مەديتسينالىق قىزمەتتىڭ جاڭا كوكجيەگى

تاۋەلسىزدىگىمىزگە قول جەتكىزگەننەن كەيىن عانا وبلىستىڭ دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ سالاسى جاڭا سەرپىن ال­دى. ءبۇ­گىندە زاماناۋي قۇرال-جاب­دىق­تار­مەن, باسەكەگە قابىلەتتى ين­نو­ۆا­تسيا­لىق قۇرىلعىلارمەن تو­لىق­تاي قام­تا­ماسىز ەتىلىپ, تۇر­عىن­دارعا ساپالى مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتۋمەن جۇيەلى اينالىسىپ كەلەدى. بۇگىندە قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­سىنىڭ دەنساۋ­لىق ساقتاۋ سالا­سىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىل­دار­عا ارنالعان «سا­لا­ماتتى قازاق­ستان» مەملەكەتتىك باع­دارلاماسى نەگىزىندە اتقارىلعان شارۋالار از ەمەس. قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ 2030 جىلعا دەيىنگى دامۋ سترا­تە­گيا­سىن جانە قازاقستاننىڭ 2030 جىل­عا دەيىنگى ستراتەگيالىق دامۋ جوسپارىن, سونداي-اق قا­زاقستان پرەزي­دەنتى­نىڭ جولداۋىن ىسكە اسى­رۋ ماقساتىندا ازىرلەن­گەن جاڭا باع­دار­لامادا دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ ءما­سە­لەلەرى, ءتۇرلى اۋرۋ­لار­دىڭ الدىن الۋ, سالا­مات­تى ءومىر سالتىن قا­لىپ­تاستىرۋ ءجو­نىن­دەگى ءىس-شارالار جان-جاقتى قا­راس­تىرىلعان. سونىمەن قاتار جاڭا باعدارلاما بىرىڭعاي ۇلتتىق دەن­ساۋ­لىق ساقتاۋ جۇيەسىن (بۇدسج) ودان ءارى دامى­تۋ­دى كوزدەيدى. بۇدسج وڭىرلەردەگى دەنساۋلىق ساق­شىلارىنىڭ دا قىز­مەتىن ىن­تا­لاندىرىپ, حالىقتىڭ مە­دي­تسي­نا­لىق قىزمەتكە دەگەن قولجە­تىم­دىلى­گىن ارتتىرىپ وتىر. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, 70 جىلدان استام تاريحى بار وبلىسىمىزدىڭ دەن­­ساۋلىق ساقتاۋ سالاسى كۇننەن-كۇن­­گە ەرەكشە قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. «100 مەكتەپ, 100 اۋرۋحانا» جو­با­سى اياسىندا 7 نىسان سالۋ كوزدەلىپ, وعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن قار­جى بولىنگەن بولاتىن. وتكەن جىلى جاڭا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان, جىلىنا 15 مىڭ ليتر قان قۇيۋعا ار­نالعان وبلىستىق قان ورتالىعى پايدالانۋعا بەرىلدى. تاراز قالا­سى­نىڭ باتىس بولىگىندە ور­تالىق بلوك­تى بىرىكتىرەتىن 4 قا­بات­تان تۇراتىن, ءبىر اۋىسىمدا 500 ادام­عا قىزمەت ەتۋگە لايىقتالعان №5 قالالىق ەمحانا قۇرىلىسى زاماناۋي تالاپ­تار­عا ساي, جاڭا يننوۆا­تسيا­لىق قون­دىر­عىلارمەن جاب­دىق­تا­لىپ, كەڭ كولەمدى مەديتسينالىق قىز­مەت ەتۋ ورنى رەتىندە بوي كوتەردى. ال­داعى ۋاقىتتا 300 توسەكتىك كوپ بەيىندى قالالىق اۋرۋحانا, 200 ورىندى كوپ بەيىندى قالالىق بالالار اۋ­رۋ­حاناسى, 200 ورىندى كوپ بەيىندى وب­لىستىق بالالار اۋرۋ­حا­ناسى, جام­بىل اۋدانىنىڭ اسا اۋى­­لىندا ءبىر اۋىسىمدا 250 ادام قابىل­داي­تىن اۋداندىق ەمحانا, شۋ اۋ­دا­نىنىڭ تولە بي اۋىلىندا 150 توسەكتىك اۋ­داندىق ورتالىق اۋرۋحانا سالىنىپ, ىسكە قوسىلاتىن بولا­دى. 2005-2010 جىلدارى باستاپقى مەدي­تسي­نالىق سانيتارلىق كومەك مەكەمەلەرى جانە جەدەل مەدي­تسي­نا­لىق كومەك قىزمەت­تەرى ءۇشىن سا­ني­تارلىق اۆ­تو­كولىك الۋعا بولىنگەن (168 اۆ­تو­كولىك) رەسپۋبلي­كالىق ءجا­نە جەرگىلىكتى قا­زى­نادان قا­راس­تى­رىل­عان 318,32 ملن. تەڭگە تولىق يگەرىلدى. سو­نىڭ ىشىندە 115,9 ملن. تەڭگەگە 140 اۆتوكولىك الىن­­دى. مە­دي­تسينالىق جە­د­ەل ءجار­دەم كومەگىن ءوز ۋاقىتىندا كورسەتۋ ءۇشىن 2010-2012 جىلدارى 5 رەانيموبيل ءجا­نە 25 سا­نيتارلىق اۆ­تو­كو­لىك­تەر ساتىپ الۋ جوس­­پار­لان­عان. 2004 جىل­­دان بەرى وبلىستىق دياگنوستيكا ورتا­لى­عىندا كومپيۋتەرلىك توموگرافيا جۇمىس ىستەيدى. بۇ­رىندارى توموگرافيا ىزدەپ, ال­ماتى, ءبىش­كەك قا­لا­لارىنا سابىلاتىن حا­لىق ءۇشىن بۇگىندە وڭ­تاي­لى جاعدايلار قا­راس­تىرىلىپ, اۋرۋ ءتۇ­رىن انىقتاۋعا با­رىنشا مۇمكىنشىلىك جاسال­عان. «مەيىرىم» مە­دي­تسينالىق ورتا­لى­­عىنا 2010 جىلى ياد­رولىق ماگ­نيت­تى-رە­ز­و­نانستى توموگراف اپ­پا­راتى الىنىپ, ءىس­كە قوسىلعان بولاتىن. جامبىل وب­لىس­تىق اۋرۋحاناسى وڭىردەگى ءىرى ەمدەۋ مەكەمەسى بولىپ سانالادى. اتال­مىش اۋرۋحانادا جال­پى وپەراتسيا­لار­عا ارنالعان ۆيدەو­ەندوسكوپيالىق جابدىقتار, «Leica M680» ميكرو­حي­رۋرگيالىق وپەرا­تسيا­لارعا ارنال­عان ميكروسكوپتار, اۆتوماتتان­دى­رىلعان گەماتولو­گيا­لىق اناليزاتورلار, بيوحيميالىق اناليزاتورلار, زاماناۋي تالاپ­تار­عا ساي جاڭا ۋلترادىبىستىق زەرتتەۋ قوندىر­عى­لارىنىڭ بارلىق ءتۇر­لەرى حالىق­قا قىزمەت ەتەدى. بۇدان تىسقارى اۋرۋحانا اياسىنداعى ساناۆياتسيا قىز­مەتى جاقىن جانە شال­عاي اۋىل تۇر­عىندارىنا شۇعىل جانە جوسپارلى تۇردە كومەك كورسەتەدى. 2009 جىلدان باستاپ مۇندا 20 ورىندىق, جوعارى مەديتسينالىق قىز­مەت كورسەتۋگە ارنالعان جانە يننوۆاتسيالىق قۇرىلعىلارمەن تو­لىق جابدىقتالعان كارديوحيرۋرگيا بولىمشەسى جۇمىس ىستەيدى. 2011 جىلدىڭ 1-جارتى­جىل­دى­عىن­­­دا 444-كوروناروگرافيالىق زەرت­تەۋلەر, 86-اورتو-كورونارلىق جال­عاۋ­لار (شۋنتيروۆانيە), 9- ءتۋابىتتى جۇرەك اقاۋىنا ۇشىراعاندارعا وتا ءساتتى جاسالدى. بولىمشەنىڭ 3 ءدارى­گەرى شەت مەملەكەتتەردە (يزرايل) كارديوحيرۋرگيا سالاسى بويىنشا بىلىكتىلىكتەرىن جەتىلدىرىپ قايتتى. تاراز قالاسىنداعى سەيىتحان جو­شىباەۆتىڭ جەتەكشىلىگىندەگى كار­ديوحيرۋرگيا ورتالىعى – ماق­تاۋ­لى ەمدەۋ ورتالىقتارىنىڭ ءبىرى. مۇندا 2008 جىلى – 152, 2009 جى­لى – 304, بىلتىر 402 ادامنىڭ ءجۇ­رە­گىنە وتا جاسالىپ, تالاي وتبا­سى­لارعا قۋا­نىش سىيلادى. جۋىردا اتالعان اي­ماقتىڭ كارديوحيرۋرگيا ورتالىعىنا «ەۋروپالىق ساپا» حا­لىقارالىق سىيلىعى بەرىلگەن. بۇل كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەت­تەر ەۋروپالىق تالاپقا ساي دەگەن ءسوز. ورتالىقتا دەن­ساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ كومەگىمەن 2008 جى­لى 50 وپەراتسيا جاسالىنعان. ياع­ني, ناۋقاس ادام­دار­دىڭ جاعدايى ەسكەرىلىپ, رەسپۋب­لي­كا­لىق بيۋدجەتتەن وپەراتسيا قۇنى ءتو­لەن­گەن بو­لا­تىن. ال, وسى جىلى جام­بىل وب­لى­سى بيۋدجەتىنەن 26 كۆوتاعا, 2009 جىلى 50 كۆوتاعا ورىن بەرىلدى. ايماقتا بارلىعى 8390 دارىگەر, 2469 ورتا بۋىن مەديتسينا قىزمەت­كەر­لەرى ەڭبەك ەتەدى. ولاردىڭ ىشىندە 3-ءۋى مەديتسينا عىلىمدارىنىڭ دوك­تورى, 28-ءى عىلىم كاندي­دات­تارى. وتكەن جىلدارمەن سالىستىر­عان­دا, قىز­مەتكەرلەر سانى 193 ءدا­رىگەرگە, 542 مەيىربيكەگە ارتقان. ەل­دى مەكەندەردەگى مەديتسينا ۇيىم­دارىن كادر­مەن قامتاماسىز ەتۋ جايى دا كوڭىل كونشىتەدى. ءدارى­گەر­لەر تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلىپ, الەۋمەتتىك كومەك رەتىندە بەرىلەتىن قارجى 200 000 تەڭ­گەگە دەيىن ۇلعايدى. 2010 جىلى وب­لىسقا 136 دارىگەر كەلسە, ونىڭ 114-ءى – جاس ماماندار. اۋىلدارعا 94 مامان جىبەرىلدى. كادرلار جەتىسپەۋشىلىگى ءما­سە­لەسىن شەشۋ ءۇشىن اۋدان اكىم­دىك­تەرىنىڭ كۆوتاسىمەن جىل سايىن 30 مەكتەپ ءبىتىرۋشى جوعارى مەدي­تسي­نا­لىق وقۋ ورنىنا جىبەرىلەتىن بولدى. دەسەك تە, ءار ادامنىڭ دەنساۋ­لى­عى ءوز قولىندا ەكەنىن ۇعاتىن مەزگىل جەتتى. تۇرعىندار اراسىندا جۇرەك-قان تامىرلارى اۋرۋلارى كوپ كەزدەسەدى. سونداي-اق العاشقى مۇگەدەكتىك توبى­نا شىققاندار ارا­سىندا قان قىسىمى اۋرۋلارى دا ءجيى ۇشى­را­سا­دى. ءبىز اۋ­رۋلاردى بولدىرماۋ, ال­عاش­قى مە­دي­­تسينالىق قىزمەت كور­سە­تۋ شارالارىن جۇيەلى ۇيىم­داس­تى­رىپ كەلەمىز. وب­لىس­تا تۇرعىندار ارا­سىندا اۋرۋدىڭ ال­دىن الۋ ماق­سا­تىندا تۇراقتى تۇردە مەديتسينالىق تەكسەرۋلەر جۇرگى­زى­لە­دى. ناۋقاس­تار­دى ديسپانسەرلىك ەسەپ­كە الۋ جۇ­مىس­تارى جاقسارا ءتۇستى. قان قى­­سى­مى­نىڭ 12 مەكتەبى, قانت ديا­بەتى­نىڭ 20 مەكتەبى, برونحيالدى است­ما­نىڭ 6 مەكتەبى جۇمىس ىستەيدى. بۇگىندە زاماناۋي قۇرال-جاب­دىق­تارمەن, باسەكەگە قابىلەتتى ين­نو­ۆا­تسيا­لىق تەحنولوگيالارمەن قام­تاما­سىز ەتىلگەن وبلىسىمىزدىڭ دەنساۋ­لىق ساقتاۋ باسقارماسى تۇر­عىن­دارعا ساپالى مەديتسينالىق قىز­مەت كور­سە­تۋدى ۇزبەي جال­عاس­تى­را بەرەتىن بو­لا­دى. ەلىمىزدىڭ ەگەمەندىگىمەن بىرگە جا­ساسىپ, زاماناۋي تالاپتارعا ساي دامىپ كەلە جات­قان مەديتسينا كۇن­نەن-كۇنگە جاڭاشا جەتىستىكتەرىمەن بار­شامىزدى قۋان­تىپ كەلەدى. ونىڭ بارلىعى, ارينە, تاۋەلسىزدىگىمىزگە قول جەتكىزگەن جاڭا قازاقستاننىڭ جا­ڭا ءمۇم­كىن­دىكتەرى ەكەندىگى ءسوزسىز. دەنى ساۋ ۇلت پەن ۇرپاق قالىپ­تاس­تى­رۋ مەم­لە­كە­تى­مىزدىڭ باسىم باعىت­تارىنىڭ ءبىرى ەكەنىن جاقسى تۇسىنەمىز. جاندوس ءنادىروۆ, جامبىل وبلىستىق دەنساۋلىق ساقتاۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى تاراز.