ۇلتتىق تاريحتىڭ تامىرشىسى

ۇلتتىق اكادەميالىق كىتاپحانادا قازۇعا اكادەميگى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور, تاريحشى-عالىم ماناش قوزىباەۆتىڭ 80 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان «ماناش قوزىباەۆ – ۇلتتىق تاريحتى قايتا جاڭعىرتۋشى» اتتى كىتاپ كور­مەسى ءوتتى. كىتاپحانانىڭ «مۋزىكالىق مەيمانجاي» زالىندا ەسىمدەرى ەلگە تانىمال تۇلعالاردىڭ مۇنداي ەستەلىك كەش­تەرىن وتكىزىپ تۇرۋ ۇزىلمەس داستۇرگە اينالعان. سەبەبى, رۋحاني ورتالىققا ءبىلىم جارىعىمەن جان-دۇنيەسىن بايىتقىسى كەلەتىن الەۋمەت باس سۇعاتىن بولعاندىقتان, وسىنداي تاعىلىمدى كەشتەر مەن كورمەلەردىڭ كەيىنگى ۇرپاققا قالدىرار ىزگىلىگى ەرەكشە ەكەنىن سەزىنەمىز. اكادەميك ماناش قوزىباەۆتىڭ سوڭىندا قالعان مول مۇراسى تۇگىلى, ءتىپتى ول جايىنداعى اڭگىمەلەردىڭ ءوزى دە جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنا جارىق نۇرىن سەبەدى دەسەك, اقىن كاكىمبەك سالىقوۆ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى سەرىك نەگيموۆ, الەۋمەتتىك عىلىمدار فاكۋلتەتىنىڭ دەكانى تىلەگەن سادىقوۆ, قالامگەر سۇلتان ورازالين ەستەلىكتەرىن ۇيىپ تىڭداعان ستۋدەنت-جاستاردىڭ كوكىرەگى ۇلتتىق ناقىشتاعى كاۋسار نارگە تولعانداي اسەر قالدىردى. «ءبىرتۋار تالانت», «حالىق تاريحىنىڭ تامىر­شى­سى», «دانالىق داڭعىلى» سياقتى بولىمدەردەن قۇرال­عان زەرتتەۋ ەڭبەكتەرى, شىعارمالارى مەن مەرزىمدى باسىلىمداردا جا­ريالانعان ماقالالارى, وتباسىلىق مۇراعاتىنان الىنعان فوتوسۋرەتتەر مەن قۇجاتتارى عالىم ىزىمەن ءالى تالاي جاس بۋىننىڭ قاۋلاپ ءوسىپ شىعا بەرەرىنە ۇمىتتەندىرەدى. ءويت­كەنى, اكادەميك قالامىنىڭ قۋاتى ءبىر كىسىنىڭ عۇمىرىمەن عانا ولشەنبەيدى, ول تاريحتىڭ تۇتاس ءبىر داۋىرىنە بارا-بار قۇندىلىقتاردى وتاندىق عىلىمعا قوسا الۋىمەن اسا قىمبات. ماناش قاباش ۇلى 800-دەن استام عىلىمي جاريا­لانىمنىڭ, ونىڭ ىشىندە 30 مونوگرافيانىڭ (18 ەڭبەكتىڭ قوسالقى اۆتورى), 50 ۇجىمدىق ەڭبەكتەردىڭ تاراۋى مەن بولىمدە­رىنىڭ, قازاقستان تاريحى وقۋلىقتارى مەن وقۋ قۇرال­دارىنىڭ اۆتورى بولۋمەن بىرگە, جالپىۇلتتىق كەلىسىم مەن قازاقستان حالقىنىڭ بىرلىگىنە, وسكەلەڭ ۇرپاقتىڭ ەلىن شىن ءسۇيىپ وسۋىنە تولاعاي تەر توككەن عالىمنىڭ ءبىرى. تاريحتى زەرتتەۋ دەگەن ۇعىنىقتى سالا بولەك تە جانە تاريحنامانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن قوزعايتىن رۋحاني مارجاننىڭ ءجون-جوسىعى ءوز الدىنا ءبىر توبە. تاعى ءبىر تاۋداي ەڭبەگى – عالىم وسى جولدا كەشەگى سوتسياليستىك كەزەڭ مەن ەگەمەندىك تاڭىنىڭ ءدامىن قاتار تاتا وتىرىپ, قوس قوعامنىڭ ارتىقشىلىقتارى مەن اسىعىس­تىقتارىن اسا بايىپتى بايلاممەن تۇيىندەيدى. وتار­شىل­دىق ساياساتتىڭ تيگىزگەن زارداپتارى, ەكىنشى دۇنيە­جۇزىلىك سوعىستاعى جاۋىنگەرلىك ەرلىكتەر, تاۋەلسىزدىك جولىنداعى كۇرەس, جەل­توقسان جاڭعىرىعى جايىندا ءدال وسىنشا ءونىمدى, تاعىلىمعا تولى ەڭبەكتەر جازعان تاريحشىلار نەكەن-ساياق. ارينە, تاۋەلسىز قازاق ەلىنىڭ تاريحى تۋرالى قۇندى دۇنيەلەردىڭ ارقايسىسىنىڭ ورنى بولەك ەكەنى داۋسىز, بىراق تا قازاقستان عىلىمى تاريحىندا ەسىمى ماڭگى ۇلكەن ارىپتەرمەن تاڭبالاناتىن دارا تۇلعالاردىڭ ورنىن قاشاندا بيىك قويىپ ۇيرەن­گەنبىز. بۇگىندە عالىمنىڭ 80 جىلدىعىنا وراي وسىنداي شارانىڭ قولعا الىنۋى سونىڭ ءبىر دالەلى دەسەك بولادى. قاراشاش توقسانباي.