ساپالى ءبىلىم بەرۋ قازاقستاننىڭ يندۋستريالاندىرىلۋىنىڭ جانە يننوۆاتسيالىق دامۋىنىڭ نەگىزىنە اينالۋى ءتيىس.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ قازاقستان حالقىنا جولداۋىنان.
ۋاقىتپەن ۇندەس ۋنيۆەرسيتەت
تاۋەلسىزدىكتىڭ سوڭعى جىلدارى قۇرىلعان «نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى» قازىرگى زامان تالابىنا ساي جاراقتالعان عىلىمي ينفراقۇرىلىمى بار بىردەن ءبىر جوعارى وقۋ ورنى ەكەنى داۋسىز. جاڭا داۋىردەگى بۇل ۋنيۆەرسيتەتكە ەڭ ۇزدىك ۇلتتىق جانە حالىقارالىق زەرتتەۋلەر توپتاستىرىلىپ, ولارعا شىعارماشىلىق قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن بارلىق قاجەتتى جاعدايلار قاراستىرىلعان. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ستراتەگيالىق ماقساتى: بىرىنشىدەن – عىلىم مەن تەحنولوگيادا تىڭ تەندەنتسيالاردى قۇرۋعا جانە دامىتۋعا قابىلەتتى كاسىبي مامانداردىڭ جاڭا ۇرپاعىن قالىپتاستىرۋ, ەكىنشىدەن – بىلىمگە نەگىزدەلگەن ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ تۇراقتى جانە ونىڭ جان-جاقتى دامۋىنا ىقپال ەتەتىن ءبىلىم, عىلىم جانە ءوندىرىس ينتەگراتسياسىنىڭ مودەلىن قۇرۋ; ۇشىنشىدەن – وقۋ باعدارلامالارىن ينتەرناتسيونالداندىرۋ جانە الەمدىك جوعارى وقۋ ورىندارىمەن سەرىكتەستىك قارىم-قاتىناس ارقىلى الەمدىك ءبىلىم مودەلىن قالىپتاستىرۋ; تورتىنشىدەن – ءبىلىم الۋ ءۇشىن جاعدايلاردى قامتاماسىز ەتەتىن قازىرگى زامانعا ساي تەحنولوگيالىق ينفراقۇرىلىمىن قۇرۋ, سونداي-اق الەمدىك ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن جانە عىلىمي ورتالىقتارمەن بىرلەسكەن عىلىمي زەرتتەۋلەردى وتكىزۋ; بەسىنشىدەن – الەۋمەتتىك پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلاردىڭ قۇرامىن قۇرۋ جانە وتاندىق وقىتۋشىلاردىڭ مۇمكىندىكتەرىن ارتتىرۋ; التىنشىدان – ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ۇلتتىق جانە حالىقارالىق بەدەلىن قالىپتاستىرۋ بولىپ تابىلادى. سونداي-اق ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان بۇل ۋنيۆەرسيتەت كەلەشەكتە ەلىمىزدىڭ زياتكەرلىك ەليتاسىن قالىپتاستىرۋدى دا ماقسات ەتىپ وتىر. قازىر نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتى الەمنىڭ 30 ۇزدىك جوعارى وقۋ ورىندارى قاتارىنا كىرەتىن ۋنيۆەرسيتەتتەرمەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم شارتتاردى بەكىتكەن. مەملەكەت باسشىسىنىڭ شەشىمىمەن ۋنيۆەرسيتەت اشىلعاننان بەرگى ەكى جىلدىڭ ارقايسىسىندا 500 ءبىلىم بەرۋ گرانتتارى ءبولىنىپ, تەك سول بويىنشا عانا جاستار ءبىلىم الىپ جاتىر. ۋنيۆەرسيتەتتە 4 زەرتتەۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. ولار: ءومىر تۋرالى عىلىمدار, بالاما ەنەرگەتيكا جانە حالىقارالىق-پانارالىق, ينسترۋمەنتالدىق, ءبىلىم بەرۋ ساياساتى زەرتتەۋلەر ورتالىقتارى. سونداي-اق, 6 مەكتەپ (فاكۋلتەت) باكالاۆريات بويىنشا – ينجەنەريا, جاراتىلىستانۋ, گۋمانيتارلىق عىلىمدار مەكتەبى, مەديتسينا مەكتەبى, ماگيستراتۋرا جانە رhD باعدارلاماسى بويىنشا 2012 جىلدان باستاپ مەملەكەتتىك ساياسات جانە بيزنەس مەكتەبى جۇمىس ىستەيتىن بولادى.«ەگەمەن-اقپارات».
دەرەك پەن دايەك
قازاقستان يۋنەسكو-نىڭ ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋ يندەكسى بويىنشا 4-ءشى ورىندى يەلەندى.***
ەلىمىز امەريكالىق «Newsweek» قوعامدىق-ساياسي جۋرنالىنىڭ زەرتتەۋلەرى ناتيجەسىندە ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيى بويىنشا ەڭ ۇزدىك 100 ەل رەيتينگىسىندە14 ورىندا.***
51-ءشى حالىقارالىق ماتەماتيكالىق وليمپيادادا قازاقستاندىق وقۋشىلار 98 ەل ورەندەرى اراسىنان 5 ورىندى يەلەندى.***
2010-2011 وقۋ جىلىندا وقۋلىقتار ساتىپ الۋعا 5 ملرد. 941 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ, ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ وقۋشىلارى وقۋلىقتارمەن 94,3 %-عا قامتىلعان.***
تەحنيكالىق جانە كاسىبي ءبىلىم بەرۋدە 894 وقۋ ورنى جۇمىس ىستەيدى. ءبىلىم الۋشىلار سانى – 603,8 مىڭ ادامدى قۇراپ, 185 ماماندىق بويىنشا كادرلار دايارلاۋ جۇزەگە اسىرىلادى.***
حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ارىپتەستىك قاتىناستار اياسىندا يندۋستريا قاجەتتىلىكتەرىنە سايكەس 39 ماماندىق بويىنشا مودۋلدىك باعدارلامالار جاسالدى. 107 ادام شەتەلدىك ورتالىقتاردا بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىردى. كاسىپتىك ليتسەيگە 56 شەتەل وقىتۋشىلارى شاقىرىلدى. قازىر ەلىمىزدە 6960 مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىم بولسا, ونىڭ 2483-ءى بالاباقشا, 4477-ءسى شاعىن ورتالىقتار ەكەن. وندا 480 مىڭ بالا تاربيەلەنۋدە.***
تاۋەلسىزدىك جىلدارى ىشىندە وتانىمىزدا 780 مەكتەپ پايدالانۋعا بەرىلىپ, 4 اۋىسىممەن ساباق بەرۋ مۇلدە توقتاپ, 3 اۋىسىمدى مەكتەپتەر 76 بىرلىككە قىسقارعان. «100 مەكتەپ» جوباسى بويىنشا 104 مەكتەپ سالىنىپ, پايدالانۋعا بەرىلگەن.***
ەلىمىز بويىنشا 4,5 ميلليون ادام ءبىلىم الۋدا. ولارعا 414,5 مىڭ پەداگوگ ءدارىس وقىپ, تاربيە بەرۋدە.***
بيىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ مۇعالىمدەردىڭ ەڭبەكاقىسى 30 پايىزعا وسسە, 1 قىركۇيەكتەن جوعارى كاتەگوريالارى بار مۇعالىمدەر بىلىكتىلىگى ءۇشىن لاۋازىمدىق جالاقىسىنا 100 پايىز كولەمدە قوسىمشا اقى الاتىن بولادى. بۇعان بيۋدجەتتەن 5,3 ميلليارد تەڭگە بولىنگەن.***
«ديپلوممەن – اۋىلعا» جوباسىنىڭ شەڭبەرىندە 12 مىڭ مامان اۋىلدىق جەردە جۇمىس ىستەۋگە بەل بۋعان. ولاردىڭ 2 مىڭنان استامى تۇرعىن ءۇي الۋ ءۇشىن 1,9 ملرد. تەڭگە كولەمىندە پايىزسىز نەسيە العان.
__________________________
ايقارما بەتتىڭ ماتەريالدارىن ۇيىمداستىرعان بەرىك سادىر.
