حالقىمىزدىڭ قاندىقول قاراقشىلارعا ايتارى, وسى
الماتى تۇبىندەگى بورالداي كەنتىندە بولعان سوڭعى وقيعا لاڭكەستىكپەن قاتتى ەمەس, قاتال كۇرەسۋ قاجەت ەكەندىگىن ايعاقتاپ بەردى. وسى ورايدا, ەلدىڭ تىنىشتىعىن بۇزعان سۇمەلەكتەرگە ەش اياۋشىلىق جاسالماۋى تيىستىگىن دە اتاپ كورسەتكەن ءجون. مۇنداي ۇستانىم وقىرماندار پىكىرلەرىنەن دە انىق اڭعارىلادى. تومەندە سونداي پىكىرلەردىڭ بىرنەشەۋى جاريالانىپ وتىر. مۇنى بۇكىل قازاقستاندىقتاردىڭ كوزقاراسى دەپ قابىلداۋ كەرەكتىگى اقيقات. ____________________________________ب ۇلىك شىعارۋ ادام ولتىرۋدەن دە اۋىر كۇنا
الماتى وبلىسى, ىلە اۋدانى, بورالداي ەلدى مەكەنىندە لاڭكەستىك ارەكەتتەر ورىن العانى ەلدىڭ مۇسىلمان قاۋىمىن ءدۇر سىلكىندىردى. سونىڭ سالدارىنان 8 قاراشا كۇنى ەكى پوليتسيا قىزمەتكەرىنىڭ قازا تاپقانى, وسى قىلمىستىق ءارى قانىپەزەرلىك ءىستى ىزدەستىرۋگە جانە انىقتاۋعا باعىتتالعان ارنايى وپەراتسيا بارىسىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى «ارىستان» ءبولىمشەسىنىڭ ەكى قىزمەتكەرى جارالانىپ, كەيىننەن وسى اۋىر جاراقاتتىڭ سالدارىنان كوز جۇمعانىن قر باس پروكۋراتۋراسىنىڭ حابارى ارقىلى تەلەديداردان ەستىپ, ءبىلىپ وتىرمىز. ەگەمەندىك العان كەزگە دەيىن حالقىمىز ءدىني قۇندىلىقتارعا شولىركەپ كەلگەنى بەلگىلى. ويتكەنى, كوممۋنيستىك ساياسات, ءدىني اتەيزم مۇسىلمان قاۋىمىنىڭ قاسيەتتى يسلام ءدىنىن ەركىن ۇستانۋىنا كەدەرگى كەلتىردى. تەك تاۋەلسىزدىككە قولىمىز جەتكەننەن كەيىن عانا يسلام ءدىنىن ۇستانۋشىلاردىڭ لەگى مولايىپ, مەشىتكە كەلۋشىلەر مەن نامازعا جىعىلۋشىلار سانى ارتا ءتۇستى. ارينە, بۇل قۋانىشتى ءجايت بولعانىمەن, ءباز-ءبىرەۋلەر ءۇي ىشىنەن ءۇي تىگىپ, ءدىني ەكسترەميستىك ارەكەتتەرگە بارىپ, ىنتىماعى مەن بىرلىگى جاراسقان مۇسىلمانداردىڭ اراسىنا ىرىتكى سالۋى اۋىر كۇنا بولىپ تابىلادى. بۇعان مىسال رەتىندە بورالدايدا ورىن العان لاڭكەستىك توپ ءمۇشەلەرىن دە كەلتىرۋگە بولادى. بۇل قانىپەزەرلەر قاسيەتتى قۇران مەن حاديستەرگە قارسى جەكسۇرىن ءىس-ارەكەتتەرگە بارىپ وتىر دەپ ەسەپتەيمىز. سوندىقتان دا ولاردىڭ لاڭكەستىك ماقساتتاعى بۇزىق وي-پيعىلدارىن قاتاڭ ايىپتايمىز. قازاقستاندىق قوعام مەن قازاق ەلىنىڭ تىنىشتىعىن بۇزۋعا ارەكەت جاساعان ب ۇلىكشىلەردىڭ ز ۇلىمدىق ءىس-ارەكەتتەرى يسلام دىنىمەن ءۇش قايناسا سورپاسى قوسىلمايدى. ءويتكەنى اللا تاعالا قۇران-كارىمدە مۇسىلماندارعا ب ۇلىك شىعارۋعا قاتاڭ تۇردە تىيىم سالعانى بەلگىلى. ارينە, قاسيەتتى قۇراندا لاڭكەس نەمەسە لاڭكەستىك دەگەن ءسوز جوق. ونىڭ ەسەسىنە ب ۇلىك شىعارۋ دەگەن تىركەس بار. بۇل ەكەۋى ءبىر-بىرىمەن توركىندەس, ماعىنالاس ۇعىمدار بولىپ تابىلادى. ايتالىق, قۇران-كارىمنىڭ باقارا سۇرەسىندە: «ب ۇلىك شىعارۋ ادام ولتىرۋدەن دە اۋىر كۇنا» دەپ كورسەتىلگەن. ال ءمايدا سۇرەسىندە «اللا تاعالا ب ۇلىك شىعارۋشىلاردى سۇيمەيدى» دەپ جازىلعان. سوندىقتان دا اللا تاعالانىڭ جەر بەتىنە بەيبىتشىلىك پەن تىنىشتىقتى ورناتۋ ءۇشىن تۇسىرگەن سوڭعى ءدىنى يسلام, ءبۇلىكشىلەردى تەرەڭ ايىپتايدى. ءبىزدىڭ قوعامدا لاڭكەستىك پەن ب ۇلىك شىعارۋشىلارعا ورىن جوق. ونىڭ الدىن الۋ ءۇشىن اۋىزبىرشىلىك تانىتا بىلەيىك, اعايىن. باۋىرجان الي ۇلى, قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ باتىس قازاقستان وبلىسى بويىنشا وكىل يمامى. ورال.* * *
بالالارىمىزدى قاسكۇنەمدەردىڭ قولىنان قازا تابۋى ءۇشىن ءوسىرىپ وتىرمىز با؟
وتكەن اپتا سوڭىندا تەلەارنالاردان «الماتى وبلىسىنداعى بورالداي كەنتىندە لاڭكەستىك ۇيىمنىڭ بەس ءمۇشەسىنىڭ كوزى جويىلىپ, ارنايى وپەراتسيا بارىسىندا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى «ارىستان» قىزمەتى ارنايى ءبولىمشەسىنىڭ ەكى قىزمەتكەرى قازا تاپتى» دەگەن سۋىت حاباردى ەستىپ, جاعامىزدى ۇستادىق. ونىڭ الدىندا عانا تارازداعى وقيعا ەلدى دۇرلىكتىرىپ, پيعىلى جامان قارانيەت جىگىت قانشاما ادامنىڭ قانىن موينىنا جۇكتەگەن ەدى. قاراپ وتىرساق, بۇل قاندى جاعداي ءبىر ەمەس, ەكى ەمەس ورىستەپ بارا جاتۋى – اسىرەسە, كوپ بالالى انالاردىڭ تىنىشىن الۋدا. سوندا ءبىز بالالارىمىزدى قاسكۇنەمدەردىڭ قۇربانى بولۋى ءۇشىن تۋىپ, ءوسىرىپ, تاربيەلەپ وتىرمىز با؟ ەستىپ-بىلۋىمىزشە سول لاڭكەستىك ارەكەتتەردى ۇيىمداستىرىپ, ءوزىن ءوزى جارىپ جىبەرىپ جاتقانداردىڭ بارلىعى ءدىندى جامىلا وتىرىپ, دىننەن بەزگەندەر. سەبەبى, ءارتۇرلى قاساڭ ۇعىمعا سانالارىن سانسىراتقان كەيبىر جاستار قاسيەتتى يسلام ءدىنىنىڭ ءوزىن جىك-جىككە ءبولىپ, جىلىكتەۋ پيعىلىن ۇستانىپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس. مەن ءوزى رەسەيدە تۋىپ-وسكەن قازاقپىن. سويتسەك تە, بىزگە يسلام ءدىنىن ىشتەي مويىنداپ, سانامىزدا ساقتاپ, «ءبيسميلامىزدى» اۋزىمىزدان تاستاماۋعا ۇيرەتكەن ەدى. ماسەلەن, اتا-انام كوممۋنيستەر بولسا دا, جاراتقانعا دەگەن سەنىمى كۇشتى بولدى. سودان دا بولار, ءۇش جاسىمىزدان ءتىلىمىزدى كاليماعا كەلتىرىپ, ءبىر اللا تاعالانىڭ بارىنا سەندىرىپ ءوسىردى. كەڭەس وداعىنىڭ تۇكىرىگى جەرگە تۇسپەي تۇرعاننىڭ وزىندە ولىكتى قازاقشا جونەلتىپ, ورازا ۇستاپ, ايت مەرەكەسىن تويلايتىنبىز. بىراق, ول كەزدە بەت-اۋزىن ساقال باسقاندار, ورامال سالىپ, تۇمشالانعان ايەلدەر جوق بولاتىن. قازىر شە؟ ەل – امان, جۇرت تىنىشتا, بەيبىت ومىردە ادام ءولىمى كوبەيىپ كەتتى. انالار بالالارىن اسكەرگە, ۇلكەن قالالارعا جۇمىسقا جىبەرۋدەن قورقادى. ال سوڭعى ءبىر-ەكى ايدىڭ كولەمىندە قازاقتىڭ جىگىتتەرى وزدەرىنىڭ جاپ-جاس ومىرلەرىن قيىپ, سوراقى قىلمىسقا بارۋى اقىلعا سيمايتىن, ادامعا دا, اللاعا دا جات قىلىق. ارينە, ولاردىڭ اتا-اناسى «وسىنداي قاسكۇنەم ارەكەتكە بار, بىرەۋدىڭ بالاسىن ءولتىر» دەپ تاربيەلەمەگەن شىعار. بولماسا تارازداعى ءوزىن ءوزى جارىپ جىبەرگەن جىگىتتىڭ شەشەسى بالاسىنىڭ كىناسىن مويىنداپ, قايتىس بولعان ارىستاي ازاماتتاردىڭ اتا-اناسىنان, وتباسىلارىنان كەشىرىم سۇرار ما ەدى؟ ءتىپتى, ەسىكتى اشپاي, ەلدىڭ بەتىنە قاراۋدان ۇيالدى ەمەس پە. مىنە, بۇل ەلىمىزدىڭ تىنىشتىعىن, بەرەكەسىن كورە المايتىن بۇزىق ويلى, نيەتى, پيعىلى جامان ادامداردىڭ, شەتەلدەگى لاڭكەستىك ۇيىمداردىڭ جاستارىمىزدى ۋلاپ, وسىنداي ارەكەتكە بارۋىنا ءدىندى پايدالانىپ, قارۋ ەتىپ وتىرعاندىعىندا. كۇلبانرا داۋىتوۆا, الماتى قالالىق كوپ بالالى وتباسىلار وداعىنىڭ ءتورايىمى. الماتى.
