1925 جىلعا دەيىن قازاقتاردى يمپەرياشىل رەسەي «قىرعىز-قايساق» دەپ كەمسىتىپ كەلگەندىگى بەلگىلى. ال قىرعىزدارعا «قارا قىرعىز» دەپ ايدار تاقتى.
قازاق استاناسىن قيىرداعى ورىنبوردان ورتالىققا كوشىرگەن سۇلتانبەك قوجانوۆ باستاعان الاش قايراتكەرلەرى يمپەريامەن جاعالاسىپ ءجۇرىپ قازاق دەگەن اتاۋدى قايتاردى.
بايتاق حالقىمىزدى باسىنعىسى كەلگەن كەلىمسەكتەرگە ەسىكتەگى ورنىن كورسەتتى. جاڭا استاناعا «قىزىلوردا» دەگەن اتاۋ بەرىپ, جاڭا ۇكىمەتتىڭ ءۇيىن سالدى. بىراق زامانانىڭ ۇيىتقىعان جەلى تاريحي نىساندى بۇزىپ تىنعان بولاتىن. جاڭا ورتالىق سالۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعاندا عالىمداردىڭ مۇراعاتتان تاپقان عيماراتتىڭ سىزباسى نەگىزگە الىنعان. كيىز تۋىلدىرىقتى الاشتى ءوز الدىنا ەگەمەن ەل قىلامىز دەپ باسىن بايگەگە تىككەن قازاقتىڭ اسىل ازاماتتارىنىڭ ءيىسى سىڭگەن كيەلى جەرگە ۇلتتىق جاڭعىرۋعا نەگىزدەلگەن كەشەن بوي كوتەردى. قازاق ورتالىق اتقارۋ كوميتەتى ۇلگىسىمەن سالىنعان بۇل عيماراتتىڭ ءبىر جاعىندا «رۋحاني جاڭعىرۋ» ورتالىعى, ءبىر جاعىندا مۋزەي ورنالاسادى.
– سىرداريا وزەنىنىڭ سول جاعالاۋى يگەرىلە باستاعالى العاش سالىنىپ بىتكەن ورتالىق عيماراتى بولدى. مەملەكەتتىك كوميسسيا عيماراتتى قابىلداپ الدى. قازاق ورتالىق اتقارۋ كوميتەتىنىڭ عيماراتىنىڭ سىزباسىمەن سالىنعان نىسان استانا بولعان اقمەشىتتە حالىققا قىزمەت ەتكەن جالاۋ مىڭباەۆ, احمەت بايتۇرسىن ۇلى, ۇزاقباي ق ۇلىمبەتوۆ, ءاليحان بوكەيحانوۆ سەكىلدى الاش قايراتكەرلەرىنىڭ ۇلت الدىنداعى ەڭبەگىنە قۇرمەت, – دەيدى ورتالىق ديرەكتورى نۇرلىبەك مىڭجاسوۆ.
قۇرىلىس مەردىگەرى, «پرومسترويسەرۆيس» سەرىكتەستىگىنىڭ باس ديرەكتورى ماناربەك ەسپەمبەتوۆ بۇرىنعى عيمارات قالانعان نيكولاي زامانىنداعى كىرپىش تابىلماعاندىعىن ايتادى. بىراق سول نەگىزدەگى كىرپىشتى رەسەيدىڭ بەلگورود قالاسىنان الدىرعان.
باقتيار تايجان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قىزىلوردا وبلىسى
