ادامدار جەدەل مەديتسينالىق جاردەمنىڭ قىزمەتىنە ءزارۋ ەمەس. ونىڭ جەر ۇستىندەگى قات-قابات ءارى قاۋىرت قىزمەتىن پايدالانبايتىن ناۋقاس كەمدە-كەم. ال, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ كەمەلدەنگەن تۇسىندا قۇرىلعان رەسپۋبليكالىق سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ ء(رساۇو) نەگىزگى جۇمىسى اۋە ارقىلى اتقارىلۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. كۇردەلى اۋىر جاراقاتتارعا, كۇيىككە, جۇكتىلىك پەن بوسانۋ كەزىندەگى اسقىنۋلارعا, سابيلەردىڭ تۋا ءبىتتى كەمىستىكتەرىنە وڭىرلەردە كومەك كورسەتۋ مۇمكىن بولمايتىن جاعدايلار ءجيى كەزدەسەدى. وسىندايدا ۇيىمداستىرىلاتىن رەسپۋبليكالىق, بولماسا وبلىستىق دەڭگەيدە بىلىكتى, جوعارى مامانداندىرىلعان جانە كونسۋلتاتيۆتى-دياگنوستيكالىق مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ سانيتارلىق اۆياتسياسى تالاي نارەستەلەر مەن انالاردىڭ ومىرىنە ارا ءتۇستى. ءرساۇو-نىڭ العاش ساپارى اقمولا وبلىسىنىڭ استراحان ەلدى مەكەنىنەن باستالدى. ۋاقىتىنان بۇرىن تولعاق قىسىپ, بوسانعان اناعا جەرگىلىكتى جەردە جوعارى ساپالى كومەك كورسەتۋ مۇمكىندىگى بولماعاندىقتان, ساناۆياتسيا قىزمەتكەرلەرى ونى انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنا جەتكىزىپ, امان الىپ قالدى. وبلىس, اۋداندارداعى مەديتسينالىق مەكەمەلەردەن قاشىقتا ورنالاسقان ەلدى مەكەندەردە بوسانعان ايەلدەردى, جاڭا تۋعان نارەستەلەردى, جاراقاتتانعان جانداردى ادەتتەگى كولىك تۇرلەرىمەن جەتكىزۋ قيىن. وسىنداي جاعدايدا بىلىكتى ماماندار اكەلۋدە, شۇعىل كومەككە ءزارۋ ادامداردى ءتيىستى ورىندارعا جەتكىزۋدە, سونداي-اق جول-كولىك اپاتى كەزدەرىندە كەزەك كۇتتىرمەيتىن جەدەل جاردەم كومەگىن كورسەتۋدە ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتار بىردەن-ءبىر قولايلى كولىك بولىپ تابىلارى ءسوزسىز. تاجىريبەلى ماماندار مەن بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ وبلىستارعا بارىپ, وپەراتسيا جاسايتىن ساتتەرى از ەمەس. مىسالى, 25 قازاندا انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ ماماندارى ءوسكەمەن قالاسىنا بارىپ, تۋعانىنا 14 كۇن بولعان نارەستەگە دەر كەزىندە كومەك كورسەتتى. ولاردىڭ تەز جەتۋى اجال تىرناعىنان قۇتقارىپ قالۋعا بىردەن-ءبىر سەبەپكەر بولدى. وسىلايشا ورتالىقتىڭ ۇيلەسىمدى ءىس-شارالارى مەن ارەكەتتەرى ارقاسىندا جۇزدەگەن ناۋقاستار وتباسىلارىنا ورالىپ, تۋعان-تۋىستارىمەن قاۋىشتى.
ەلىمىزدىڭ ون ءبىر وبلىسىندا 12 تىكۇشاق پەن ۇشاق مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋمەن اينالىسادى. سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ ءۇيلەستىرۋ ورتالىعىمەن كەلىسىم-شارت بويىنشا جۇمىس ىستەي وتىرىپ ۇشۋ كەستەسىندە تىنىم بولمايدى. اسىرەسە, شىعىس قازاقستان, قىزىلوردا, اتىراۋ وبلىستارىنىڭ شالعاي ايماقتارىنان شاقىرۋ ءجيى تۇسەدى. كوبىنە جۇكتىلىك جانە بوسانۋ كەزىندەگى اسقىنۋلاردى بولدىرماۋ ءۇشىن ناۋقاستاردى وبلىس ورتالىقتارىنا جەدەل تۇردە اپارۋعا تۋرا كەلەدى. ءار وتباسىنىڭ كوپتەن كۇتەتىن قۋانىشى مەن باقىتى بالا بولعاندىقتان, تۋا ءبىتتى كەمىستىكتەردى ەمدەۋدى, وتا جاساۋ ارقىلى بولاشاق ەل ازاماتىن قاتارعا قوسۋدى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى باستى پارىز سانايدى.
ءورت, جارىلىس, وندىرىستىك اپات سەكىلدى ايتىپ كەلمەيتىن جاعدايلاردا قايعىعا دۋشار بولعان ادامداردى بىردەن تىكۇشاقپەن تاسىمالداۋ قيىنعا سوعاتىنىن گازەت وقىرماندارى بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. مۇنداي كەزدەردە سانيتارلىق اۆياتسيا قىزمەتى مامانداردى ناۋقاسقا وزدەرى اپارادى. جاعدايلارى تۇراقتانعانعا دەيىن جەدەل كومەك جەرگىلىكتى جەرلەردە كورسەتىلۋى ىقتيمال.
جاسىراتىنى جوق, جىلىنا مىڭداعان جول-كولىك اپاتتارى ورىن الىپ, ونىڭ اقىرى ادام ءولىمى سياقتى قايعىلى وقيعالارعا سوعىپ جاتادى. بۇعان جۇرگىزۋشىلەر دە, جۇرگىنشىلەر دە كىنالى. وسىنداي ساتتە العاشقى مەديتسينالىق جاردەمنىڭ كومەگى وتە زور. استانا قالاسىنان 90 شاقىرىم جەردە پاۆلودار تاسجولى بويىندا ەكى اۆتوكولىكتىڭ سوقتىعىسۋ سالدارىنان ءۇش ادام وپات بولدى. ءتۇرلى دەنە جاراقاتىن العان ءۇش ادام ساناۆياتسيانىڭ ءابجىل قيمىلىنىڭ ارقاسىندا رەسپۋبليكالىق كلينيكاعا دەر كەزىندە جەتكىزىلدى.
بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە ادامداردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا, انا مەن بالانى قورعاۋعا مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن قامقورلىق جاسالىپ كەلەدى. ەلباسىمىزدىڭ ارنايى تاپسىرماسىمەن قابىلدانعان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قاتىستى مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىن رەفورمالاۋ, تۇرعىندارعا العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى جاقسارتۋ ءجونىندەگى شارالار دايەكتىلىكپەن اتقارىلۋدا. بۇل ورايدا ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن قۇرىلعان رەسپۋبليكالىق سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ ۇيلەستىرۋ ورتالىعى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا ءوز ۇلەسىن قوسا بەرەتىن بولادى.
نازگۇل رىمباەۆا, رەسپۋبليكالىق سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ باس مامانى.
ادامدار جەدەل مەديتسينالىق جاردەمنىڭ قىزمەتىنە ءزارۋ ەمەس. ونىڭ جەر ۇستىندەگى قات-قابات ءارى قاۋىرت قىزمەتىن پايدالانبايتىن ناۋقاس كەمدە-كەم. ال, تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ كەمەلدەنگەن تۇسىندا قۇرىلعان رەسپۋبليكالىق سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ ء(رساۇو) نەگىزگى جۇمىسى اۋە ارقىلى اتقارىلۋىمەن ەرەكشەلەنەدى. كۇردەلى اۋىر جاراقاتتارعا, كۇيىككە, جۇكتىلىك پەن بوسانۋ كەزىندەگى اسقىنۋلارعا, سابيلەردىڭ تۋا ءبىتتى كەمىستىكتەرىنە وڭىرلەردە كومەك كورسەتۋ مۇمكىن بولمايتىن جاعدايلار ءجيى كەزدەسەدى. وسىندايدا ۇيىمداستىرىلاتىن رەسپۋبليكالىق, بولماسا وبلىستىق دەڭگەيدە بىلىكتى, جوعارى مامانداندىرىلعان جانە كونسۋلتاتيۆتى-دياگنوستيكالىق مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋ سانيتارلىق اۆياتسياسى تالاي نارەستەلەر مەن انالاردىڭ ومىرىنە ارا ءتۇستى. ءرساۇو-نىڭ العاش ساپارى اقمولا وبلىسىنىڭ استراحان ەلدى مەكەنىنەن باستالدى. ۋاقىتىنان بۇرىن تولعاق قىسىپ, بوسانعان اناعا جەرگىلىكتى جەردە جوعارى ساپالى كومەك كورسەتۋ مۇمكىندىگى بولماعاندىقتان, ساناۆياتسيا قىزمەتكەرلەرى ونى انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنا جەتكىزىپ, امان الىپ قالدى. وبلىس, اۋداندارداعى مەديتسينالىق مەكەمەلەردەن قاشىقتا ورنالاسقان ەلدى مەكەندەردە بوسانعان ايەلدەردى, جاڭا تۋعان نارەستەلەردى, جاراقاتتانعان جانداردى ادەتتەگى كولىك تۇرلەرىمەن جەتكىزۋ قيىن. وسىنداي جاعدايدا بىلىكتى ماماندار اكەلۋدە, شۇعىل كومەككە ءزارۋ ادامداردى ءتيىستى ورىندارعا جەتكىزۋدە, سونداي-اق جول-كولىك اپاتى كەزدەرىندە كەزەك كۇتتىرمەيتىن جەدەل جاردەم كومەگىن كورسەتۋدە ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتار بىردەن-ءبىر قولايلى كولىك بولىپ تابىلارى ءسوزسىز. تاجىريبەلى ماماندار مەن بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ وبلىستارعا بارىپ, وپەراتسيا جاسايتىن ساتتەرى از ەمەس. مىسالى, 25 قازاندا انا مەن بالا ۇلتتىق عىلىمي ورتالىعىنىڭ ماماندارى ءوسكەمەن قالاسىنا بارىپ, تۋعانىنا 14 كۇن بولعان نارەستەگە دەر كەزىندە كومەك كورسەتتى. ولاردىڭ تەز جەتۋى اجال تىرناعىنان قۇتقارىپ قالۋعا بىردەن-ءبىر سەبەپكەر بولدى. وسىلايشا ورتالىقتىڭ ۇيلەسىمدى ءىس-شارالارى مەن ارەكەتتەرى ارقاسىندا جۇزدەگەن ناۋقاستار وتباسىلارىنا ورالىپ, تۋعان-تۋىستارىمەن قاۋىشتى.
ەلىمىزدىڭ ون ءبىر وبلىسىندا 12 تىكۇشاق پەن ۇشاق مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋمەن اينالىسادى. سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ ءۇيلەستىرۋ ورتالىعىمەن كەلىسىم-شارت بويىنشا جۇمىس ىستەي وتىرىپ ۇشۋ كەستەسىندە تىنىم بولمايدى. اسىرەسە, شىعىس قازاقستان, قىزىلوردا, اتىراۋ وبلىستارىنىڭ شالعاي ايماقتارىنان شاقىرۋ ءجيى تۇسەدى. كوبىنە جۇكتىلىك جانە بوسانۋ كەزىندەگى اسقىنۋلاردى بولدىرماۋ ءۇشىن ناۋقاستاردى وبلىس ورتالىقتارىنا جەدەل تۇردە اپارۋعا تۋرا كەلەدى. ءار وتباسىنىڭ كوپتەن كۇتەتىن قۋانىشى مەن باقىتى بالا بولعاندىقتان, تۋا ءبىتتى كەمىستىكتەردى ەمدەۋدى, وتا جاساۋ ارقىلى بولاشاق ەل ازاماتىن قاتارعا قوسۋدى مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى باستى پارىز سانايدى.
ءورت, جارىلىس, وندىرىستىك اپات سەكىلدى ايتىپ كەلمەيتىن جاعدايلاردا قايعىعا دۋشار بولعان ادامداردى بىردەن تىكۇشاقپەن تاسىمالداۋ قيىنعا سوعاتىنىن گازەت وقىرماندارى بىلە بەرمەۋى مۇمكىن. مۇنداي كەزدەردە سانيتارلىق اۆياتسيا قىزمەتى مامانداردى ناۋقاسقا وزدەرى اپارادى. جاعدايلارى تۇراقتانعانعا دەيىن جەدەل كومەك جەرگىلىكتى جەرلەردە كورسەتىلۋى ىقتيمال.
جاسىراتىنى جوق, جىلىنا مىڭداعان جول-كولىك اپاتتارى ورىن الىپ, ونىڭ اقىرى ادام ءولىمى سياقتى قايعىلى وقيعالارعا سوعىپ جاتادى. بۇعان جۇرگىزۋشىلەر دە, جۇرگىنشىلەر دە كىنالى. وسىنداي ساتتە العاشقى مەديتسينالىق جاردەمنىڭ كومەگى وتە زور. استانا قالاسىنان 90 شاقىرىم جەردە پاۆلودار تاسجولى بويىندا ەكى اۆتوكولىكتىڭ سوقتىعىسۋ سالدارىنان ءۇش ادام وپات بولدى. ءتۇرلى دەنە جاراقاتىن العان ءۇش ادام ساناۆياتسيانىڭ ءابجىل قيمىلىنىڭ ارقاسىندا رەسپۋبليكالىق كلينيكاعا دەر كەزىندە جەتكىزىلدى.
بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدە ادامداردىڭ ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋعا, انا مەن بالانى قورعاۋعا مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن قامقورلىق جاسالىپ كەلەدى. ەلباسىمىزدىڭ ارنايى تاپسىرماسىمەن قابىلدانعان دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قاتىستى مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىن رەفورمالاۋ, تۇرعىندارعا العاشقى مەديتسينالىق كومەك كورسەتۋدى جاقسارتۋ ءجونىندەگى شارالار دايەكتىلىكپەن اتقارىلۋدا. بۇل ورايدا ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن قۇرىلعان رەسپۋبليكالىق سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ ۇيلەستىرۋ ورتالىعى حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋعا ءوز ۇلەسىن قوسا بەرەتىن بولادى.
نازگۇل رىمباەۆا, رەسپۋبليكالىق سانيتارلىق اۆياتسيانىڭ ۇيلەستىرۋ ورتالىعىنىڭ باس مامانى.
قازاقستاندىق شاڭعىشى قىزداردىڭ جەكەلەي سايىستاعى ناتيجەسى قانداي؟
وليمپيادا • كەشە
ەرتەڭ استانادا ءبىرىنشى اۋىسىم وقۋشىلارى قاشىقتان وقيدى
اۋا رايى • كەشە
قازاقستاندا وڭدەۋ ونەركاسىبى 6,4%-عا ءوستى
ءوندىرىس • كەشە