بيىلعى ناۋرىز تەك ەلىمىزدە عانا ەمەس, دۇنيە جۇزىندە دە ادەتتەگىدەي وزىندىك ءسان-سالتاناتىمەن اتالىپ ءوتتى. بۇعان عالامتوردا ۇزدىكسىز جارىق كورىپ جاتقان اقپاراتتار اعىنى كۋا. ۇلىق مەيرام كۇندەرى الەمدىك تۇلعالار مەن بەدەلدى ۇيىمدار سىرت قالماي, ءاز-ناۋرىزدى مەرەكەلەگەن تويشىل قاۋىمدى قۇتتىقتايتىنى داستۇرگە اينالعالى قاشان. بۇل جولى دا قۇتتىقتاۋلار لەگى تولاستاعان جوق. سونىڭ ءبىرى – بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريش ناۋرىز مەيرامىن اتاپ ءوتىپ جاتقان بارشا حالىقتى مەيراممەن قۇتتىقتادى. بۇۇ جاڭالىقتار ورتالىعىنىڭ حابارلاۋىنشا, باس حاتشى حالىقتار اراسىنداعى تاتۋلىق پەن دوستىقتى ساقتاۋدا ناۋرىز مەيرامىنىڭ ورنى ەرەكشە ەكەنىن اتاپ وتكەن.
ناۋرىز – بۇكىلحالىقتىق مەيرام. ۇلىس كۇنىن جاڭا جىلدىڭ باستاۋى رەتىندە 3 مىڭ جىلدان بەرى بالقان تۇبەگى, قارا تەڭىز ايماعى, كاۆكاز ەلدەرى, ورتالىق ازيا جانە تاياۋ شىعىس ءوڭىرىن مەكەن ەتكەن ميلليونداعان ادام تويلاپ كەلەدى. سونىڭ سىرتىندا قازاقستاننىڭ وزگە مەملەكەتتەردەگى ەلشىلىكتەرى دە مەرەكەنىڭ ابىرويىن اسقاقتاتىپ, لايىقتى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋدى ۇردىسكە اينالدىردى. ماسەلەن, مىسىر استاناسى كايردە قازاقستان ەلشىلىگىنىڭ عيماراتىندا ناۋرىز مەرەكەسى تويلانىپ, وعان ەلشىلىكتەن باسقا, ءال-ازھار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇجىمى بەلسەنە اتسالىسقان. مەرەكەگە جەرگىلىكتى جەردە تۇراتىن قازاقتار بەلسەنە قاتىسىپ, مەرەكە كورىگىن قىزدىرعان.
ەلشىلىكتىڭ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىنداعى مالىمەتكە سۇيەنسەك, شارانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا ەلشى ا.يساعاليەۆ جۇرتشىلىقتى قۇتتىقتاپ, ءاز-ناۋرىزدىڭ قازاق حالقى ءۇشىن ءمان-ماعىناسى تەرەڭ ەكەنىن, ەلىمىزگە وتىز جىلدان كەيىن ورالعان ۇلىق مەرەكەنى حالقىمىز جىل سايىن تاعاتسىزدانا كۇتەتىنىن جەتكىزگەن.
كايردەگى ناۋرىزدا ساحنالىق قويىلىمدار كورسەتىلىپ, جاستار قازاقشا ءان-كۇيلەردى اۋەلەتىپ, تويدىڭ ءسانىن كەلتىرگەن. سونداي-اق ۇلتتىق ويىن تۇرلەرى دە ويناتىلىپ, گىر كوتەرۋ, كۇرەس, ارقان تارتۋدان جارىس ۇيىمداستىرىلعان.
ناۋرىزدىڭ تاعى ءبىر ناقىشى شۆەتسيادا دا كورىنىس تاپتى. مەرەكەنى وسىنداعى قازاق ۇلتتىق مادەني ورتالىعى وتكىزىپتى. ايتپاقشى, شۆەتسياداعى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىنە وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ ءبىر توپ ونەرپازى دا ارنايى بارىپ قاتىسقانىن اتاپ وتكەن ءجون. ولار قازاقستاندىقتاردىڭ ىستىق ىقىلاسىن الىستاعى قانداستارعا جەتكىزىپ, ءان شىرقاپ, جىردان شاشۋ شاشقان. اتامەكەندەگى اعايىندارىن كورىپ, ەلگە دەگەن ساعىنىشىن باسقان شۆەتسياداعى قازاقتار دا مەيرام كورىگىن قىزدىرىپ, ناۋرىزكوجە ءپىسىرىپ, ۇلتتىق تاعامداردان داستارقان جايىپ, ونەرىمەن شاشۋ شاشتى.
ناۋرىز مەرەكەسىن قىتايداعى قانداستارىمىز دا ۇلكەن ىقىلاسپەن تويلادى. جالپى, بەيجىڭدە تۇراتىن قازاق زيالىلارى ۇلى مەيرامدى 36 جىلدان بەرى مەرەكەلەپ كەلە جاتقانىن اتاپ وتكەن ءلازىم. «جەنمين جيباو» باسىلىمىنىڭ حابارلاۋىنشا, بيىل دا جىلداعى ادەتىنەن جاڭىلماعان قانداستار ارنايى مەرەكەلىك كەش ۇيىمداستىرىپ, التاي ايماقتىق فيلارمونياسى ونەر كورسەتكەن. ناۋرىزعا ارنالعان شاراعا ارنايى كەلگەن قىتاي مەملەكەتتىك ءبىرىنشى دارەجەلى ءارتىسى ۋاڭ حۇڭۋەي مەرەكەگە تارتۋ رەتىندە قازاقتىڭ «سارىجايلاۋ» ءانىن اۋەلەتە سالىپتى.
قازاقستاننىڭ برازيلياداعى ەلشىلىگى دە ناۋرىز مەرەكەسىن ۇيىمداستىرۋدان ەشكىمنەن كەم قالعان جوق. بۇل ەلدەگى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىنە ارنالعان شارادا قازاق دياسپوراسى عانا ەمەس, جەرگىلىكتى ۇلت وكىلدەرى دە قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارىنان ءدام تاتىپ, ۇلتتىق ونەر بۇلاعىنان سۋسىنداپتى. كەلگەن قوناقتاردىڭ الدىندا ءسوز سويلەگەن ەلشى قايرات سارجانوۆ ناۋرىز تۋرالى تاعىلىمدى سوزدەر ايتىپ, جينالعان قاۋىمدى ۇلى مەرەكەمەن قۇتتىقتاعان. شارا بارىسىندا مەيرامدى تاماشالاۋعا كەلگەن قاۋىمعا يۋنەسكو مادەني مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن قازاقتىڭ اسىق اتۋ ۇلتتىق ويىنى كورسەتىلدى. برازيليالىقتار دا مەرەكەلىك سىي رەتىندە دومبىرا شەرتىپ, قازاقتىڭ كۇيىن كۇمبىرلەتتى.
جالپى, ەلىمىزدە وتەتىن كەز كەلگەن ماڭىزدى شارالار مەن مەملەكەتتىك مەرەكەلەرگە ەلىمىزدىڭ سىرت مەملەكەتتەردەگى ەلشىلىكتەرى بەلسەنە اتسالىسادى. دەمەك ناۋرىز مەيرامى دا الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىنە دارىپتەلىپ, شەتەلدىكتەر حالقىمىزدىڭ سالت-ءداستۇرى مەن ادەت-عۇرپىنا قانىعىپ, ونەرى مەن تانىمى تۋرالى وي تۇيەتىنى ءسوزسىز.
