– گۇنەي حانىم, ءبىرىنشى كەزەكتە حالىقارالىق تۇركى مادەنيەتى مەن مۇراسى قورى جونىندە كەڭىرەك اڭگىمەلەپ بەرسەڭىز.
– جالپى, بۇل قوردىڭ نەگىزى 2009 جىلى ناحچيۆاندا قالاندى. كەيىنىرەك 2012 جىلى ۇيىمنىڭ ەرەجەلەرى بەكىتىلدى. ال 2015 جىلى تۇركى مادەنيەتى مەن مۇراسى قورى ءوز جۇمىسىن باس-
تادى.
تۇركى الەمى – وتە باي. ونىڭ تەرەڭدىگى مەن بايلىعىن زەرتتەگەن سايىن, تۇڭعيىعىنا باتا تۇسەسىز. تۇركىلەر الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە تارالعان. ەۋروپادا, ازيادا, وزگە دە ايماقتاردا ءومىر سۇرەدى. بۇدان بولەك, تۇركىلەردىڭ ءدىنى دە ءارتۇرلى. نەگىزگى ءدىنىمىز يسلام بولعانىمەن, حريستياندىقتى, ءبۋدديزمدى ۇستاناتىن, شاماندىقتى دۇرىس كورەتىن باۋىرلاستارىمىز جەتەرلىك. قىسقاشا ايتقاندا, تۇركى الەمى – ءار الۋان جانە مۇنداي ەرەكشەلىكتەرگە وتە باي. وسى ورايدا, قوردىڭ ماقساتى تۇركى حالىقتارىن ءبىر-بىرىنە ودان ءارى جاقىنداستىرۋ, ورتاق الەم قالىپتاستىرۋ. ويتكەنى ءبىزدىڭ ءتىلىمىز – ورتاق, ءوزارا ۇقساس ادەت-عۇرىپتارىمىز كوپ جانە تەگىمىز دە ءبىر. الايدا ءبىر-ءبىرىمىز جونىندە مالىمەتتى از بىلەمىز. سوندىقتان ءوزارا جاقىنداسۋدىڭ ماڭىزى زور.
سونىمەن قاتار بۇل قور تۇركى مادەنيەتى مەن مۇراسىن الەمگە تانىتۋدى كوزدەيدى. قازىرگى تاڭدا قوردىڭ ءتورت مۇشەسى بار. ولار: قازاقستان, ازەربايجان, تۇركيا جانە قىرعىزستان. ۇيىمنىڭ شتاب-پاتەرى باكۋدە ورنالاسقان. قوردىڭ قۇرىلعانىنا كوپ بولماسا دا, بىرقاتار جوبالار جاساپ, ولاردى الەمگە تانىستىرۋ ماقساتىندا جۇمىس ىستەپ جاتىرمىز.
– بىلتىر ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادى. تاياۋدا جاڭا ءالىپبيدىڭ نۇسقاسى بەكىتىلدى. قازاقستاننىڭ وسى قادامىنىڭ تۇركى الەمىنە ىقپالى قانداي بولادى دەپ ويلايسىز؟
– قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ لاتىن الىپبيىنە كوشۋ جونىندەگى شەشىمىن زور قۋانىشپەن قابىلدادىق. بۇل قادام قازاقستان ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىل تۇركى الەمى ءۇشىن دە پايدالى بولماق. كەلەشەكتە تۇركى حالىقتارىن جاقىنداستىرۋعا وراسان ۇلەس قوساتىنى انىق. قازىر ەكەۋمىز تۇرىك تىلىندە سويلەسىپ وتىرمىز. ياعني, ەكى ەلدەن بولساق تا ءبىر-ءبىرىمىزدى تۇسىنىسە الامىز. ءتىپتى ءوز انا تىلىمىزدە سويلەسەك تە, نە ايتىپ جاتقانىمىزدى بىلەمىز. ويتكەنى ءبىزدىڭ – ءتۇبىمىز ورتاق. ءتىلىمىز – ورتاق.
لاتىنعا كوشۋدىڭ پايدالى بولاتىنىنا مىسال كەلتىرەيىن. ازەربايجاندار «ۋلدۋز» دەيدى. تۇرىكتەر ونى «يىلدىز» دەپ اتايدى. قازاقشاسى «جۇلدىز». بۇل نەگىزىندە ءبىر تۇبىردەن شىققان ءسوز. ازەربايجانعا نە تۇركياعا بارىپ, «جۇلدىز» دەپ ايتساڭ, تۇسىنبەۋى مۇمكىن. ال ونى لاتىنشا ارىپتەرمەن جازعاندا بىردەن ۇعا قويادى. ياعني وسىلايشا ءبىر-بىرىمىزگە جاقىنداي تۇسەمىز.
ازەربايجان لاتىن الىپبيىنە گەيدار اليەۆتىڭ كەزىندە كوشكەن-ءدى. ول ۋاقىتتا مۇنداي شەشىم قابىلداۋ وڭاي ەمەس-تۇعىن. بۇگىندە ازەربايجان بۇل بەلەستى ءساتتى باعىندىردى. ءالىپبيدى اۋىستىرۋ – وڭاي شارۋا ەمەس. ايتسە دە, بولاشاقتا تۇركى تىلدەس مەملەكەتتەردىڭ ءبارى بۇل جولدان وتەدى.
– بىلتىر قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى ماقالاسى جارىق كوردى. وندا سانانى جاڭعىرتۋ مەملەكەتتىڭ قالىپتاسۋىندا ماڭىزدى ءرول اتقاراتىنى ايتىلدى. جالپى, ازەربايجان حالقى ن.نازارباەۆتىڭ جانە قازاقستاننىڭ باستامالارىن قالاي قابىلدايدى؟
– جوعارىدا ايتىپ وتكەن لاتىن الىپبيىنە كوشۋ وسى «رۋحاني جاڭعىرۋ» اياسىندا جاسالعان قادام ەكەنى بەلگىلى. بۇل باعدارلامالىق ماقالا قازاقستاننىڭ دامۋىنا ۇلكەن ۇلەس قوساتىنىنا سەنىمىم مول. قازىرگى تاڭدا اتقارىلىپ جاتقان شارۋالار تاريحتان ساباق العان قازاقستاننىڭ زاماناۋي قابىلەتىن ايشىقتايدى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ – كورەگەن ەلباسى. ول قازاقستاندى دامىعان, دۇنيە جۇزىندەگى الدىڭعى قاتارلى, الەمدىك ارەنادا ابىرويلى مەملەكەتكە اينالدىرىپ كەلەدى.
مەن استاناعا ءۇشىنشى رەت كەلىپ وتىرمىن. بۇعان دەيىن 2015 جىلى قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنىڭ مەرەيتويىنا قاتىستىم. سول كەزدە قاتتى قۋاندىم. ويتكەنى ءبىز – ءتۇبىمىز ءبىر تۇركىلەرمىز. قانىمىز دا ورتاق. تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ مۇنداي دەڭگەيگە جەتكەنىنە ءبىز قاتتى قۋاندىق. اتا-بابامىزدىڭ مۇراسىن ساقتاپ, ونى كەلەشەك ۇرپاققا امان-ەسەن جەتكىزۋ جولىنداعى ءىس-قيمىلدى كورگەندە رازى بولدىق.
اڭگىمەلەسكەن اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
