«ازيا اۆتو» – وتاندىق اۆتوموبيل ءوندىرىسىنىڭ تۇڭعىشى – ءوسىپ-وركەندەۋدىڭ تاماشا ۇلگىسىن كورسەتىپ كەلەدى. ءبىر كەزدەرى رەسەيدىڭ «نيۆا» كولىگىن قۇراستىرۋدان قادامىن باستاعان «ازيا اۆتو» نەبارى 9 جىلدىڭ ىشىندە الەمدەگى ۇزدىك اۆتوكولىك برەندىنە جاتاتىن 18 ءتۇرلى تەمىر تۇلپاردى شىعارۋدى جۇزەگە اسىردى.
ۇستىمىزدەگى جىلدان باستاپ اتالمىش كاسىپورىن قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قولداۋى ناتيجەسىندە اسا ءىرى جوبا – ءاۆتووندىرىس كلاستەرىن قۇرۋدى يگەرە باستادى. بولاشاقتا جۇزەگە اساتىن ونەركاسىپ كەشەنى ەلىمىزدەگى 2010-2014 جىلدارعا ارنالعان سەرپىندى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋدىڭ ءبىر بولىگىنە جاتادى, ول رەسپۋبليكالىق دارەجەدەگى ماڭىزعا يە بولىپ قالا بەرەدى. سوندىقتان مەن اتالمىش كومپانيانىڭ بۇل باستاماسىن ۇنەمى قولداپ كەلدىم, الداعى ۋاقىتتا دا قولداي بەرەمىن.
نۇرسۇلتان نازارباەۆ,
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى.
سەرپىندى جوبانىڭ كوكجيەگى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا قازاقستان ءاۆتووندىرىسىنىڭ تۇڭعىشى – «ازيا اۆتو» اكتسيونەرلىك قوعامى تاماشا تابىستارمەن كەلىپ وتىر. وسىدان 9 جىل بۇرىنعى زاۋىتتىڭ بولاشاعىن كوز الدىڭىزعا ەلەستەتۋدىڭ ءوزى وڭاي ەمەس بولاتىن. رەسەيدىڭ «نيۆا» كولىگىن قۇراستىرۋدان العاشقى قادامىن باستاعان كاسىپورىن تالاي تار جول, تايعاق كەشۋدەن ءوتتى. نارىقتىڭ وتپەلى كەزىندە زاۋىتتى ۇستاپ تۇرۋدىڭ ءوزى قيىن ەدى. الايدا, جاڭاشا ويلاپ, بولاشاقتى باعدارلاي الاتىن كاسىپورىننىڭ باسشىلارى بۇل تۇيىقتان بىرتىندەپ شىعا باستادى. قازىرگى كۇنى قازاقستاندا ساتىلاتىن ءاربىر بەسىنشى جەڭىل كولىك وسى زاۋىتتان ومىرگە جولداما الادى. مىنا ءبىر تسيفرلارعا نازار اۋدارالىقشى. تەك بيىلعى قىركۇيەكتە كاسىپورىن ءارتۇرلى ماركالى 700 كولىكتى شىعارسا, جىل اياعىنا قاراي ءبىر مىڭ داناسىن قۇراستىرىپ شىعارماق. بۇل كۇندەرى وتاندىق كولىكتەردى ساتىپ الۋ وڭاي شارۋا ەمەس. تاپسىرىس بەرۋشىلەر كەزەگىن ەكى اي كۇتۋگە ءماجبۇر. سەبەبى بىرەۋ-اق, وسكەمەندە قۇراستىرىلىپ جاتقان كولىكتەردىڭ ساپاسى جاقسارىپ كەلەدى, ونىڭ ۇستىنە باعاسى قولجەتىمدى. سوڭعى ءبىر جارىم جىلدا عانا كولىك زاۋىتى 12 جاڭا ۇلگىنى شىعارۋعا قول جەتكىزگەن. ولاردىڭ ىشىندە جاقىندا عانا نيۋ-يورك, پاريج, جەنەۆا, دەترويتتاعى اۆتوشوۋ پرەمەراسىندا كورسەتىلگەن, كوپشىلىككە ۇناعان «شەۆرولەت», «كيا», «شكودانىڭ» بىرنەشە ءتۇرى بار. وتكەن جىلدىڭ ءتيىستى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا, قازىر ءونىم كولەمى 2,5 ەسە وسكەن. ول ول ما, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ءبىر ادامنىڭ ەڭبەك ونىمدىلىگى 300 مىڭ اقش دوللارىنا جەتپەك. الداعى مەجە 450 مىڭ اقش دوللارىنا دەيىن جەتكىزۋ. «ازيا اۆتو» ءوسىپ-وركەندەۋ ۇستىندە. سەرپىندى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق جوبا نەگىزىندە تاياۋداعى ءۇش جىلدا مۇندا 12 مىڭ جۇمىس ورنى بولادى. كاسىپورىنعا 514 ميلليون اقش دوللارى مولشەرىندە ينۆەستيتسيا قۇيىلماق. جاقىندا اكتسيونەرلىك قوعام ومىرىندە تاعى ءبىر ەلەۋلى جاڭالىق بولدى. رەسەيدىڭ اسا قۋاتتى «اۆتوۆاز» اشىق اكتسيونەرلىك قوعامىنىڭ پرەزيدەنتى يگور كوماروۆ باستاعان دەلەگاتسيا وسكەمەندەگى «ازيا اۆتو» ۇجىمىنا كەلىپ, بىرقاتار ماڭىزدى مەموراندۋمعا قول قويدى. «اۆتوۆاز» ااق, «ازيا اۆتو» اق جانە «ەرتىس» كورپوراتسياسى اراسىنداعى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك مەموراندۋمىنا وراي رەسەيلىكتەر بىزگە كومەك قولىن سوزادى, قارجى قۇيادى. وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتىڭ شەشىمىمەن جاڭا سالىناتىن زاۋىتقا قاجەتتى جەر تەلىمى ءبولىندى. اتالمىش اۋماقتا جىلىنا 120 مىڭ كولىك شىعاراتىن قۋاتى بار ءوندىرىس كەشەنى بوي كوتەرمەك, مۇندا دانەكەرلەۋ, اۆتوكولىك شاناعىن سىرلاۋ, قوسالقى بولشەكتەر جاسايتىن تسەحتار سالىنباق. رىنوكتاعى سۇرانىستىڭ ءوسۋ قارقىنىن ەسەپكە الا وتىرىپ, ءوندىرىستىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە 90 مىڭ, ال 2015 جىلى تاعى 30 مىڭ اۆتوكولىك شىعارىلماق. كولىك شىعارۋدىڭ سىرتىندا ونى ساۋدالاۋ وڭاي شارۋا ەمەستىگى بەلگىلى. رەسەيلىكتەر بىزگە بەت بۇرعان سىڭايلى. وسكەمەندە شىعارىلعان سان الۋان كولىكتەر رەسەيدىڭ ءسىبىرى مەن قيىر شىعىسىنا, ورتالىق ازيا, كاۆكاز ەلدەرىنە وتكىزىلمەك. ال كەدەن وداعىنا ەنگەن ءۇش مەملەكەت بىرقاتار جەڭىلدىكتەرگە يە بولىپ قالا بەرمەك. ۇشجاقتى كەلىسىم ناتيجەسىندە ىشكى جالپى ءونىم شامامەن 1,5 ميلليارد اقش دوللارىنا ءوسىپ, جىل سايىن مەملەكەت قازىناسىنا 87 ميلليون دوللار قارجى قۇيىلماق. دەرەك پەن دايەك *«ازيا اۆتو» زاۋىتى 2002 جىلى دۇنيەگە كەلدى. العاشقى جىلى نەبارى ءبىر مىڭعا تارتا «نيۆا» كولىگى قۇراستىرىلدى. * «ازيا اۆتونىڭ» ەكىنشى كەزەگىندە جىل سايىن 120 مىڭ دانا كولىك شىعارىلادى. * قۇراستىرۋ, بوياۋ, بەلگىلەۋ تسيكلدارى ءوندىرىسكە ەنگىزىلدى. * 12 مىڭ جۇمىس ورنى اشىلماق. * ءوندىرىستىڭ جالپى كولەمى 1,8 ميلليارد تەڭگەگە جەتپەك. * رەسەي, بەلارۋس, ورتالىق ازيا, كاۆكاز ەلدەرىنە زاۋىت اۆتوكولىكتەرى ەكسپورتقا شىعارىلادى. * قازىرگى كۇنى زاۋىتتا اۆتوكولىكتىڭ 18 ءتۇرى شىعارىلىپ جاتىر. * اۆتوموبيل ءوندىرىسى كلاستەرىن قۇرۋ ءناتيجەسىندە اۆتوكولىكتەردىڭ ساپاسىنىڭ ارتۋىنا بايلانىستى شەتەلدەر دە ءونىمدەردى تۇتىنۋعا قىزىعۋشىلىق بىلدىرمەك. كەدەن وداعى كەدەرگىلەردى كەمىتتى كاسىپورىن سەرىكتەستىكتەرى اراسىندا General Motors, Skoda Avto, تاعى باسقالاردىڭ بولۋى كەلەشەككە ساتتىلىك تىلەگەندەي. زاۋىتتا شىعارىلعان كولىكتەردىڭ ساپاسى جۇرت كوڭىلىنەن شىعۋدا, سوندىقتان دا قازىر كەزەكتە تۇرعاندار قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. ءبىز شامامىز كەلگەنشە تۇتىنۋشىلاردىڭ تىلەگىن ورىنداۋعا نازار اۋدارامىز. ايتا كەتەتىن ءجايت, كەدەن وداعىنا ەنۋىمىز كاسىپورىننىڭ كوكجيەگىن كەڭەيتە ءتۇستى. رەسەيدىڭ كورشى وبلىستارى ءبىزدىڭ كولىككە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. بيىل جەڭىل كولىكتەردى ساتۋ كولەمى 18,3 پايىزعا ۇلعايدى. ماسەلەن, KIA Cerato قىسقا مەرزىم ىشىندە TOP-3 قازاقستان رىنوگىنا ەنىپ, تويوتا كوروللا مەن تويوتا لاند كرۋزور پرادو كولىگىنە عانا جول بەردى. قازىر الەمدىك كوش باستاۋشى كولىكتەردىڭ ىشىندە ءبىزدىڭ بەس ۇلگى وسكەمەندە شىعارىلۋدا. اۆتوموبيل ونەركاسىبى كلاستەرىن قۇرۋ وڭاي ەمەس. الەمدەگى قارجى داعدارىسى كوپتەگەن الپاۋىت كولىك زاۋىتتارىنىڭ ادىمىن اشتىرماي تاستاعانى بەلگىلى. سوندىقتان باعانى شارىقتاتا بەرمەي, سۇرانىسقا ساي رەتتەپ وتىرعان ورىندى. ءبىز تۇتىنۋشىلاردىڭ بۇل سۇرانىسىن قاناعاتتاندىرۋعا تىرىسامىز. راس, قازىر بىرقاتار وبلىس ورتالىقتارىنداعى كولىك ساتاتىن سالونداردا كولىك جەتىسپەي جاتىر. بۇل كەمشىلىكتى دە تۇزەيمىز. ەرجان مانديەۆ, «ازيا اۆتو» اق پرەزيدەنتى. ۇنەم بار جەردە تابىس تا بار توعىز جىل ءبىر قاراعاندا كوپ ۋاقىت ەمەس. مەن العاشقى كۇننەن باستاپ «ازيا اۆتو» زاۋىتىندا ەڭبەك ەتىپ كەلەمىن. كوز الدىمدا كوزدى سۇرىندىرەتىن جاڭا كولىكتەردىڭ شىعىپ جاتقانىن كورۋدىڭ ءوزى ادامدى ەرەكشە ءبىر سەزىمگە بولەيدى. قازىر قاراپايىم جۇمىسشىدان باستاپ جەتەكشىلەرگە دەيىن «ۇنەمدى ءوندىرىس» باعدارلاماسى بويىنشا ەڭبەك ەتۋدە. ول نەنى بىلدىرەدى؟ ۇنەم مەن ۇقىپتىلىق بار جەردە, تابىس تا بار. ەلەكتر قۋاتىن, قاجەتتى تەتىكتەردى ۇقىپپەن پايدالانۋ, جۇمىس ورنىڭدى تازا ۇستاۋ, ارىپتەسىڭە بىلگەنىڭدى ۇيرەتۋ, جاڭا تەحنيكا مەن تەحنولوگيانى يگەرۋ نازاردا بولا بەرمەك. مىنە سوندىقتان بولسا كەرەك, ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ ماۋسىمىندا ءبىزدىڭ ۇجىم ەلىمىزدەگى ءوزى تەكتەس كاسىپورىندار اراسىندا وندىرىستە ءتيىمدى جۇمىس ىستەگەندەرى ءۇشىن ەڭ ۇزدىك دەگەن اتاققا يە بولدى. الەكسەي كۋزنەتسوۆ, قۇراستىرۋ ۋچاسكەسىنىڭ باستىعى. 20 جىلدىققا – 20 تارتۋ اناتولي بالۋشكين, «بيپەك اۆتو» كومپانيالار توبى ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى. ءبىز ەڭ الدىمەن ەلىمىز ءاۆتووندىرىسىنىڭ تۇڭعىشى – «ازيا اۆتونىڭ» دۇنيەگە كەلۋىنە مۇرىندىق بولعان, كەندى التايعا كەلگەن ساپارىندا ءوندىرىس ورنىنا باس سۇعىپ, زاۋىت ماماندارى مەن جۇمىسشىلارمەن ەمەن-جارقىن اڭگىمەلەسىپ, پىكىر الماسىپ تۇراتىن ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆقا العىسىمىزدى ايتامىز. كومپانيانىڭ تىنىس-تىرشىلىگى ەلباسىنا جاقسى تانىس, ءاردايىم قولداپ, كومەكتەسىپ تۇرادى. ءوڭىر باسشىسى بەردىبەك ساپارباەۆ تا كومەگىن كورسەتەدى.
ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويى قارساڭىندا كولىكتەردىڭ 18 ءتۇرىن شىعارۋعا قول جەتكىزدىك. ەندى ەكى ءتۇرىن شىعارساق, «20 جىلدىققا – 20 تارتۋ» بولماق. الەمدىك ءاۆتووندىرىسىنىڭ دامۋىنا قاراي العا جىلجي بەرۋ باستى ماقساتىمىز.
كەلەشەككە كەمەل سەنىم
وسىمەن ءتورتىنشى رەت قازاقستاندىق كولىك زاۋىتىندا بولدىم. «ازيا اۆتونىڭ» قارقىنى قۋانتادى. جاقىندا عانا رەسەيلىكتەرمەن بىرلەسىپ تولىق تسيكلدى زاۋىتتى قاتارعا قوسۋ جونىندە قولعا العان باستاماسى اسا قۇندى. بۇل قازاقستاننىڭ 20 جىلدىق مەرەيتويىنا ۇلكەن تارتۋ. ءبىز كاسىپورىننىڭ كەلەشەگىنە سەنەمىز, ءۇمىت ارتامىز. مۋنيحيو فۋكۋدو, يننوۆاتسيا جانە ەنەرگيانى ۇنەمدەۋ جونىندەگى ەۋرازيا بانكى باعدارلاماسىن ۇيلەستىرۋشى.
