بيىككە شارىقتاۋ مەن قۇلدىراۋدى, جەڭىستەر مەن جەڭىلىستەردى, وداقتاسۋ مەن جىككە ءبولىنۋدى باستان وتكىزگەن قازاقستاننىڭ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى جەكسەنبى كۇنى الماتىدا ح سەزىن وتكىزدى. پارتيانىڭ كەزەكتەن تىس وتكەن جيىنىنا 187 دەلەگات قاتىستى. پارتيانىڭ بەلسەندى مۇشەلەرى جينالعان سەزدە باستى ەكى ماسەلە تالقىلاندى. ەلىمىزدەگى ىرگەلى پارتيالاردىڭ ءبىرى ءوزىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىن تالقىلاپ, پارتيانىڭ قر ءماجىلىسى دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتار ءتىزىمىن بەكىتتى.
سەزگە قاتىسۋعا پارتيانىڭ بارلىق ايماقتارداعى ءبولىمشەلەرىنەن 205 ادام تىركەلگەن. الايدا, ولاردىڭ 18-ءى ءتۇرلى سەبەپتەرمەن جيىنعا كەلە الماعان. بىردەن ايتا كەتۋ كەرەك, پارتيا مۇشەلەرىنىڭ قاتارى تولىعا ءتۇسكەن. ولاردىڭ اراسىندا ەلگە ابىرويىمەن تانىلعان بەلگىلى ازاماتتار دا, سونداي-اق جاستار دا بار.
سونىمەن, سەزد پارتيا ءتوراعاسى ازات پەرۋاشەۆتىڭ بايانداماسى تۇرعىسىنداعى پارتيا تۇعىرناماسىمەن اشىلدى. مۇندا پارتيانىڭ سان سالالى ۇستانىمدارى تولىق قامتىلعان.
– بۇدان 20 جىل بۇرىن تاۋەلسىز مەملەكەت بولىپ قۇرىلعان قازاقستان بۇگىندە ءوزىنىڭ تاريحي دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە جەتتى. جاس مەملەكەتىمىزدىڭ باستاۋىندا تۇرىپ, ونىڭ قالىپتاسۋى مەن ەۆوليۋتسياسىنىڭ كۋاسى ءارى تىكەلەي قاتىسۋشىسى بولۋىمىز ءبىزدى ماقتانىش سەزىمىنە بولەيدى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءبىزدىڭ ەلىمىز بەن قوعامىمىز ەلەۋلى تابىستارعا جەتىپ, زور مۇمكىندىكتەرگە يە بولدى. قازاقستاندىقتاردىڭ جاڭا بۋىنى ءوسىپ جەتىلىپ, وسكەلەڭ ومىرگە قادام باستى. ازاماتتىق قوعامنىڭ كوپتەگەن ينستيتۋتتارى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەۋدە. قازاقستان ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىنا يە بولدى جانە قازىرگى زامان الەمىندە ءوز الەۋەتىن ودان ءارى ۇلعايتۋدا. سونىمەن بىرگە, بۇلارعا ىلەسە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىگىمىزدىڭ ۋاقتىلى جانە لايىقتى نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەتىن قاجەتتىلىكتەرى دە پايدا بولدى, – دەپ باستادى ءسوزىن «اق جول» پارتياسىنىڭ كوشباسشىسى ازات پەرۋاشەۆ.
«وزگەرىستەر العا جەتەلەيدى»
ءومىردى وزگەرتپەيىنشە ونى جاقسارتۋ مۇمكىن ەمەس, «جاقسارتۋ» دەگەن ءسوزدىڭ ءوزى – جاقسى جاعىنا قاراي وزگەرتۋ – وسى سوزدەر قازاقستاننىڭ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ وسى سەزىنىڭ وزەگىنە اينالدى. قازاقستاننىڭ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىنىڭ وزەكتى ماسەلەسى قوعامنىڭ الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جانە ساياسي ءومىرىندە وزگەرىستەردى تالاپ ەتۋ بولدى. قابىلدانعان قۇجاتتىڭ «وزگەرىستەر العا جەتەلەيدى» دەپ اتالۋىنىڭ ءوزى وسىنىڭ ايعاعى.
بۇل ورايدا قدپ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ ءوزىنىڭ بايانداماسىندا «تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءبىزدىڭ ەلىمىز بەن قوعامىمىز ايتارلىقتاي تابىستارعا جەتىپ, زور مۇمكىندىكتەرگە يە بولدى», دەپ اتاپ كورسەتتى. سونىمەن بىرگە, – دەدى ول, – ءبىزدىڭ مەملەكەتتىگىمىزدىڭ ۋاقتىلى جانە لايىقتى نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەتىن جاڭا قاجەتتىلىكتەرى دە پايدا بولدى. سوندىقتان قازاقستانعا اتقارىلعان ىستەرمەن ماقتانىپ قانا قويماي, قاراپايىم ازاماتتاردىڭ ءومىرىن جاقسارتۋ جولىندا ۇنەمى جۇمىس ىستەپ, قوعامىمىز بەن مەملەكەتىمىزدىڭ تىنىس-ءتىرشىلىگى سالاسىندا جاڭا كوزقاراستاردى ىزدەۋىمىز قاجەت.
پارتيا ليدەرىنىڭ پىكىرى بويىنشا, «اركىمنىڭ داۋىسىن ەسىتىپ, ءاربىر جەكە ادامنىڭ پىكىرىن باعالاۋ» مۇمكىندىگىنە نەگىزدەلگەن «تەك بالاما جاعدايدى سالىستىرۋ مەن تارازىلاۋ عانا» وزگەرىستەردىڭ تابىستى بولۋىنىڭ كەپىلى بولا الادى. بايانداماشى وسى بازالىق ليبەرالدىق كوزقاراستاردى ىسكە اسىرۋ «تۇراقتى دامۋدى جانە پروبلەمالارعا سىني كوزقاراستى قامتاماسىز ەتەتىنىنە, داڭعويلىق پەن جايباراقاتتىقتىڭ الدىن الاتىنىنا, اعىمداعى مىندەتتەردى شەشۋگە كومەكتەسىپ قانا قويماي, نەعۇرلىم وزەكتى ماقساتتاردى العا قوياتىنىنا» سەنىمدى.
ازات پەرۋاشەۆ پارتيالاستارىن مىنادان ساقتاندىرىپ وتىر. ەگەر وپپوزيتسيادا بولۋ قوعامنىڭ ءوزىن-ءوزى ساقتاۋ سەزىمىنىڭ شەگىنەن شىعىپ كەتىپ, جالاڭ ماقساتقا اينالسا, بۇل قوعامدا جىككە بولىنۋگە الىپ كەلىپ, مەملەكەتتىڭ وزىنە قاتەر ءتوندىرەدى. ول «قازاقستاننىڭ ساياسي مادەنيەتى وركەنيەتتى وپپوزيتسيانى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ءپىسىپ جەتىلدى, ونىڭ ماقساتى بيلىك پارتياسىنا وپپوزيتسيا بولۋ, بىراق قوعامدى جىككە ءبولۋ ەمەس, بارلىق دۇرىس ويلايتىن ادامداردى بىرىكتىرۋ; قوعامنىڭ ىرگەسىن شايقالتۋ ەمەس, دەموكراتيالىق كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستى نىعايتۋ» ەكەنىن مالىمدەدى.
قازاقستاننىڭ ءاربىر ءۇيىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ – «اق جول» قدپ-نىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسى
«اق جول» پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى سەزىنىڭ ءوتۋ بارىسىندا ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل جاساۋ ماسەلەسى قىزۋ تالقىلانعان تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى بولدى. پارتيانىڭ «اقىلداستار القاسىنىڭ» ءتوراعاسى امانگەلدى ايتالى جاعدايدى بىرجاقتى تۇسىنۋدەن ساقتاندىرىپ, ەكسترەميزم, ءدىني لاڭكەستىككە قارسى يدەولوگيا قاجەتتىگىن العا تارتتى. «مەن مەملەكەتتىك ورگاندار ماسەلەنى كۇشپەن شەشۋ نۇسقاسىن الا ما دەپ قاۋىپتەنەمىن, ال بۇل قۇبىلىستىڭ بەلگىلى ءبىر الەۋمەتتىك تامىرلارى دا بار», – دەدى ساياساتكەر وسى ماسەلە تۋرالى.
سونىمەن, سەزد بارىسىندا اقجولدىقتار ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ, جۇمىسسىزدىق, قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي, كوممۋنالدىق قىزمەتتىڭ قىمباتشىلىعى جانە ساپاسىنىڭ قاناعاتتانعىسىزدىعى, اۋىل جاستارىنىڭ ومىرلىك پەرسپەكتيۆاسىنىڭ جوقتىعى ءماسەلەلەرىن شەشۋ جونىندە باتىل قادامدار جاساۋ قاجەتتىگىن تۇعىرناما جوباسىندا تالقىلادى.
«كۇنكورىسى تومەن وتباسىلاردى بارىنشا الەۋمەتتىك قولداۋدى جولعا قويۋ, الەۋمەتتىك مەملەكەت جانە الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك قاعيداسىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى وتە بايلار مەن وتە كەدەيلەر اراسىنداعى كىرىس دەڭگەيىنىڭ الشاقتىعىن شۇعىل ازايتۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت» – دەپ اتاپ ءوتتى ازات پەرۋاشەۆ. سەزد دەلەگاتتارى, سونداي-اق پارتيا تۇعىرناماسىنا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءمارتەبەسىن زاڭنامالىق تۇرعىدا كوتەرۋ, ولاردىڭ جوعارى ابىرويى مەن ماتەريالدىق جاعدايىن قامتاماسىز ەتۋ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ وتباسىن ولاردىڭ كاسىبىنە قاتىستى بولماي قويمايتىن تاۋەكەلدەن الەۋمەتتىك قورعاۋ تۋرالى ۇسىنىستار ەنگىزدى.
مينيسترلەر مەن اكىمدەر قاراپايىم ادامدارعا قىزمەت ەتۋگە ءتيىس
«اق جول» قدپ سايلاۋالدى سەزىندە ەلىمىزدىڭ ساياسي جۇيەسىن ودان ءارى دەموكراتيالاندىرۋ ءجونىندەگى ۇسىنىستار دا تالقىلاندى. پارتيا توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ پارلامەنتاريزمدى دامىتۋدى, اتقارۋشى بيلىك ورگاندارىمەن ءوزارا قارىم-قاتىناسىندا پارلامەنتتىڭ جانە ءماسليحاتتاردىڭ وكىلەتتىگىن كەڭەيتۋدى بۇل ۇدەرىستەگى ماڭىزدى باعىت دەپ سانايدى.
وسى ماسەلە بويىنشا «اق جولدىڭ» باستامالارىنىڭ قاتارىندا مىنالار اتالدى:
– اتقارۋشى ورگانداردىڭ ءىس-ارەكەتىنە پارلامەنتتىك تەكسەرۋ ينستيتۋتىن ەنگىزۋ;
– پارلامەنتتىك وپپوزيتسياداعى پارتيالاردىڭ مارتەبەسىن, مۇددەلەرى مەن وكىلەتتىگىن زاڭنامالىق تۇرعىدا قورعاۋ;
– پارلامەنتتىك پارتيالاردىڭ فراكتسيالارىنا بيۋدجەتتىڭ شىعىس بولىگىنە الەۋمەتتىك باعدارلاماعا ارنالعان شىعىستاردى ۇكىمەتتىڭ كەلىسىمىنسىز بيۋدجەتتىڭ 1 پايىزى ءمولشەرىندە تۇزەتۋ ەنگىزۋ قۇقىعىن بەرۋ;
– بيلىكتىڭ اتقارۋشى ورگاندارى ازىرلەگەن زاڭ جوبالارىنا پارلامەنتتىك ساياسي پارتيالاردىڭ مىندەتتى تۇردە الدىن الا جاسالاتىن ساراپتاماسىن ولار پارلامەنتكە رەسمي ەنگىزىلگەنگە دەيىن جۇرگىزۋ;
– اكىمدەردى ەلدى مەكەندەردە (قالالاردى قوسا العاندا) تىكەلەي ولاردىڭ تۇرعىندارىنىڭ سايلاۋىن بىرتىندەپ ەنگىزۋ;
– پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا جارتىسىن سايلاۋ ەسەبىنەن وبلىستىق, اۋداندىق جانە قالالىق ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ سانىن ەكى ەسە ۇلعايتۋ, جانە ت.ب.
ءبىزدىڭ باستى جەڭىستەرىمىز ءالى الدا
«اق جول» قيىن تاعدىردى باستان وتكىزگەن پارتيا, – دەپ مالىمدەدى قدپ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ سەزدە سويلەگەن سوزىندە. – ءبىزدىڭ ول تۋرالى تۋرا ايتۋعا باتىلىمىز جەتەدى. پارتيا باسشىسى اتاپ وتكەندەي, «اق جول» بيىككە شارىقتاۋدى جانە قۇلدىراۋدى, جەڭىستەردى جانە جەڭىلىستەردى, وداقتاسۋدى جانە جىككە ءبولىنۋدى باستان وتكىزدى. ونىڭ ۇستىنە پارتيانىڭ ءوزى «تاعدىرى قاراپايىم ەمەس جانە كۇردەلى مىنەزدى» ادامداردان قۇرالدى, ويتكەنى «ءبىزدىڭ تاعدىرىمىز قىمتاۋلى جىلىجايلاردا ەمەس, بۇكىل حالىقپەن بىرگە قيىندىقتار مەن قام-قارەكەتتەردە سومدالدى,– دەپ اتاپ ءوتتى پارتيا توراعاسى. – بارلىق قيىندىقتار مەن سىناقتارعا قاراماستان, پارتيا ءىسى جاڭا سەرپىن الۋدا جانە ول جاڭا مۇمكىندىكتەردىڭ كەڭ ورىسىنە شىعا باستادى. «ءبىز بارىنە توتەپ بەردىك. ءبىز شىنىقتىق, قۋاتتى ءارى يكەمدى كۇشكە اينالدىق. ءويتكەنى, ءبىز – ءوز ەلىمىزدىڭ ازاماتتارىمىز جانە ءوز زامانىمىزدىڭ ۇلاندارىمىز». «ءبىزدىڭ باستى اسۋىمىز جانە باستى جەڭىستەرىمىز ءالى الدا», – دەدى ول ءوزىنىڭ قورىتىندى سوزىندە.
سەزدە جارىسسوزگە شىققان دەلەگاتتار كوپ بولدى. سەزدىڭ كوپكە سوزىلعانىنا قاراماستان, وڭىردەن كەلگەن پارتيا مۇشەلەرى مۇددەلەستىگىن ءبىلدىرىپ وتىردى. پارتيانىڭ تاعى ءبىر جاڭا ءمۇشەسى وليمپيادا چەمپيونى باقىت سارسەكباەۆ ءوزىنىڭ ساياساتقا نەگە كەلگەنىن ءتۇسىندىرىپ, سپورت سالاسىنا قاتىستى بىرقاتار ءماسەلەلەردى قوزعادى. ال بەلگىلى زاڭگەر جازبەك ابديەۆ بيلىك باسىنداعى پارتياعا بالاما بولاتىن ساياسي پارتيالاردىڭ بيلىكتىڭ زاڭ شىعارۋ ورگانىنىڭ سايلاۋىنا قاتىسۋعا ناقتى ءمۇمكىندىگىنىڭ بولۋى – اعىمداعى ساياسي ناۋقانعا عانا بايلانىستى ەمەس دەيدى. ول سوت جۇيەسىن رەفورمالاۋدىڭ كەيبىر اسپەكتىلەرىنە توقتالىپ ءوتتى. پارتيا كوشباسشىسى ۋاقىت تاپشىلىعىن العا تارتپاعاندا, سەزد ءسوز سۇراۋشىلاردىڭ كوپتىگىنەن ءارى قاراي جالعاسا دا بەرەتىن ەدى.
سونىمەن «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى دا قر ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا ءوز كانديداتتارىنىڭ ءتىزىمىن بەكىتتى. پارتيا ۇسىنعان 79 كانديداتتىڭ ىشىندە ەلگە ەڭبەگىمەن تانىلعانى دا, ءالى تانىلماعانى دا بار.
ايناش ەسالي,
الماتى.
بيىككە شارىقتاۋ مەن قۇلدىراۋدى, جەڭىستەر مەن جەڭىلىستەردى, وداقتاسۋ مەن جىككە ءبولىنۋدى باستان وتكىزگەن قازاقستاننىڭ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى جەكسەنبى كۇنى الماتىدا ح سەزىن وتكىزدى. پارتيانىڭ كەزەكتەن تىس وتكەن جيىنىنا 187 دەلەگات قاتىستى. پارتيانىڭ بەلسەندى مۇشەلەرى جينالعان سەزدە باستى ەكى ماسەلە تالقىلاندى. ەلىمىزدەگى ىرگەلى پارتيالاردىڭ ءبىرى ءوزىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىن تالقىلاپ, پارتيانىڭ قر ءماجىلىسى دەپۋتاتتىعىنا كانديداتتار ءتىزىمىن بەكىتتى.
سەزگە قاتىسۋعا پارتيانىڭ بارلىق ايماقتارداعى ءبولىمشەلەرىنەن 205 ادام تىركەلگەن. الايدا, ولاردىڭ 18-ءى ءتۇرلى سەبەپتەرمەن جيىنعا كەلە الماعان. بىردەن ايتا كەتۋ كەرەك, پارتيا مۇشەلەرىنىڭ قاتارى تولىعا ءتۇسكەن. ولاردىڭ اراسىندا ەلگە ابىرويىمەن تانىلعان بەلگىلى ازاماتتار دا, سونداي-اق جاستار دا بار.
سونىمەن, سەزد پارتيا ءتوراعاسى ازات پەرۋاشەۆتىڭ بايانداماسى تۇرعىسىنداعى پارتيا تۇعىرناماسىمەن اشىلدى. مۇندا پارتيانىڭ سان سالالى ۇستانىمدارى تولىق قامتىلعان.
– بۇدان 20 جىل بۇرىن تاۋەلسىز مەملەكەت بولىپ قۇرىلعان قازاقستان بۇگىندە ءوزىنىڭ تاريحي دامۋىنىڭ جاڭا كەزەڭىنە جەتتى. جاس مەملەكەتىمىزدىڭ باستاۋىندا تۇرىپ, ونىڭ قالىپتاسۋى مەن ەۆوليۋتسياسىنىڭ كۋاسى ءارى تىكەلەي قاتىسۋشىسى بولۋىمىز ءبىزدى ماقتانىش سەزىمىنە بولەيدى. تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءبىزدىڭ ەلىمىز بەن قوعامىمىز ەلەۋلى تابىستارعا جەتىپ, زور مۇمكىندىكتەرگە يە بولدى. قازاقستاندىقتاردىڭ جاڭا بۋىنى ءوسىپ جەتىلىپ, وسكەلەڭ ومىرگە قادام باستى. ازاماتتىق قوعامنىڭ كوپتەگەن ينستيتۋتتارى قۇرىلىپ, جۇمىس ىستەۋدە. قازاقستان ءوزىنىڭ لايىقتى ورنىنا يە بولدى جانە قازىرگى زامان الەمىندە ءوز الەۋەتىن ودان ءارى ۇلعايتۋدا. سونىمەن بىرگە, بۇلارعا ىلەسە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىگىمىزدىڭ ۋاقتىلى جانە لايىقتى نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەتىن قاجەتتىلىكتەرى دە پايدا بولدى, – دەپ باستادى ءسوزىن «اق جول» پارتياسىنىڭ كوشباسشىسى ازات پەرۋاشەۆ.
«وزگەرىستەر العا جەتەلەيدى»
ءومىردى وزگەرتپەيىنشە ونى جاقسارتۋ مۇمكىن ەمەس, «جاقسارتۋ» دەگەن ءسوزدىڭ ءوزى – جاقسى جاعىنا قاراي وزگەرتۋ – وسى سوزدەر قازاقستاننىڭ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ وسى سەزىنىڭ وزەگىنە اينالدى. قازاقستاننىڭ «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسىنىڭ وزەكتى ماسەلەسى قوعامنىڭ الەۋمەتتىك, ەكونوميكالىق جانە ساياسي ءومىرىندە وزگەرىستەردى تالاپ ەتۋ بولدى. قابىلدانعان قۇجاتتىڭ «وزگەرىستەر العا جەتەلەيدى» دەپ اتالۋىنىڭ ءوزى وسىنىڭ ايعاعى.
بۇل ورايدا قدپ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ ءوزىنىڭ بايانداماسىندا «تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا ءبىزدىڭ ەلىمىز بەن قوعامىمىز ايتارلىقتاي تابىستارعا جەتىپ, زور مۇمكىندىكتەرگە يە بولدى», دەپ اتاپ كورسەتتى. سونىمەن بىرگە, – دەدى ول, – ءبىزدىڭ مەملەكەتتىگىمىزدىڭ ۋاقتىلى جانە لايىقتى نازار اۋدارۋدى تالاپ ەتەتىن جاڭا قاجەتتىلىكتەرى دە پايدا بولدى. سوندىقتان قازاقستانعا اتقارىلعان ىستەرمەن ماقتانىپ قانا قويماي, قاراپايىم ازاماتتاردىڭ ءومىرىن جاقسارتۋ جولىندا ۇنەمى جۇمىس ىستەپ, قوعامىمىز بەن مەملەكەتىمىزدىڭ تىنىس-ءتىرشىلىگى سالاسىندا جاڭا كوزقاراستاردى ىزدەۋىمىز قاجەت.
پارتيا ليدەرىنىڭ پىكىرى بويىنشا, «اركىمنىڭ داۋىسىن ەسىتىپ, ءاربىر جەكە ادامنىڭ پىكىرىن باعالاۋ» مۇمكىندىگىنە نەگىزدەلگەن «تەك بالاما جاعدايدى سالىستىرۋ مەن تارازىلاۋ عانا» وزگەرىستەردىڭ تابىستى بولۋىنىڭ كەپىلى بولا الادى. بايانداماشى وسى بازالىق ليبەرالدىق كوزقاراستاردى ىسكە اسىرۋ «تۇراقتى دامۋدى جانە پروبلەمالارعا سىني كوزقاراستى قامتاماسىز ەتەتىنىنە, داڭعويلىق پەن جايباراقاتتىقتىڭ الدىن الاتىنىنا, اعىمداعى مىندەتتەردى شەشۋگە كومەكتەسىپ قانا قويماي, نەعۇرلىم وزەكتى ماقساتتاردى العا قوياتىنىنا» سەنىمدى.
ازات پەرۋاشەۆ پارتيالاستارىن مىنادان ساقتاندىرىپ وتىر. ەگەر وپپوزيتسيادا بولۋ قوعامنىڭ ءوزىن-ءوزى ساقتاۋ سەزىمىنىڭ شەگىنەن شىعىپ كەتىپ, جالاڭ ماقساتقا اينالسا, بۇل قوعامدا جىككە بولىنۋگە الىپ كەلىپ, مەملەكەتتىڭ وزىنە قاتەر ءتوندىرەدى. ول «قازاقستاننىڭ ساياسي مادەنيەتى وركەنيەتتى وپپوزيتسيانى قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ءپىسىپ جەتىلدى, ونىڭ ماقساتى بيلىك پارتياسىنا وپپوزيتسيا بولۋ, بىراق قوعامدى جىككە ءبولۋ ەمەس, بارلىق دۇرىس ويلايتىن ادامداردى بىرىكتىرۋ; قوعامنىڭ ىرگەسىن شايقالتۋ ەمەس, دەموكراتيالىق كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىستى نىعايتۋ» ەكەنىن مالىمدەدى.
قازاقستاننىڭ ءاربىر ءۇيىنىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ – «اق جول» قدپ-نىڭ سايلاۋالدى تۇعىرناماسى
«اق جول» پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى سەزىنىڭ ءوتۋ بارىسىندا ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل جاساۋ ماسەلەسى قىزۋ تالقىلانعان تاقىرىپتاردىڭ ءبىرى بولدى. پارتيانىڭ «اقىلداستار القاسىنىڭ» ءتوراعاسى امانگەلدى ايتالى جاعدايدى بىرجاقتى تۇسىنۋدەن ساقتاندىرىپ, ەكسترەميزم, ءدىني لاڭكەستىككە قارسى يدەولوگيا قاجەتتىگىن العا تارتتى. «مەن مەملەكەتتىك ورگاندار ماسەلەنى كۇشپەن شەشۋ نۇسقاسىن الا ما دەپ قاۋىپتەنەمىن, ال بۇل قۇبىلىستىڭ بەلگىلى ءبىر الەۋمەتتىك تامىرلارى دا بار», – دەدى ساياساتكەر وسى ماسەلە تۋرالى.
سونىمەن, سەزد بارىسىندا اقجولدىقتار ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن ارتتىرۋ, جۇمىسسىزدىق, قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي, كوممۋنالدىق قىزمەتتىڭ قىمباتشىلىعى جانە ساپاسىنىڭ قاناعاتتانعىسىزدىعى, اۋىل جاستارىنىڭ ومىرلىك پەرسپەكتيۆاسىنىڭ جوقتىعى ءماسەلەلەرىن شەشۋ جونىندە باتىل قادامدار جاساۋ قاجەتتىگىن تۇعىرناما جوباسىندا تالقىلادى.
«كۇنكورىسى تومەن وتباسىلاردى بارىنشا الەۋمەتتىك قولداۋدى جولعا قويۋ, الەۋمەتتىك مەملەكەت جانە الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك قاعيداسىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى وتە بايلار مەن وتە كەدەيلەر اراسىنداعى كىرىس دەڭگەيىنىڭ الشاقتىعىن شۇعىل ازايتۋدى قامتاماسىز ەتۋ قاجەت» – دەپ اتاپ ءوتتى ازات پەرۋاشەۆ. سەزد دەلەگاتتارى, سونداي-اق پارتيا تۇعىرناماسىنا قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ ءمارتەبەسىن زاڭنامالىق تۇرعىدا كوتەرۋ, ولاردىڭ جوعارى ابىرويى مەن ماتەريالدىق جاعدايىن قامتاماسىز ەتۋ, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ وتباسىن ولاردىڭ كاسىبىنە قاتىستى بولماي قويمايتىن تاۋەكەلدەن الەۋمەتتىك قورعاۋ تۋرالى ۇسىنىستار ەنگىزدى.
مينيسترلەر مەن اكىمدەر قاراپايىم ادامدارعا قىزمەت ەتۋگە ءتيىس
«اق جول» قدپ سايلاۋالدى سەزىندە ەلىمىزدىڭ ساياسي جۇيەسىن ودان ءارى دەموكراتيالاندىرۋ ءجونىندەگى ۇسىنىستار دا تالقىلاندى. پارتيا توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ پارلامەنتاريزمدى دامىتۋدى, اتقارۋشى بيلىك ورگاندارىمەن ءوزارا قارىم-قاتىناسىندا پارلامەنتتىڭ جانە ءماسليحاتتاردىڭ وكىلەتتىگىن كەڭەيتۋدى بۇل ۇدەرىستەگى ماڭىزدى باعىت دەپ سانايدى.
وسى ماسەلە بويىنشا «اق جولدىڭ» باستامالارىنىڭ قاتارىندا مىنالار اتالدى:
– اتقارۋشى ورگانداردىڭ ءىس-ارەكەتىنە پارلامەنتتىك تەكسەرۋ ينستيتۋتىن ەنگىزۋ;
– پارلامەنتتىك وپپوزيتسياداعى پارتيالاردىڭ مارتەبەسىن, مۇددەلەرى مەن وكىلەتتىگىن زاڭنامالىق تۇرعىدا قورعاۋ;
– پارلامەنتتىك پارتيالاردىڭ فراكتسيالارىنا بيۋدجەتتىڭ شىعىس بولىگىنە الەۋمەتتىك باعدارلاماعا ارنالعان شىعىستاردى ۇكىمەتتىڭ كەلىسىمىنسىز بيۋدجەتتىڭ 1 پايىزى ءمولشەرىندە تۇزەتۋ ەنگىزۋ قۇقىعىن بەرۋ;
– بيلىكتىڭ اتقارۋشى ورگاندارى ازىرلەگەن زاڭ جوبالارىنا پارلامەنتتىك ساياسي پارتيالاردىڭ مىندەتتى تۇردە الدىن الا جاسالاتىن ساراپتاماسىن ولار پارلامەنتكە رەسمي ەنگىزىلگەنگە دەيىن جۇرگىزۋ;
– اكىمدەردى ەلدى مەكەندەردە (قالالاردى قوسا العاندا) تىكەلەي ولاردىڭ تۇرعىندارىنىڭ سايلاۋىن بىرتىندەپ ەنگىزۋ;
– پارتيالىق تىزىمدەر بويىنشا جارتىسىن سايلاۋ ەسەبىنەن وبلىستىق, اۋداندىق جانە قالالىق ءماسليحاتتار دەپۋتاتتارىنىڭ سانىن ەكى ەسە ۇلعايتۋ, جانە ت.ب.
ءبىزدىڭ باستى جەڭىستەرىمىز ءالى الدا
«اق جول» قيىن تاعدىردى باستان وتكىزگەن پارتيا, – دەپ مالىمدەدى قدپ توراعاسى ازات پەرۋاشەۆ سەزدە سويلەگەن سوزىندە. – ءبىزدىڭ ول تۋرالى تۋرا ايتۋعا باتىلىمىز جەتەدى. پارتيا باسشىسى اتاپ وتكەندەي, «اق جول» بيىككە شارىقتاۋدى جانە قۇلدىراۋدى, جەڭىستەردى جانە جەڭىلىستەردى, وداقتاسۋدى جانە جىككە ءبولىنۋدى باستان وتكىزدى. ونىڭ ۇستىنە پارتيانىڭ ءوزى «تاعدىرى قاراپايىم ەمەس جانە كۇردەلى مىنەزدى» ادامداردان قۇرالدى, ويتكەنى «ءبىزدىڭ تاعدىرىمىز قىمتاۋلى جىلىجايلاردا ەمەس, بۇكىل حالىقپەن بىرگە قيىندىقتار مەن قام-قارەكەتتەردە سومدالدى,– دەپ اتاپ ءوتتى پارتيا توراعاسى. – بارلىق قيىندىقتار مەن سىناقتارعا قاراماستان, پارتيا ءىسى جاڭا سەرپىن الۋدا جانە ول جاڭا مۇمكىندىكتەردىڭ كەڭ ورىسىنە شىعا باستادى. «ءبىز بارىنە توتەپ بەردىك. ءبىز شىنىقتىق, قۋاتتى ءارى يكەمدى كۇشكە اينالدىق. ءويتكەنى, ءبىز – ءوز ەلىمىزدىڭ ازاماتتارىمىز جانە ءوز زامانىمىزدىڭ ۇلاندارىمىز». «ءبىزدىڭ باستى اسۋىمىز جانە باستى جەڭىستەرىمىز ءالى الدا», – دەدى ول ءوزىنىڭ قورىتىندى سوزىندە.
سەزدە جارىسسوزگە شىققان دەلەگاتتار كوپ بولدى. سەزدىڭ كوپكە سوزىلعانىنا قاراماستان, وڭىردەن كەلگەن پارتيا مۇشەلەرى مۇددەلەستىگىن ءبىلدىرىپ وتىردى. پارتيانىڭ تاعى ءبىر جاڭا ءمۇشەسى وليمپيادا چەمپيونى باقىت سارسەكباەۆ ءوزىنىڭ ساياساتقا نەگە كەلگەنىن ءتۇسىندىرىپ, سپورت سالاسىنا قاتىستى بىرقاتار ءماسەلەلەردى قوزعادى. ال بەلگىلى زاڭگەر جازبەك ابديەۆ بيلىك باسىنداعى پارتياعا بالاما بولاتىن ساياسي پارتيالاردىڭ بيلىكتىڭ زاڭ شىعارۋ ورگانىنىڭ سايلاۋىنا قاتىسۋعا ناقتى ءمۇمكىندىگىنىڭ بولۋى – اعىمداعى ساياسي ناۋقانعا عانا بايلانىستى ەمەس دەيدى. ول سوت جۇيەسىن رەفورمالاۋدىڭ كەيبىر اسپەكتىلەرىنە توقتالىپ ءوتتى. پارتيا كوشباسشىسى ۋاقىت تاپشىلىعىن العا تارتپاعاندا, سەزد ءسوز سۇراۋشىلاردىڭ كوپتىگىنەن ءارى قاراي جالعاسا دا بەرەتىن ەدى.
سونىمەن «اق جول» دەموكراتيالىق پارتياسى دا قر ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتتىعىنا ءوز كانديداتتارىنىڭ ءتىزىمىن بەكىتتى. پارتيا ۇسىنعان 79 كانديداتتىڭ ىشىندە ەلگە ەڭبەگىمەن تانىلعانى دا, ءالى تانىلماعانى دا بار.
ايناش ەسالي,
الماتى.
سوڭعى جاڭالىقتار
قاراعاندىدا ەسىرتكى تاراتقان كاسىپكەر سوتتالدى
ەسىرتكى • كەشە
ساتباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە «قانىش الەمى» ورتالىعى اشىلدى
ايماقتار • كەشە
ماڭعىستاۋدا ەلدەگى ەكىنشى بىرەگەي جەدەل جاردەم ستانتسياسى اشىلدى
ايماقتار • كەشە
قار مەن تۇمان: 14 اقپاندا ەلىمىزدە داۋىلدى ەسكەرتۋ جاريالاندى
اۋا رايى • كەشە
الماتىدا قانشا جاڭا مەديتسينالىق مەكەمە بوي كوتەرەدى؟
ايماقتار • كەشە
قازاقستان ازاماتتارىنا نەلىكتەن اقش ۆيزاسى بەرىلمەيدى؟
ساياسات • كەشە
ميحايل شايدوروۆ جۇلدەگە تالاسادى: تىكەلەي ەفيردى قايدان كورۋگە بولادى؟
قىسقى سپورت • كەشە
تاعى ءبىر وڭىرىندە مۇناي ىزدەۋ جۇمىستارى باستالادى
ايماقتار • كەشە
الماتىنىڭ ءبىر بولىگىندە توتەنشە جاعداي جاريالاندى
توتەنشە جاعداي • كەشە
