10 جەلتوقسان, 2011

قامقورلىقتى تەڭدەي كورىپ كەلەمىز

470 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

«تاۋەلسىزدىك جىلدارى قازاق­ستان بۇكىل الەمگە ۇلتارالىق تاتۋ­لىققا جەتۋ ستراتەگياسىنىڭ بار ەكەنىن جاريا ەتتى» دەپ اتاپ وتكەن بولاتىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ. شىنىمەن دە, ءبىزدىڭ مەملەكەتىمىزدە ۇلت وكىلدەرى اراسىنداعى رۋحاني ىنتىماقتاستىق وزەكتى ءما­سە­لەلەردىڭ ءبىرى بولىپ ەسەپتەلەدى. بارىمىزگە ءمالىم, قانداي قوعامدا دا  رۋحاني ىنتىماقتاستىققا جەتۋ كەپىلى قاي ۇلتتىڭ وكىلى بول­ما­سىن ولاردىڭ تەڭ قۇقىقتىعىندا جانە ەركىندىگىندە. بۇل تۇجى­رىم­دامالار ەلىمىزدىڭ اتا زاڭىندا بەكىتىلگەن, ياعني قازاقستان ءوز تاۋەل­سىز­دىگىن ال­عان­نان باستاپ جۇرگى­زىل­گەن دەمو­كرا­تيالىق رەفورمالار وسى باعىت­تى ۇستاندى.

90-جىلدارى ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا تۇجىرىمدامالارى جاسالدى, ونىڭ ىشىندە قازاقستان رەسپۋبلي­كا­سىن­داعى ەتنومادەني ءبىلىم بەرۋ تۇ­جى­رىمداماسى دا بار. اتالعان قۇ­جات­تا ەتنومادەني ءبىلىم بەرۋدىڭ ما­ڭىز­دىلىعى وتپەلى كەزەڭدەگى ءبىلىم بەرۋدەگى داعدارىسپەن بايلانىستى بولدى. كەڭەس وداعى داۋىرىندەگى ءبىلىم بەرۋ جانە تاربيە بەرۋ ماز­مۇ­نىن ۋنيفيكاتسيالاۋ باعىتى ۇلت­تىڭ جانە ۇلتتىق توپتاردىڭ ەتنو­ما­دەني سۇرانىستارىن قاناعات­تان­دىرا المادى. بىراق تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزۋمەن بىرگە بۇل پروبلەمالار شەشىلدى. ەلباسىمىزدىڭ كو­رەگەندىگى ارقاسىندا بۇگىنگى تاڭدا وتانىمىزدىڭ 62 مەكتەبىندە 16 000 ۇيعىر ۇل-قىزدارى ۇلتتىق قا­دىر-قاسيەتىن ساقتاي وتىرىپ, تو­لىق­قاندى ءبىلىم الۋدا. ۇلتتىق قا­دىر-قاسيەت مەنىڭ تۇسىنىگىمدە اناڭ­نىڭ ءتىلىن ءبىلۋ, ءوز حالقىڭنىڭ ەڭ جاقسى قاسيەتتەرىن, داستۇرلەرىن بو­يىڭا ءسىڭىرۋ جانە ءوز ۇلتىڭنىڭ الدىندا بورىش, جاۋاپكەرشىلىك رەتىندە قالىپتاسقان تالاپتاردان تومەن ءىس-ارەكەت جاساماۋ. جوعارىدا ايتىلعان 62 مەكتەپتىڭ ىشىندە 12 مەكتەپ ۇيعىر تىلىندە وقىتاتىن, ال قالعانى ارالاس مەكتەپتەر. بۇل مەك­تەپتەر قاتارىندا مەن باس­شى­لىق جاساپ وتىرعان ا. روزىباكيەۆ اتىنداعى №153 مەكتەپ- گيمنازيا دا بار. مەكتەپ 1964 جىلى اشىلعان, ال 2001 جىلى گيمنازيا ءمار­تە­بەسىن الىپ, ەلى­مىز­دە العاشقى ۇيعىر تىلىندە وقىتاتىن گيم­نازيا بولدى.

ەلىمىزدە از ۇلت وكىل­دەرىنىڭ ءبىلىم الۋى­­­نا جاسالعان ءمۇم­كىندىكتەر تۋرالى 2010 جىلى 22-23 شىلدەدە اۆستريانىڭ استا­نا­سى ۆەنا قالاسىندا ءوت­كەن ەقىۇ-نىڭ «وب­رازوۆانيە ليتس پرينادلەجاششيح ك ناتسيونالنىم مە­نشينستۆام: ينتەگراتسيا ي راۆەنستۆو» اتتى ۇلكەن فورۋمعا قا­تى­­سىپ, قازاقستانداعى ۇيعىر تىلىندەگى مەكتەپتەردە ءبىلىم الۋعا جاسال­عان مۇمكىندىكتەر تۋرالى ايت­تىم. ايتسا ايتقانداي, قازاق­ستان رەس­پۋب­لي­كاسى ءبىلىم جانە عى­لىم مي­نيستر­لى­گىنىڭ, قازاقستان حال­قى اس­سامب­لەيا­سىنىڭ, ۇيعىر­لار­دىڭ رەس­پۋب­ليكا­لىق ەتنوما­دە­ني ورتا­لى­عىنىڭ قول­داۋىمەن ۇيعىر تىلىندەگى مەك­تەپ­تەردىڭ پروبلەمالارى جانە ونى شەشۋ جولدارىنا ارنالعان سەمينار-كونفەرەنتسيالار ۇدايى ۇيىم­داستىرىلىپ كەلەدى.

بۇگىنگى تاڭدا مەن باسقارىپ وتىرعان گيمنازيانىڭ العا قويعان مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا 2010- 2020 جىلدارى «ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ رەسپۋبليكالىق باعدا­رلا­ماسىنىڭ» تۇجىرىمدامالارى باس­شىلىققا الىندى. بۇعان البەتتە باسەكەگە قابىلەتتى ماماندار كەرەك. ول ءۇشىن مەكتەپتىڭ ماتەريالدىق- تەحنيكالىق بازاسىن بۇگىنگى كۇن ت­الابىنا ساي جاڭا تەحني­كا­لىق قۇ­رال­دارمەن جاب­­دىق­­تاۋ كۇن ءتار­تى­بىن­دەگى ءبىرىنشى ءما­سەلە بو­ل­دى. گيم­نا­زيا­دا­عى 38 وقۋ كابينەتتەرى بۇگىنگى كۇن تالا­بى­نا ساي جاڭا تەحن­يكا­لىق قۇرال­دار­مەن جاب­دىق­تال­عان. سەگىز ينتەراكتيۆتى تاقتا, 18 ۆيدەوپروەكتور ور­نا­تى­­لىپ, في­زيكا, بيولوگيا وقۋ كابينەتتەرى تولىعىمەن زاماناۋي جاب­دىق­تالىپ, گيمنازيا مۇعالىم­دەرى­نىڭ جا­ڭا پەداگوگيكالىق تەحنو­لو­­گيا­لاردى پايدالانۋىنا تولىق جاع­داي جا­سال­عان. سونداي-اق 150 ورىن­دى ءما­جى­لىس زالى, 260 ورىندى مادە­نيەت ءۇيى, 200 ورىندى اسحانا, 3 سپورت زالى, 2 فۋتبول, 2 تەننيس الا­­ڭى زا­مان­عا ساي جابدىقتالعان. تالاي شاكىرتكە ءتالىم بەرىپ, قاناتىن قا­تايتىپ, ومىرگە جولداما بەرگەن گيمنازيادا بۇگىنگى تاڭدا 1200 ءشا­كىرت ءبىلىم الۋدا. ولار­عا 92 مۇع­ا­لىم ساباق بەرەدى. ولار­دىڭ وتىز ەكىسى جاڭا بۋىن وقۋلىق­تارى­نىڭ اۆ­تور­لارى ءجا­نە اۋدارما­شى­لارى.

وقۋ تاربيە ءۇردىسىن ورگە باس­تى­رۋعا ۇمتىلعان, ۋاقىت تالابىنا ساي جاڭا تالپىنىستارعا جانە شى­عار­ماشىلىق ىزدەنىستەرگە بوي ۇر­عان بۇل پەداگوگيكالىق ۇجىمى­مىز­دىڭ ەڭبەگى ايتۋعا تۇرارلىق. مەكتەپ ۇجىمى جىل سايىن ال­ما­تى قالاسى اكىمى تاراپىنان ۇيىم­داستىرىلاتىن «قالانىڭ ەڭ ۇزدىك مەكتەبى» اتتى بايقاۋىنا قاتىسىپ, 2001 جىلى جۇلدەلى «ەڭ شىعار­ما­شىل ۇجىم», ال 2009 جىلى «ءبىلىم شامشىراعى – مادەنيەتتىڭ جارىق جۇلدىزى» نوميناتسيالارى بويىن­شا جۇلدە الۋ قۇرمەتىنە يە بولدى. مۇعالىمدەردىڭ ءبىلىم دەڭگەيى مەن كاسىبي شەبەرلىگىنىڭ ارقاسىندا مەك­تەپتىڭ تالاپتى دا, تالانتتى ءشا­كىرتتەرى قالالىق, رەس­پۋب­ليكا­لىق الامان بايگەلەردەن وزىپ كەلىپ, ۇستاز ەڭبەگىن اقتاۋدا.

2010-2011 وقۋ جىلى شاكىرت­تەرىمىز قالالىق عىلىمي جوبالار جارىسىنان 3, قالالىق وليمپيادادا 3, رەسپۋبليكالىق وليمپيادادا 1 جۇلدەلى ورىن العان بولسا, سپورتتان حالىقارالىق, رەسپۋب­لي­كالىق سا­يىس­تار­دىڭ جەڭىمپازدارى گيمنازيا­مىزدى جوعارى مەجەدەن كورسەتتى.

بيىلعى جولداۋىندا ەلباسى مەم­لەكەتتىك ءتىلدى ساپالى, جاڭا دەڭ­گەيگە كوتەرۋ ماسەلەسىنە ايرىق­شا نازار اۋداردى. ءبىزدىڭ پەدا­گو­گيكالىق ۇجىم قازاق ءتىلىن مەڭگەرۋ مەجەسىنە ابىرويلى جەتەتىنىمىزگە كۇمان كەلتىرمەيدى. قازىردىڭ وزىندە وقۋشى­لا­رى­­مىز قازاق ءتىلىن تە­رەڭدەتىلگەن باع­دارلامامەن وقىپ, مەملەكەتتىك ءتىل بو­يىنشا وتكىزىلىپ جاتقان جارىس­تار­دا الدىڭعى ورىن­داردى يەلەنىپ كەلەدى.

وسى ءساتتى پايدالانا وتىرىپ, ەلىمىزدەگى باقۋاتتى تۇرمىس, ۇلت­ارا­لىق تاتۋلىق پەن ساياسي تۇراق­تىلىق ەلباسى ەسىمىمەن بايلا­نىس­تى ەكەنىن ايتقىم كەلەدى. سون­دىق­تان دا ءبىز, قازاقستاندىق ۇيعىر­لار, ەلبا­سى­مىز­دىڭ ۇلتتار دوستاستىعى جانە ولاردىڭ دامۋىنا ەرەكشە كو­ڭىل بولگەن ساياساتىنا العى­سى­مىز­دى بىلدىرە وتىرىپ, ەل تاۋەل­سىزدىگىنىڭ 20 جىل­دىق مەرەيتويى­مەن بارشا جۇرت­تى شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىز.

شاۆكات ۋماروۆ, ۇيعىر تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەر قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى,  ا.روزىباكيەۆ اتىنداعى № 153 مەكتەپ-گيمنازيا ديرەكتورى.

الماتى.

سوڭعى جاڭالىقتار