باعىتىمىز – ايقىن, بولاشاعىمىز – جارقىن

25 قاراشادا بولىپ وتكەن «نۇر وتان» حدپ-نىڭ كەزەكتەن تىس ءحىV سە­زىندە بەلگىلەنگەن باعدارلامالىق مىندەتتەر ءوزىنىڭ حالىققا جاقىندىعىمەن ەرەكشەلەنىپ وتىر. بۇل ەلباسى, «نۇر وتان» حالىقتىق-دەموكراتيالىق پار­تيا­سىنىڭ توراعاسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ سويلەگەن سوزىندە جان-جاقتى كورىندى. تومەندە پارتيا سەزىنە كەلىپ, ونىڭ جۇ­مى­سىنا قاتىسىپ قايتقان ءبىر توپ دەلەگاتتىڭ وسى اۋقىمدى سايا­سي شارادان, پارتيانىڭ سايلاۋالدى تۇعىر­نا­ماسىنان ال­عان اسەرلەرىن جاريالاپ وتىرمىز. ولاردا «نۇر وتاننىڭ» قا­شان­دا ءوزىنىڭ مىندەتتەمەلەرىنە ادالدىق تا­نى­تىپ كەلە جاتقا­نىن­ا, وسى جولى دا سول ۇدەدەن كورىنەتىنىنە سەنىمدىلىك ايقىن سەزىلەدى.   تاتۋلىقتى تۋ ەتكەن ەلدەنبىز نۇرجان كالەندەروۆ, جامبىل اۋدانىنىڭ اكىمى. «نۇر وتان» حدپ-نىڭ كەزەكتەن تىس حIV سەزىنەن ۇلكەن اسەر­مەن ورالدىم. ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن كەلگەن دەلەگاتتار ال­دىندا ەلباسى: «ءبىز جاسامپاز جي­ىرما جىلدا ءجۇز جىلعا تاتيتىن ۇلان-عايىر جولدى با­سىپ وتتىك. ارايلى ازاتتىق ارقى­لى قول جەتكىزگەن جەتىس­تىك­تە­رى­مىزدىڭ بار­شا­­سىن­دا «نۇر وتان» پارتيا­سىنىڭ سۇبەلى ۇلەسى بار. توڭىرەگىنە مۇ­رات­تاس سەرىكتەرىم توپتاسقان پارتيا تاۋەلسىزدىك جىل­دارىندا قو­عامدى جاڭا جو­بالارعا جۇمىل­دى­را ءبىلدى. شىن مانىندە حالىقتىق ۇيىمعا اي­نال­عان «نۇر وتان» مەنىڭ باستا­ما­لارىما قولداۋ كور­سەتىپ, ىرگەلى ىستەردىڭ ۇيىتقىسى بولۋدا. وسى­لايشا ءبىز بيىك بەلەستەردى بىرگە باعىندىردىق», دەگەندە كوڭىلىم­دە ەرەكشە ءبىر تولقۋ مەن قۋانىش پايدا بولدى. شىنىندا, بۇل ەل ەگەمەن­دى­گىنىڭ جەڭىسى مەن جەمىسىنىڭ ءبىرى ەمەس پە! تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ تەڭ­دىگى مەن ەلدىگىنىڭ ايقىن كورىنىسى ەلدەگى ساياسي پارتيالاردىڭ پاي­ىم­دى ارەكەتىنەن انىقتالسا كەرەك. «نۇر وتان» حدپ پايىمدى دا پارمەندى تىرلىگى ەلدەگى بۇكىل الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق باعدار­لا­مالاردىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اي­نالدى. ەلىمىزدەگى بارلىق مەملەكەتتىك جوبالار ەلباسىنىڭ سارا ساياساتىنىڭ سۇزگىسىنەن ءوتىپ, پار­تيا­نىڭ دۇرىس باقىلاۋىنان سوڭ جەدەل ءارى ءتيىمدى جۇزەگە اس­تى. بۇ­عان مەملەكە­تى­مىزدىڭ بارلىق اي­ماق­تارىندا اتقارىلىپ جات­قان تاعىلىمدى تىرلىكتەر دالەل. سانانى سەرپىلتىپ, وتان­شىل­دىق سەزىمگە قانات بىتىرگەن ساياسي جيىن­نان تۇيگەنىم, ەل الدىندا اتقارعان ءار جۇمىس اتاۋسىز قال­مايدى ەكەن: ەڭبەكتەگەن بالادان ەڭكەيگەن قا­رياعا دەيىنگى قاۋى­منىڭ ارمان-مۇ­راتى مۇددەلەس بولسا, تاۋەلسىزدىگى ماڭگىلىك مىز­عى­ماس مەملەكەت قۇرۋعا مول ءمۇم­كىندىك بار. بۇعان ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك, ەكو­نوميكالىق جاعدايى جىلدان جىلعا ءوسىپ, قارىشتاپ كەلە جات­قانى دالەل. يننوۆاتسيالىق جوبالار دا جۇيەلى ىسكە اسىپ, ءوز ءناتي­جەسىن بەرۋدە. تاۋەلسىزدىكپەن بىرگە قانات جايعان ارۋ استانامىز دا كۇننەن-كۇنگە اجارلانىپ, ءما­دە­نيەت پەن بەيبىت­شىلىكتىڭ ورداسى اتاندى. اتقا­رى­لىپ جاتقان وڭدى ىستەردە جامبىل وبلىسى تۇرعىن­دارىنىڭ دا قول­تاڭباسى بار. تاتۋلىقتى تۋ ەتكەن ەگەمەن ەلدىڭ اسپانى اشىق, بىرلىگى بەكەم بول­عاي. ۇلى مەرەكەنىڭ ءمانىن ۇققان تاۋەلسىز ەلىمىزدىڭ باقىتى ماڭگى باياندى بولسىن. جامبىل وبلىسى, جامبىل اۋدانى. سەزد رۋحى جوعارى بولدى اقسەرىك ءايتىموۆ, قازاقستان ينجەنەرلىك جانە  تەلەكوممۋنيكاتسيالىق  ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى. سەزدەن ءبىرىنشى كوڭىلگە تۇيگەنىم – ونىڭ جوعارى رۋحى. اسقاق رۋح قانداي بيىكتەردى دە باعىندىرا الادى. پارتيالاس ارىپتەستەرىمنىڭ بويىنان وسىن­داي ءورشىل سەزىم اۋانىن باي­قا­دىم. قۇرعاق, قىزىل ءسوز ەمەس, قاي ىستە دە ايقىندىق پەن ناق­تى­لىق, ءىس-قيمىل بىرلىگى قاجەت. تەك سوندا عانا العا قويعان ماق­ساتتارعا قول جەتكىزە الامىز. «نۇر وتان­نىڭ» الداعى ءماجىلىس سايلاۋىنداعى كوز­دە­گەن جوسپارى مەن ۇس­تانىمى قانداي بول­ماق؟ سەزدە بۇل سا­ۋالدىڭ جاۋابى دا تايعا تاڭبا باسقانداي انىق بەرىلدى. بۇل رەتتە ەلباسى, پارتيا ءتور­اعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۇلتتىق جوسپاردىڭ بەلگىلەنگەنىن ايتىپ بەردى. ول «قازاقستان. 2017-ءنىڭ ماقساتتارى» دەگەن اتاۋ­عا يە. ۇلتتىق دەگەن اتاۋىنان كورىنىپ تۇرعانىنداي, مۇندا ءبىرىنشى كەزەكتە ەل الدىندا تۇرعان ىرگەلى ءما­سەلەلەرگە نازار اۋدارىلادى دەگەن ءسوز. سونداي-اق بۇل رەسپۋبليكانى مەكەندەيتىن وزگە ۇلت وكىلدەرى مەملەكەت قۇراۋشى ۇلتتىڭ ءتوڭى­رە­گىنە تىعىز توپتاسا بەرەدى دەگەن ۇعىمدى دا بىلدىرە الادى. ءبىر­تۇ­تاس ۇلتتىق مەملەكەتكە توپتاسا ءتۇسۋدىڭ ارعى استارىندا وسىنداي ءمان بار دەپ ويلايمىن. ەكىنشىدەن, ءماجىلىس دەپۋ­تات­تارى سايلاۋىنا پارتيا اتىنان تۇسەتىندەر اراسىندا ومىرلىك ءتا­جى­ريبەسى مول, ەلگە سىيلى دا ابى­رويلى ازاماتتاردىڭ ەسىمدەرى اتا­لۋى – بولاشاق پارلامەنت ءماجى­لى­سىن سالماقتاندىرا تۇسەتىنى انىق. بۇگىندە رەسپۋبليكانىڭ تۇر­عىن-ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋا­شى­لىق سالا­سىن الەمدىك دەڭگەيگە كوتەرۋ ءما­سە­لەسى وتكىر قويىلىپ وتىرعانى بەلگىلى. وسى ورايدا تىزىمگە اتالمىش سالانىڭ بۇگە-شىگەسىن جاقسى بىلەتىن, كاسىبي دەڭگەيلەرى جوعارى اتقارۋشى ورگاندار جەتەكشىلەرىنىڭ كىرۋى دە ويىمىزدان شىقتى. ورال.   ناقتى ىستەرگە قانات بىتىرەتىن پارتيا الىبەك بايماعامبەتوۆ,  سەزد دەلەگەاتى, كوكشەتاۋ  قالالىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى. تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز, ۇلت كوشباسشىسى نۇر­سۇل­تان نازارباەۆ ءوز ءسوزىن: «بۇل جولعى سەزدىڭ ءتاۋ­ەل­سىزدىكتىڭ 20 جىلدىعىندا ءوتۋىنىڭ نىشاندىق ءمانى بار. ءبىز ەلىمىزدى قالىپتاستىرۋ جولىنداعى ەكى ون­جىل­دىققا سوزىلعان ەرەن ەڭبەگىمىزدىڭ قورىتىن­دى­سىن شىعارىپ, ونى لايىقتى قارسى الۋدامىز», دەپ باستاۋى بارشامىزدىڭ جۇرەگىمىزگە ماقتانىش سەزىمىن قۇيىپ, جىگەرىمىزدى تاسىتتى. اسىرەسە, ۇزاق جىلدار «نۇر وتان» حدپ قالالىق فيليالى ءتور­اعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى قىزمەتىن اتقارعان مەن ءۇشىن ەل­با­سى­نىڭ «ارايلى ازاتتىق ارقىلى قول جەتكىزگەن جەتىستىكتەرىمىزدىڭ بار­شا­سىن­دا «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ سۇبەلى ۇلەسى بار» دەۋى قانات­تاس­تارىما بەرىلگەن ورىندى باعا, جوعارى جاۋاپكەرشىلىك دەپ بىلەمىن. سەزدىڭ ءون بويىندا «نۇر وتانعا» جۇكتەلەر مىندەتتەردىڭ بۇدان دا سالماقتانا تۇسەتىنى ايقىن بايقالىپ تۇردى. بۇل دۇرىس تا. دەموكراتيالىق قوزعالىستاردىڭ جولباسشىسى بولا بىلگەن پرەزيدەنتتىك پارتيا وسىناۋ ۇستانىمداردىڭ قانات جايىپ, كوپپارتيالىق ورتاق قىزمەتتىڭ شىنايى تۇردە ءورىس الۋىنا مۇددەلى. قازاقستاندا پارلامەنت پەن بارلىق دەڭگەيدەگى ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ جاڭا تۇرپاتتى سايلاۋىن وتكىزۋ جونىندەگى باستامانىڭ قولداۋ تابۋى دا سوندىقتان. پارتيانىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىندا كۇندەلىكتى ءومىرىمىز بەن تىرشىلىگىمىزگە قاجەتتى, قوعام مۇشەلەرىنىڭ الاڭسىز بولاشاعىنا كەپىلدىك بەرەتىن ناقتى نۇسقالار كەڭىنەن ماقۇلداندى. بارشامىزدا قۇلشىنىس پايدا بولدى. سىندارلى سايلاۋدا «نۇر وتان» پارتياسى باسىم داۋىس الاتىنىنا كامىل سەنەمىن. سەنەتىندىگىم – ناقتى ىستەردىڭ پارتياسى! اقمولا وبلىسى.   ىرگەلى ىستەرگە جەتەلەيدى الەكساندر كۋرلەنيا,  «لاد» سلاۆيان مادەنيەتى  قوعامىنىڭ توراعاسى,  وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ دەپۋتاتى. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ مەرەي­تويى قار­ساڭىندا وتكەن «نۇر وتان» حدپ-نىڭ كەزەكتەن تىس ءحىV سەزى ما­عان ۇلكەن اسەر قال­دىردى. پار­تيا­نىڭ ساي­لاۋ­ال­دى تۇعىرناماسى, قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى, پارتيا ءتور­اعاسى نۇرسۇلتان نازار­باەۆتىڭ ءسوي­لەگەن ءسوزى الداعى باعدارلامانى ناق­تىلاپ, ەل بو­لاشاعىن, دامۋ باعىتىن ايقىن­داپ بەردى. الدا ءماجىلىس ساي­لاۋى­­مەن ءبىر­گە بارلىق دەڭگەي­دەگى جەرگىلىكتى ءماسليحاتتار ساي­لاۋى وتەدى. ەندى اتا زاڭىمىزعا سايكەس ءماجىلىس كەم دەگەندە ەكى پارتيادان تۇراتىن بولادى. مۇنىڭ ءوزى دەموكراتياعا كەڭ ءورىس بەرىپ, ساياسي دودانى قىز­دىرا تۇسەرى ءسوزسىز. قازىر وزگە پارتيالار دا ساياسي كۇرەسكە ازىرلىكتەرىن اڭعار­تىپ, شى­نايى باسەكەلەستىك باي­قا­تىپ وتىر. ولاردىڭ اراسىندا «نۇر وتاننىڭ» ءىس-قيمىل باع­دار­لا­ما­لا­رى ءار سالا­نى كەڭىنەن قامتۋىمەن, ەڭ باستىسى, ادام­داردىڭ الەۋ­مەتتىك-تۇرمىستىق جاع­دايلارىن جاقسارتۋعا دەگەن ناق­تى مىندەتتەرمەن ەرەكشەلەنەدى. وسى مەرزىم ىشىندە ساياسي ۇيىم قا­زاق­ستان­دىقتاردىڭ بيىك سەنىمىن يەلەنىپ, كوپتەگەن ىستەر تىندىرعانى ءبا­رىمىزدىڭ كوز ال­دىمىزدا. الەمدىك داعدارىس جاع­دايىندا ۇكىمەتپەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەي وتىرىپ, 2007 جىلعى سايلاۋعا بارعان حا­لىق­تىق تۇعىرنامانى ورىنداپ شىق­تى. شىن مانىندە كاسىبي جا­عىنان شىڭدالىپ, بەرگەن ءۋا­دەسىنە بەرىكتىگىن تاعى ءبىر دالەل­دەدى. بۇل جونىندە بيىك مىنبەردەن سويلەۋشى­لەر دە مالىمدەدى. نۇروتاندىقتار الدىندا اۋ­قىمدى مىندەتتەر تۇر. ەلباسى ساياسي كەڭەس بيۋروسىنان باستاپ باستاۋ­ىش ۇيىمعا دەيىن ساياسي جۇمىس­تار­دىڭ جاڭا پىشىندەرىن مەڭگەرۋ قا­جەتتىگىن اتاپ كور­سەتتى. ونىڭ قاداۋ-قاداۋ بەس مىندەتىن بەلگىلەپ بەردى. قاي-قايسىسى بولسىن نازار اۋدارۋعا تۇراتىن وزەكتى ماسەلەلەر بولىپ تابىلادى. جاڭا تۇعىر­نامانىڭ ورىندالۋىن پارتيا­نىڭ قاتاڭ باقىلاۋىندا ۇستاۋ, شەشىمدەردىڭ جۇزەگە اسۋىن قادا­عالاپ وتىرۋ – اسا ماڭىزدى تا­لاپتاردىڭ ءبىرى. پارتيانىڭ 2017 جىلعا دەيىنگى كەزەڭگە ارنالعان ۇلتتىق ءىس-قيمىل باعدارلاماسى نۇروتاندىقتاردى ىرگەلى ىستەرگە جەتەلەي بەرەرى انىق. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى.   باعىت-باعدارىمىز ايقىندالدى شارىپبەك امىربەكوۆ,  شاكارىم اتىنداعى سەمەي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى, ساياساتتانۋ عىلىمدارىنىڭ دوكتورى. «نۇر وتان» حالىقتىق-دەمو­كراتيالىق پارتياسىنىڭ كەزەكتەن تىس ءحىV سەزى ەلىمىز ءۇشىن شىن مانىندە تاريحي ماڭىزى بار ساياسي وقيعا بولدى. ەلباسىمىز, پارتيا توراعاسى ن.ءا.نازارباەۆ سەز­دىڭ بيىك مىنبەرىنەن «نۇر وتان» پار­تياسىنىڭ 2007 جىلعى سايلاۋ كەزىندە تۋ ەتكەن حا­لىق­تىق تۇعىر­ناماسى مەرزىمىنەن بۇ­رىن ورىن­دالعانىن ءمالىم ەتىپ, ال­داعى تاعى ءبىر جاۋاپتى كەزەڭ­نىڭ بەتىن اشتى. سەزد حالىقتىڭ تۇراقتى دامىپ, ەل ەكونوميكاسىن ودان ءارى جاڭ­عىر­تۋ باعىتتارىن جان-جاقتى اي­قىن­داپ بەردى. ءتاۋ­ەل­س­ىزدىك مەرەكەسى قارسا­ڭىن­دا وتكەن پارتيا سەزى ءبىزدى بۇ­دان دا زور تابىس-تارعا جەتەلەپ, رۋ­حاني تۇرعىدان جىگەرلەندىرە تۇسكەنى اقيقات. جيىندا پارتيانىڭ الداعى بەس جىلعا ارنالعان «قا­زاقستان. 2017-ءنىڭ ماق­ساتتارى. ۇلتتىق ءىس-قيمىل جوسپارى» اتتى ساي­لاۋال­دى تۇعىرناماسىنىڭ جوس­پارى مەن قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسى پار­لامەنتى ءما­­جىلىسىنىڭ ساي­لاۋ­ى­نا دە­پۋتاتتاردىڭ پارتيالىق ءتىزىمى بەكىتىلدى. قابىلدانعان جاڭا ساياسي باعدارلامانى ەگەمەن ەلىمىزدى وركەندەتۋگە سۇبەلى ۇلەس قوساتىن جاسامپاز جاڭا قۇجات دەپ سانايمىن. ويتكەنى, جاڭا پارلامەنتتىك مەرزىمگە ارنالعان ساياسي تۇعىرناما – پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ بەلگىلەپ بەرگەن «2020 ستراتەگياسىن» ىسكە اسىرۋدىڭ جاراسىمدى جالعاسى. 15 قاڭتارداعى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ سايلاۋى ءبىزدىڭ بولا­شاق ساياسي دامۋىمىزداعى جاڭا كەزەڭدى باستايىن دەپ وتىر. سەبەبى, الداعى سايلاۋدىڭ ناتيجەسى بوي­ىنشا ەلىمىزدە كوپپارتيالى پارلامەنتتىڭ نەگىزى قالانادى. الايدا, «نۇر وتاننىڭ» الداعى ۋاقىتتا دا باسىم پارتيا رەتىندە ءوزىنىڭ تاريحي ميسسياسىن اتقارا بەرەتىنى داۋسىز.   جارقىن جەتىستىكتەرگە جەتەلەيدى ءابدىماناپ بەكتۇرعانوۆ, ءى.جانسۇگىروۆ اتىنداعى جەتىسۋ مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى. استانادا «نۇر وتان» حالىقتىق-دەمو­كراتيالىق پارتياسىنىڭ ءحىV سەزى ءوتىپ, وندا «قازاقستان. 2017-ءنىڭ ماقساتتارى. ۇلتتىق ءىس-قيمىل جوسپارى» تۇعىرناماسى بويىنشا مەملەكەت باسشىسى, پارتيا توراعاسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بايانداما جاسادى. وندا وتكەن مەرزىمدەگى ەل دامۋىنا بايلانىستى اتقارىلعان جۇمىستار جۇيەلەنىپ, الدىمىزعا ناقتى مىندەتتەر قويىلدى. مۇنى سەزد دەلەگاتتارى جانە حالىقتىڭ باعا­لاۋى­مەن الىپ قاراعاندا, تاريحي سەزد دەۋگە بولادى. ويتكەنى, القالى جيىن تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 20 جىل­دى­عى قارساڭىندا ءوتىپ, حالىقتىڭ بىرلىگى مەن مىزعىماس توپتاسقاندىعىن دالەلدەدى. وركەنىمىز ءوستى, وڭىرلەر گۇلدەندى. قاي سالادا بولسا دا قارقىندى دامۋعا قول جەتكىزىلدى. سونىمەن قاتار, مەرەيىمىزدىڭ ءۇشىنشى ونجىل­دى­عى­نىڭ تاعى ءبىر تاريحى باستالعانىن دا ەلباسى ءوز سوزىندە اتاپ ءوتتى. تاعى ءبىر ايتا كەتەتىن ماسەلە, ال­دا­عى جىلى وتەتىن پارلامەنتتىك سايلاۋ بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بەكىتەدى دەپ باعامدالدى. جانە بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ قولداۋىنا يە بولىپ, ەلىمىزدىڭ نۇرلى بولاشاعى ءۇشىن داۋىس بەرەتىندىگىنە دە زور سەنىم ءبىلدىرىلدى. ەلباسى جىل سايىنعى جولداۋلارىندا جاس­تارعا باسەكەگە قابىلەتتى ءبىلىم بەرۋدى جۇكتەپ, ءتىلدىڭ ۇشتۇعىرلىلىعىن دامىتۋدى العا قويدى. وسىعان بايلانىستى ستۋدەنتتەردىڭ جان-جاقتى ءبىلىم الۋىنا مۇمكىندىك جاسالىپ, ۋنيۆەرسيتەت ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعىنان نىعايتىلۋدا. سەزگە دەلەگات بولىپ قاتىسۋمەن قاتار, وندا العا قويعان مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جۇمىسقا تىڭ سەرپىنمەن كىرىستىك. سەزدە پارلامەنتتىڭ تومەنگى پا­لاتاسى دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتاردىڭ ءتىزىمى اي­قىن­دالدى. جەتىسۋ وڭىرىنەن سايلاۋعا تۇسەتىن كانديدات­تار حالىقتىڭ تاڭداۋىنا لايىق, ەڭبەگىمەن تانىلعان, تاجىريبەلى جاندار ەكەنىن دە ايتا كەتكەن ءجون. نۇروتاندىقتار العا قويعان تىڭ مىندەتتى ورىنداۋ ءۇشىن بەلسەنە ەڭبەك ەتەتىنىنە سەنىم مول. سايلاۋعا دايىندىق باستالدى. ساياسي ناۋقان دەموكراتيالىق تالاپتارعا ساي وتەتىنى انىق. الماتى وبلىسى.