«قازاقستان» اتاۋى قايدان شىققان؟

جۋرناليست تىلەكقابىل بورانعالي ۇلىنىڭ وسى اتتاس ماقالاسىندا «قازاقستان» اتاۋىنىڭ ءتۇپ-توركىنى مەن شىعۋ تەگى زەرتتەلىنەدى. «ءبىر قىزىعى, ءبىز تاريح وقۋ­لىقتارىندا «ەجەلگى قازاق­ستان», «بالەن عاسىرداعى قا­زاق­ستان» تەرمينىن ءجيى قول­دان­عانىمىزبەن, بۇل جيىر­ما­سىنشى جىلدار عانا ءدۇ­نيەگە كەلگەن تىم جاس اتاۋ. عىلىمعا ونىڭ بۇعان دەيىن نەبارى ەكى رەت قولدانىلعانى بەلگىلى» دەي كەلە, جۋرناليست ونىڭ العاشقى ءتۇبىرى «قازاق» ءسوزىنىڭ شىعۋ تەگىن بۇرىن-سوڭدى تاريحشىلارىمىز بەن ءتىلشى عالىمدارىمىز مول زەرت­تەپ, كوپ جازعاندىعىن, ولارعا تىڭ جاڭالىق, توسىن پىكىر قوسۋ قيىن ەكەندىگىن ايتادى. ماقالانىڭ ەندى ءبىر جەرىندە «ستان» تىركەسىن تاريحي تۇر­عىدان قاراستىرا كەلە, بۇل قازاقتىڭ دا, ورىستىڭ دا ءسوزى ەمەس, پارسىنىڭ – ەل, جەر, ورىن دەگەن ماعىنانى بىلدىرەتىن ۇعىمى ەكەندىگىن ايتادى. «قۋاتتى پارسى جۇرتى ەرتە عاسىرلاردا ءتورت قۇ­بىلاسىنا تىنىشتىق بەرمەي, بىردە قىرىمعا, بىردە سىر بويىنا, ارعى جاعىندا اۋعان مەن ۇندىگە شاپقىنشىلىق جاساپ تۇرعان عوي. اۋعانستان, ءۇندىستان, پاكستان ەلدەرىنىڭ بۇگىنگى اتاۋىندا سول تاريحي وقي­عالاردىڭ تاڭباسى ساق­تالعان. تۇرىك تايپالارى مەكەن ەتكەن ايماقتى الدىمەن – تۇركىستان, كەيىننەن – دەشتى قىپشاق (قىپشاق دالاسى), موعولستان (موعولدار مەملەكەتى) دەپ العاش اتاعان دا پار­سى­لار ەكەن. «ستان» سەكىلدى «دەشت» اتاۋلارى يران جەرىندە قازىر دە ءجيى كەزدەسەدى» دەيدى. قازاقستان اتاۋىنىڭ دا وسى زاڭدىلىقتارعا سايكەس قالىپتاسىپ, تىلىمىزگە ءسىڭىستى بولىپ كەتكەنىن جەتكىزەدى. جۋرناليست ءسوزىنىڭ سوڭىنا تامان 1911 جىلى وردادا شىققان تۇڭعىش قازاق گازەت­تەرىنىڭ ءبىرىنىڭ «قازاقستان» اتالعاندىعىن ايتا كەلە, «ءيا, «ستان» بىزگە جات بولسا, رە­ۆوليۋتسياعا دەيىن شىققان گازەتىمىز «قازاقستان» اتالار ما ەدى؟ ابايدىڭ اقىلبايى وتكەن عاسىردا ءوز قيسساسىن «داعىستان» اتار ما ەدى؟» دەي كەلە, بۇل تەرميننىڭ كەڭەس وداعىنان قالعان مۇرا ەمەس ەكەندىگىن, ونىڭ تاريحى ارىدە ەكەندىگىن جەتكىزەدى.