كەشە ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق-تىڭ قۇراستىرۋىمەن جارىق كورگەن «تاۋەلسىزدىك» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. وعان بەلگىلى قالامگەرلەر مەن قوعام قايراتكەرلەرى, ستۋدەنت-جاستار قاتىستى.
وسىعان دەيىن باس باسىلىم ازىرلەگەن «ەلباسى» (2010), «سالتانات» (2011) اتتى تولىمدى جيناقتار وقىرمانمەن قاۋىشسا, تىڭ تۋىندى سول ءداستۇردىڭ جالعاسى ىسپەتتى دەۋگە بولادى. جيىرما جىلدىق تورقالى تويعا ارنالعان ساياسي جۋرناليستيكانىڭ تۇڭعىش تريلوگياسىنا سان عاسىرلار اتا-بابالارىمىز اڭساپ وتكەن ازاتتىقتىڭ قادىر-قاسيەتى, تاعىلىمدى تاريحى مەن جەڭىس-جەمىسى باياندالاتىن ءار جىلدارداعى ماقالالار, اڭگىمە-سۇحباتتار مەن تولعاۋلار ەنىپ وتىر. ءتاۋەلسىز قازاقستاننىڭ وتپەلى كەزەڭنىڭ كەدەرگىلەرىن جەڭىپ, الەمدىك قوعامداستىققا تانىلۋى الدىمەن ەل پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كورەگەن ساياساتىنىڭ ارقاسى ەكەنىن قازاق ەلى تۇگىلى وزگە جۇرتتار مويىنداعالى قاشان. مۇنى ايتىپ وتىرعانداعى سەبەبىمىز, باس باسىلىمدى ءار كەزدەردە باسقارعان باسشىلاردىڭ ەلباسىمەن جۇرگىزگەن اڭگىمە-سۇحباتتارىن كىتاپتان وقي باستاعاندا, وتكەن كەزەڭدەر كەلبەتىمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىراسىز. جيناققا سونىمەن قاتار ءا.كەكىلباەۆ, م.جولداسبەكوۆ, ءو.بايگەلدي, ك.ساعاديەۆ, ق.ساۋداباەۆ, ق.سۇلتانوۆ, ق.ءمامي سياقتى بىرقاتار تانىمال مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرلەرىنىڭ, شەرحان مۇرتازا, كامال سمايىلوۆ, تولەن ابدىك ۇلى, دۋلات يسابەكوۆ, ابدەش قالمىرزاەۆ سەكىلدى قالامگەر تۇلعالاردىڭ تاۋەلسىزدىك جايىنداعى سىر-تولعاۋلارى وقىرماندى اسەرلى الەمگە جەتەلەيدى. ءبىر ايتا كەتەتىن نارسە, «تاۋەلسىزدىك» جيناعى كىتاپحانالارعا تاراتىلىپ, ەل تاريحىن بىلگىسى كەلگەن وقىرمانعا باعا جەتپەس بايلىق بولماق.
«تاۋەلسىزدىك» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى مەرەكەلىك راۋىشتە, پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعى ۇلت-اسپاپتار ءانسامبلىنىڭ ورىنداۋىنداعى شاتتىق كۇيلەرىنىڭ ەكپىنىندە باستالدى. ەكراننان تىڭ تۋىندىنى بەينەلى بەدەرلەيتىن تاريحي سۋرەتتەر الما-كەزەك سىرعىپ وتىردى. تۇساۋكەسەر ءراسىمدى «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق پرەزيدەنتى ساۋىتبەك ابدراحمانوۆ كىرىسپە سوزبەن اشتى. تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قارساڭى ءتۇرلى شارالارعا تولى بولاتىنى بەلگىلى. سوعان قاراماستان, ۋاقىت تاۋىپ كەلگەن لاۋازىمدى تۇلعالارعا, كورنەكتى قوعام قايراتكەرلەرىنە, جالپى وقىرمان قاۋىمعا العىسىن بىلدىرە كەلىپ, كىتاپتىڭ ءمان-جايى تۋرالى ءتۇيىندى وي قوزعادى. «تاۋەلسىزدىك جەڭىسى ءوز استانامىزدى ءوزىمىز تاڭداۋدان باستالدى. استانا 20 جىل ىشىندەگى ەڭ ءساتتى شىققان جوبا دەۋگە بولادى» دەپ ەل قۇندىلىقتارىن ايرىقشا قۇرمەتتەگەن باسىلىم باسشىسى وسى ارقىلى قازاق ەلىنىڭ ءوز جەرىنە تولىق ماعىناسىندا يە بولعانىن كورۋگە بولاتىنىن ايتىپ ءوتتى. كىتاپتى شىعارۋعا دەمەۋشىلىك جاساعانى ءۇشىن وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, پروفەسسور, گازەتتىڭ بەلسەندى اۆتورى وڭالباي اياشەۆقا ارنايى العىس ءبىلدىردى.
تاۋەلسىزدىك كىتابىنا تىلەكتى اۋەلى سەنات توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قايرات يششانوۆ ايتتى. «بۇل كىتاپ شىن مانىندە تاۋەلسىزدىك تولعاۋى بولىپ وتىر. تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ 20 جىلعى دامۋ جولى «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندەگى جۋرناليستەر مەن قىزمەتكەرلەردىڭ قاجىرلى ەڭبەگىنىڭ ارقاسىندا تاسقا باسىلىپ, جاڭا تاريحىمىزدىڭ شەجىرەسى جاسالدى. بۇل كىتاپ ۇلتىمىزدىڭ رۋحاني قازىناسىنا قوسىلعان قوماقتى ۇلەس دەۋگە تولىق حاقىمىز بار», دەي كەلىپ, ودان ءارى ول عاسىرعا بەرگىسىز جارقىن جىلداردا اتقارىلعان قىرۋار ەڭبەككە توقتالدى. ءوزىمىزدىڭ ىشكى جانە سىرتقى ساياساتىمىزدى دەربەس جۇرگىزىپ, ءبىز ءۇشىن مۇلدەم جاڭا ءارى اشىق قوعامنىڭ ەسىگىن اشقان, جەكە مەملەكەت رەتىندە دەموكراتيالىق, زايىرلى ەلدىڭ زاڭدىق نەگىزدەرىن قۇرعان كەزەڭدەردىڭ ورنى قاشاندا بولەك بولىپ تۇراتىنى ايتىلدى. وسىدان 20 جىل بۇرىنعى ەگەمەندىكتىڭ ەلەڭ-الاڭ شاعىنداعى كورىنىستەردى ەسكە سالدى. قازاق ەلىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ساياسي ەرىك-جىگەرى مەن باتىل شەشىمدەرىنىڭ ارقاسىندا بۇگىنگى ىنتىماقتى ەل بولىپ, تاتۋلىق پەن تىنىشتىقتى بەرىك ورنىقتىرعان قادامداردى قايتا قاپەرگە سالىپ ءوتتى. سول كەزەڭدەر ارالىعىندا ەلىمىز ەداۋىر وركەندەپ, ەكونوميكا دامىدى, ارقا توسىنەن ساۋلەتتى ەلوردا بوي كوتەردى, قازاقستان حالىقارالىق قوعامداستىقتا بەدەلدى جانە قارقىندى دامىپ كەلە جاتقان مەملەكەتتەر قاتارىنا قوسىلدى. بارشا قازاقستاندىقتار ەرتەڭگى كۇنگە سەنىممەن قارايدى. وعان ناقتى دالەلدىڭ ءبىرى – دامىعان قازاقستان, وركەندەگەن ەلىمىزدىڭ بۇگىنگى كەلبەتى, يگىلىك جولىندا قاجىرلى قىزمەت ەتكەن وتانداستار ءومىرى. وسى ورايدا «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىنىڭ ەرلىككە تولى جيىرما جىل تۋرالى گازەتتە جارىق كورگەن ماقالالاردى جيناقتاپ, ارنايى كىتاپ ەتىپ شىعارۋى مەرەكەگە لايىقتى تارتۋ, دەدى.
ەل شەجىرەسى شەگەلەنگەن جيناق تۋرالى قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, قوعام قايراتكەرى, جازۋشى ءابىش كەكىلباەۆ اڭگىمەنى تەرەڭنەن قوزعادى. «بۇل كۇنگە جەتكەن دە بار, جەتپەگەن دە بار. دۇنيەدە كىرىپتارلىق ءدامىن تاتپاعان بىردە-ءبىر مەملەكەت جوق. الەمدى گەگەمونيزم الدەنەشە رەت كۇيرەتتى. ەجەلگى ەللادا مەن ريم دە ونداي كۇندى اينالىپ وتە المادى. ءدۇنيەنى ءدۇر سىلكىندىرگەن اراب حاليفاتى مەن موڭعول ەزگىسى دە وسىنىڭ كەبىن كيدى. ءتىپتى قازىرگى جەر-قۇدىرەت سانالاتىن اقش, ۇلىبريتانيا, يسپانيا, فرانتسيا, گەرمانيا, رەسەي, قىتاي, ءۇندىستانداردىڭ ءبارى دە وتارشىلدىقتىڭ قانداي بولاتىنىن باستان كەشىپ كوردى. الايدا الەمدىك يمپەريا يدەياسى ادامزاتتى ازازىلدەي ازعىردى دا تۇردى», دەپ تالاي الپاۋىت ەلدەر باستان كەشكەن تاريحي وقيعالاردى بايانداي كەلىپ, حح عاسىر باسىنداعى دۇنيەجۇزىلىك يمپەرياليزم جايىنداعى پايىمدى العا تارتتى. الەمدىك مۇحيتتى باسا-كوكتەگەن اعىلشىن, فرانتسۋز, يسپان, پورتۋگال, ورىس تەڭىزشىلەرى دۇنيەنى قايتا بولىسكە سالۋعا جانتالاستى. وعان نەمىس پەن جاپوننىڭ قاپى قالعان اسكەري كۇشتەرى دە ەرەكشە ءمۇددەلى ەدى. بىراق سونى ماقسات ەتكەن العاشقى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس اتىمەن كەرى ناتيجەگە جەتكىزدى. ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ داۋرەندەۋى باستالدى.
ۇلتتار ليگاسى قۇرىلعان تۇستا جيىرما شاقتى دەربەس مەملەكەتتەر تابىلسا, ەكىنشى ءدۇنيەجۇزىلىك سوعىستان كەيىن قۇرىلعان بۇۇ-عا 86 مەملەكەت مۇشە بولدى. ۇلت-ازاتتىق قوزعالىسىنىڭ الەمدىك دەموكراتيانىڭ قۇرامداس بولىگىنە اينالۋى بۇل ۇدەرىستى جەدەلدەتتى. قازىر اتالمىش ۇيىمنىڭ مۇشەلەرى 200-دەن اسىپ جىعىلادى. ەجەلدەن ەركىندىك اڭساعان قازاق حالقى دەموكراتيا مەن ۇلت ازاتتىعى ۇلاسقان وسى ءۇشىنشى كەزەڭدە ءتاۋەلسىزدىك الدى, بۋلىقسىعان دەموكراتيالىق كۇشتەرى سىرەسكەن توتاليتاريزمنىڭ ءىرى بەكىنىسى – كسرو-نى كۇيرەتتى. ەۋروپا مەن ازيانىڭ ونداعان حالىقتارى ساياسي ەگەمەندىك الدى, دەپ ازاتتىقشىل حالىقتىڭ سوڭعى 260 جىلىن بوداندىق بۇعاۋىندا وتكىزگەنىن تىلگە تيەك ەتتى. جەر تۇتاستىعىنان, ەل تۇتاستىعىنان ايىرىلعانىن, استراحان, ورىنبور, ومبى, تاشكەنت گۋبەرناتورلىقتارىنا ىدىراپ, جاپپاي كىرىپتارلىقتا كۇن كەشكەنىن, سوندا دا تىلىنەن, دىلىنەن, ەركىندىكقۇمارلىعىنان اينىماعانىن, ۇلتتىق تاۋەلسىزدىككە قۇشتار بولعانىن, «الاش» پارتياسىن قۇرىپ, الاش-وردا ۇكىمەتىن ورناتقانىن شەجىرەگە قوستى. ساياسات ساحناسىنا ءاليحان بوكەيحانوۆ, احمەت بايتۇرسىنوۆ, مىرجاقىپ دۋلاتوۆ, حالەل, جانشا دوسمۇحامبەتوۆتەر, مۇستافا شوقاي, تۇرار رىسقۇلوۆ سىندى قايراتكەرلەر ەسىمىنىڭ ءتاۋەلسىزدىك تويى اتالىپ جاتقان تۇستا وسىنداي كەلەلى اڭگىمەلەر وزەگىنە اينالۋى زاڭدى ەدى.
قالامگەر قىزىل ءتوتاليتاريزمنىڭ, ۇلتسىزداندىرۋ ساياساتىنىڭ حالىققا قانشالىقتى قاۋىپ-قاتەر توندىرگەنىن جەتكىزدى. قازاقستاندا قازاقتاردىڭ سانى 39,7 پايىزعا دەيىن قۇلدىراۋى سونىڭ ناقتى دالەلى ىسپەتتى. وسى كەزەڭدى «بۇل راسىندا دا ءبىز ءۇشىن اجال الدىنداعى اياق سەرپۋ كەزەڭى ەدى» دەپ سيپاتتادى. سودان بەرى حالقىمىز 62 پايىزعا جەتىپتى. بۇل ورايدا دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنان ورالعان وتانداستاردىڭ ورنى بولەك. ارميانىڭ قۇرىلۋى, شەكارانىڭ بەكىتىلۋى وزگەلەردىڭ تاۋەلسىز قازاق ەلىن تانىپ, مويىنداۋىنا بىردەن-ءبىر سەبەپ بولسا, مۇنى ەقىۇ جيىنى مەن ازيا قىسقى سپورت ويىندارىنىڭ ءوتۋى نىقتاي ءتۇستى. «قازاق دالاسىنىڭ ءۇستى ءورىس, استى كەنىش بولۋشى ەدى» دەپ كەلەتىن كەستەلى سۋرەتتەۋدەن سوڭ بيىلعى جىلعى تابىستار ءسوز ەتىلدى. قازاقستان دامۋ قارقىنى جاعىنان بۇرىنعى كەڭەستىك رەسپۋبليكالار اراسىندا الدىڭعى ورىندى يەلەنەتىنى, يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق ءورىستىڭ كوڭىل مارقايتاتىنى, جاڭادان سالىنعان تەمىر جولدار مەن كۇرە جولداردىڭ, زاۋىتتار مەن فابريكالار شىعارعان وتاندىق ونىمدەردىڭ كوبەيۋى, زاماناۋي جاڭارۋىمىزدىڭ زور تابىسى – الماتى مەتروسىنىڭ ىسكە قوسىلۋى سىندى تابىستاردى تاسادا قالدىرمادى. تاريحتىڭ تاۋ-تاستى, ويقى-جويقى جولدارىندا ءوز تەڭدىگىنە جەتە الماي بەينەت شەككەن باسقا حالىقتاردىڭ قيىندىعىن ەسكە تۇسىرمەۋ تاعى مۇمكىن ەمەس. بۇل رەتتە باتىستا ءبىر كەزدە بۇكىل يسلام دۇنيەسىن كرەست كوتەرۋشىلەر جورىعىنان ساقتاپ قالعان ايگىلى سالاح-اد-ءديندى دۇنيەگە اكەلگەن كۋردتتاردىڭ وتانسىزدىق زاردابىن تارتىپ جاتقانىن مىسالعا كەلتىرۋى تەگىن ەمەس. ءبىر كەزدەرى شىڭعىس حانعا جول ۇيرەتكەن ۇيعىرلاردىڭ باستان كەشىپ وتىرعان تاۋقىمەتى تاريح بەتتەرىنە تاعى ءبىر ۇڭىلە تۇسۋگە يتەرمەلەيدى. ىرىس پەن نەسىبەگە كەندە قىلماعان اتا-بابالار رۋحىنا تاعزىم ەتە كەلە, «بارىنەن باق اسىرۋ مىندەت ەمەس, ءبارىنىڭ بابىن تابۋ – مىندەت, باردى باعالاي ءبىلۋ – مىندەت. قۇدايدىڭ بەرگەنىن ۇقساتا بىلەتىن ىنتا مەن ىجداعات كەرەك», دەگەن قاناتتى ۇعىمعا ۇيىتتى.
بەلگىلى مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى ومىربەك بايگەلدي: «جالپى, ەلدىڭ باس گازەتى – «ەگەمەن قازاقستاندى» ءومىرىمىزدىڭ ايناسى دەۋگە بولادى. ويتكەنى, كۇندەلىكتى بولىپ جاتقان وقيعالاردىڭ ءبارى وسى باسىلىمدا اينا-قاتەسىز كورىنىس تاۋىپ جاتادى, ءتۇبى شىندىقتى ىزدەگەن ۇرپاق كەلەشەكتە وزىنە كەرەگىن وسى گازەتتىڭ بەتىنەن تابادى دەپ ويلايمىن», دەپ اۋەلى گازەتكە توقتالعان اۆتور تاۋەلسىزدىكتىڭ وپ-وڭاي كەلگەن ولجا ەمەس ەكەنىن, ونى كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاۋ ءار ادامنىڭ پارىزى ەكەنىن ەسكە سالىپ وتسە, سەناتور, اكادەميك عاريفوللا ەسىم: «1961 جىلى بايقوڭىردان جەردىڭ تارتىلىس كۇشىن جەڭىپ, يۋري گاگارين كوسموسقا ۇشتى. بۇل ەندى سول كەزدە ۇلكەن وقيعا بولدى. سول كەزدە بالقار اقىنى كايسىن كۋليەۆ ولەڭ جازدى. وندا ول عارىشقا ۇشۋ, جالپى عىلىم مەن تەحنيكانىڭ ماسەلەسى ادام تاڭعالاتىن نارسە ەمەس. مۇمكىن تاڭعالۋعا دا بولار, بىراق ول مۇمكىن نارسە. ال ەندى ءدال قازىر قاسىڭدا وتىرعان, وزىڭمەن بىرگە جۇرگەن ادامعا ۇشىپ جەتۋ مۇمكىن ەمەستىگىن, بۇل قيىننىڭ قيىنى ەكەنىن العا تارتتى. ءبىزدىڭ ءومىر-باقي ماڭگىلىك ماسەلەمىز وسى – اينالامىزداعى ادامداردى ءتۇسىنۋ. ءبىز سول قاسىمىزداعى ادامدارعا ۇشىپ جەتىپ جاتىرمىز با؟ سول سياقتى قازاق ەلى ءۇشىن تاۋەلسىزدىك – عارىش. ەندى وسى عارىشقا ءبىز جەتىپ جاتىرمىز با دەگەن ماسەلە تاعى بار. تاۋەلسىزدىكتىڭ كەمەلدى بولۋى ءۇشىن مىناداي ءبىر شارتتارى كەرەك. ول ءۇشىن ءاربىر قازاق ەلىنىڭ ازاماتى تاۋەلسىز بولۋى, ساناسى ازات بولۋى كەرەك. سول كەزدە ول تاۋەلسىز دەگەن ءسوزدى تولىعىمەن تۇسىنەتىن بولادى. مەن ازات سانا دەگەن ۇعىمنىڭ گەنەتيكالىق باستاۋىن اتامەكەن يدەياسى دەپ ويلايمىن. ءبىز, قازاقتار باقىتتى حالىقپىز. ءبىز ءوزىمىزدىڭ اتامەكەنىمىزدە ءومىر ءسۇرىپ جاتىرمىز. شىڭعىس حان شاپقىنشىلىعىنا دەيىن ءبىز ءوزىمىزدىڭ اتامەكەنىمىزدە مەملەكەت بولىپ تۇرعانبىز. بىراق سول اتامەكەننىڭ تاريحىندا ءارتۇرلى جاعدايلار بولدى. ال قازىرگى كەزدە وسى اتامەكەندە قازاق ەلى, دەموكراتيالىق جولمەن, حالىقتىڭ قالاۋىمەن پرەزيدەنت بولىپ نۇرسۇلتان نازارباەۆ وتىر. بۇل – اتامەكەن يدەياسىنىڭ رەنەسسانسى. اتامەكەن يدەياسىنىڭ ءبىر فورمۋلاسى اسان قايعى بابامىز ايتقان جەرۇيىق بولاتىن», دەي كەلىپ, «ورالمان» ءسوزىنىڭ تۇپكى ءمانىنە توقتالدى. گازەتتىڭ بەلسەندى اۆتورى ورالمان دەگەن ءسوز ادام ۇعىمىن بەرمەيتىنىن العا تارتتى. بۇل ءبىر كەزدە شاشىراپ كەتكەن ىرىسىمىز, قۇتىمىز, بەرەكەمىز ەدى. ەندى سول قۇت-بەرەكەمىز ورالىپ جاتىر. ورالمان دەگەن ول – ءبىزدىڭ ويىمىز, ارمانىمىز. ولار اتامەكەنىنە, سول جەرۇيىعىنا ورالىپ جاتىر دەدى.
اقىن سەرىك تۇرعىنبەك ۇلىنىڭ وقىعان «تاۋەلسىزدىك تولعاۋى» ولەڭى تىڭ تۋىندى رۋحىمەن ۇندەسە ءورىلدى.
تاۋەلسىزدىك –
ءبىر جۇتىم سۋ ەكەنسىڭ.
تاتىپ ەدىم,
كەتپەدىڭ تاڭدايىمنان.
تاۋەلسىزدىك –
قولداعى تۋ ەكەنسىڭ.
كۇندە جەلپىپ تۇراتىن ماڭدايىمنان.
تاۋەلسىزدىك –
ءبىر بيىك تاۋ ەكەنسىڭ.
ەمىن-ەركىن شىعا الماس باسىنا جان.
تاۋەلسىزدىك –
گۇل باقشا-باۋ ەكەنسىڭ.
جەمىسىمەن جۇرتىمدى اسىراعان, – دەپ ەرەكشە ەكپىنمەن وقىلعان جىر شۋماعىنىڭ ءتۇيىندەلۋى دە اسەرلى.
تاۋەلسىزدىك –
كوگىلدىر ءتۇس ەكەنسىڭ.
كوك ءبورىنىڭ ورالعان سارىنىمەن.
تاۋەلسىزدىك –
سەن باقىت قۇسى ەكەنسىڭ.
باسقا قونعان اللانىڭ امىرىمەن.
جاۋدىرامىن سول ءۇشىن العىسىمدى,
سەرت بەرەمىن: تالىقسىپ, تالماسىن دەپ!
الاقاندا باپتايمىن سول قۇسىمدى,
اڭداۋسىزدا ۇشىرىپ الماسىن دەپ.
مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, جازۋشى انەس ساراي ەگەمەندىكتىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ادامداردىڭ ءبارىن قاھارمان دەپ ەسەپتەيتىنىن ايتسا, مەملەكەت تاريحى ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى بۇركىت اياعان ساياسي تۇلعا تۋرالى جازۋ كەمشىن ءتۇسىپ جاتقانىن تىلگە تيەك ەتە كەلە, تريلوگيانى سول ورىندى تولتىراتىن تاماشا ەڭبەك دەپ بىلەمىن, دەدى. پرەزيدەنتتىڭ باسپاسوز قىزمەتى جەتەكشىسىنىڭ ورىنباسارى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى دارحان قىدىرالى از ۋاقىتتا مۇنداي ءۇش كىتاپتىڭ جارىق كورۋى بۇرىن-سوڭدى بولماعان وقيعا, ەلدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى بۇكىل تاريحى تۇركىنىڭ تاسقا باسقان تاڭباسىنداي وسى كىتاپتان تابىلاتىنىن ايتتى. تاريحتى جاسايتىن ەل بولادى جانە دە جازاتىن ەل بولادى. وكىنىشكە وراي, بۇرىن كوپ نارسە جازىلماي قالدى. ءبىراق ءتاۋەلسىزدىكتەن بەرى بارلىق تاريحىمىز جازىلىپ جاتىر دەپ ەسەپتەۋگە بولادى. سول سەبەپتى دە بۇل كىتاپ اركىمنىڭ كىتاپحاناسىندا تۇرۋعا لايىقتى ەڭبەك دەپ ويىن قورىتتى. گازەتتىڭ بەلسەندى اۆتورى وڭالباي اياشەۆ قازاقستاندى كورشىلەس وزبەكستاننىڭ جاعدايىمەن سالىستىرا وتىرىپ ءسوز ەتتى. بۇگىنگى ءجۇرىپ وتكەن جولىمىزدىڭ ءبارى كەيىنگى جاستارعا ساباق بولۋى كەرەك. ەلدىڭ جيىرما جىلدىق تاريحى ەگجەي-تەگجەيلى جازىلعان جىلنامانى سوندىقتان دا الدىمەن جاستار وقۋى ءتيىس, دەپ تاۋەلسىزدىك قادىرىن كەيىنگى جاستاردىڭ جەتە باعالاۋىنا ءمان بەردى.
تاۋەلسىزدىك تويىنا تارتىلعان رۋحاني سىيدىڭ تۇساۋكەسەرىندە ءان شىرقالىپ, كۇي تارتىلدى. بەلگىلى ءانشى گۇلميرا سارينا «بايتەرەك», «بۇلب ۇلىم» اندەرىن شىرقاسا, ولجاس مىرزابەك ۇلى شالمىرزا توقبولات ۇلىنىڭ, قازانعاپتىڭ كۇيلەرىن شەبەر ورىنداپ, تەرەڭ سىردى تەڭدەسسىز ونەرمەن ساباقتاستىردى.
قاراشاش توقسانباي.
–––––––––––––––––
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن ەرلان وماروۆ.
