كەڭەستىك كەزەڭدە جوعارى ءبىلىمدى مامانداردى اۋىلعا ولاردىڭ ەركىنەن تىس, كۇشتەپ جىبەرۋ تاجىريبەسى ورنىققانى جاسىرىن ەمەس. ەشقانداي الەۋمەتتىك-تۇرمىستىق جاعداي تۋعىزىلماعان, ءتيىستى قارجىلاي كومەك كورسەتىلمەگەن ۋاقىت ارالىعىندا ينستيتۋت بىتىرگەن جاستار بەينەبىر جازاسىن وتەپ جۇرگەن جانداي كۇي كەشتى دەسەك, شىندىقتان الشاق كەتپەيمىز.
ەگەمەن ەل بۇل ماسەلەگە ومىرشەڭ دە وركەنيەتتى كوزقاراس تۇرعىسىنان كەلە بىلگەنى ۇلكەن مەرەي. سونىڭ ءبىرى – باستاۋى وسىدان ءتورت جىل بۇرىن قالانعان «ديپلوممەن – اۋىلعا» جوباسى. ناقتىراق ايتقاندا, بۇل ماسەلە 2007 جىلى ەلباسى قاتىسقان اۋىل شارۋاشىلىعى قىزمەتكەرلەرىنىڭ رەسپۋبليكالىق فورۋمىندا كوتەرىلگەنى بەلگىلى. وسى ارادا اتالعان جوبانىڭ العاشقى دەم بەرۋشىسى دە, ونىڭ العا باستىرۋشىسى دا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەكەنىن ايتۋدىڭ ءوزى ءبىر مارتەبە. اتالعان كەڭەستە ەلباسى كوتەرگەن وسى ماسەلەگە وراي 2008 جىلى اۋىلعا باراتىن مامانداردى ماتەريالدىق تۇرعىدان ىنتالاندىرۋ جونىندە ارنايى زاڭ كۇشىنە كىردى. بۇدان كەيىنگى كەزەڭدە وسى زاڭدى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۇكىمەتتىڭ ءتيىستى قاۋلىسى قابىلداندى.
مىنە, بۇگىندە رەسپۋبليكانىڭ ءار قيىرىندا كەڭىنەن ءجۇزەگە اسا باستاعان «ديپلوممەن – اۋىلعا» جوباسىنىڭ تۇڭعىش باستاۋى وسىنداي. ەگەمەن ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى ءۇشىن ەرەكشە ماڭىزى بار بۇل ءىس اقجايىق وڭىرىندە دە ويداعىداي ىسكە اسىپ كەلەدى. ناقتىراق ايتقاندا, اتالعان جوبا شەڭبەرىندە 2009 جىلى وبلىستا 509 مامان اۋىلدىق ەلدى مەكەندەرگە بارىپ قىزمەتكە ورنالاستى. تيىسىنشە بۇل كورسەتكىش 2010 جىلى 529-دى قۇرادى. بيىلعى جىلى جوعارى ءبىلىمدى جاس مامانداردىڭ ءوز ەرىكتەرىمەن شالعاي اۋىلدارعا بارۋ ءۇردىسى ودان ءارى جالعاستى.
الداعى جانە وتكەن جىلمەن سالىستىرا قاراعاندا, بيىل بۇل لەكتىڭ ءسال تومەن بولۋىن باتىس قازاقستان وبلىستىق ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ باسقارماسى مەملەكەتتىك ورگاندار قىزمەتىنىڭ تيىمدىلىگىن باعالاۋ جانە مونيتورينگ ءبولىمىنىڭ باستىعى رايسا ەركەعاليەۆا بۇعان دەيىن ورىن العان بيۋدجەتتىك قاراجاتتىڭ تاپشىلىعىمەن بايلانىستىرعان. الايدا قاراشا ايىنىڭ باسىنان باستاپ بۇل تاپشىلىقتىڭ ورنى ارتىعىمەن تولىقتىرىلعان ەكەن. سوندىقتان دا بيىلعى جىل قورىتىندىسىندا اۋىلعا باراتىن ديپلومدى مامانداردىڭ سانى الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرا قاراعاندا ارتىق بولماسا كەم بولمايدى دەپ مالىمدەدى.
تاعى دا كەڭەستىك كەزەڭمەن سالىستىرا قاراعاندا, ەگەمەن ەل جاعدايىندا جاس ماماندارعا تۋعىزىلعان جاعداي جەر مەن كوكتەي ەكەنىنە ايقىن كوز جەتكىزە تۇسەمىز. ايتالىق, ول كەزدە اۋىلدا تۇراتىن مۇعالىمدەر مەن دارىگەرلەردىڭ جالاقىسى وتە از, ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيىنە جەتەتىندەي عانا ەدى. مىسال ءۇشىن ايتساق, سوڭعى جىلدارى رەسپۋبليكادا بۇل ماماندىقتا ىستەيتىن اۋىل تۇرعىندارىنىڭ جالاقىسى 100 پايىزعا دەيىن وسكەنى بەلگىلى. سونداي-اق دارىگەرلەر مەن مۇعالىمدەردىڭ مارتەبەسىن ءوسىرۋ باعىتىندا دا ايتارلىقتاي جۇمىستار اتقارىلدى.
ايتا بەرسە, باتىس وڭىرىندە مۇنداي مىسالدار جەتكىلىكتى. وسىلايشا مۇندا ەگەمەندىكپەن ەنشىلەس «ديپلوممەن – اۋىلعا» جوباسى ءتورت اياعىنان تەڭ باسىپ كەلەدى.
تەمىر قۇسايىن.
باتىس قازاقستان وبلىسى.