورۋم قازاق­ستاننىڭ 136 مەملەكەتتىڭ ىشىن­دە 99-شى ورىن الاتىنىن انىقتاعان.

2007 جىلدىڭ وزىندە ءبىزدىڭ ەكولوگيالىق كودەكسكە وكىلەتتى جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دار­دىڭ قورشاعان ورتا ساپاسى­نىڭ ماقساتتى كورسەتكىش­تەرىن (قوسمك) انىقتاۋ تۋرالى مىندەت­تەمە ەنگىزىلگەن ەدى. 2015 جىلى ەكو­­لو­­گيالىق كوميتەت قارايتىن ەنەر­گەتيكا مينيس­تر­لىگى وسى كور­سەت­كىشتى انىقتاۋدىڭ ءتارتىبى تۋ­رالى بۇيرىق شىعاردى. الايدا بۇلار­دان قور­شاعان ورتانىڭ احۋالى جاقسارعان جوق, كە­رى­سىنشە ءب ۇلىنۋ جالعاسۋدا. تالاپتاردىڭ ءبارى قا­­عازدا قالدى. تەك جامبىل, پاۆ­لودار جانە شى­عىس قازاقستان وبلىستارى عانا اتالمىش كور­سەت­كىشتى انىقتاۋعا كىرىسكەن, باسقالارىندا ول قوزعالماعان كۇيىندە.

سونىمەن بىرگە بىزدە قورشاعان ورتا ساپاسىن انىقتايتىن بىرتەكتى راتسيونالدى ءادىس تە جوق. ال تابيعات پايدالانۋشىلاردىڭ قورشاعان ورتانى بۇلدىرگەنى ءۇشىن تولەۋگە ءتيىستى وتەماقىلارى ناقتى زالالدىڭ مولشەرىنە ماڭايلامايدى دا.

ءبىز ۇكىمەت باسشىسى باقىتجان ساعىنتاەۆتىڭ اتىنا جولداعان دەپۋتاتتىق ساۋالىمىزدا وسى ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن تومەندەگى شارالاردى ورىنداۋدى ۇسىندىق:

1. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان­دارعا جىلدىڭ اياعىنا دەيىن قوسمك جاساۋ جانە ونى بەكىتۋدى تاپسىرۋ;

2. وكىلەتتى ورگانعا قازاقستان اۋماعىنىڭ كور­سەت­كىشتەرىن ەسەپكە الا وتىرىپ, قوسمك ازىر­لەۋىن تاپسىرۋ جانە قورشاعان ورتا ساپاسى نور­ماتيۆتەرىنە كەزەڭ-كەزەڭمەن جەتۋدى جۇكتەۋ;

3. قوسمك-نى ەميسسيالىق نورماتيۆتەرمەن بىرگە ۋدەلدىك نورماتيۆتەر تۇرىندە قولدانۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ.

قۇرالاي قاراكەن,
ءماجىلىستىڭ ەكولوگيا ماسەلەلەرى جانە تابيعات پايدالانۋ كوميتەتىنىڭ مۇشەسى

سوڭعى جاڭالىقتار