سوڭعى دەرەكتەرگە كوز سالساق, جىلىنا ەلىمىزدە 500-دەن استام بالا قاتەرلى ىسىككە شالدىعادى. 2017 جىلى 558 بالا ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا شالدىققان. ال وبىردىڭ شەڭگەلىنەن ودان قورىقپاعان, ومىرگە دەگەن قۇشتارلىعىن جوعالتپاعاندار سيرەك بولسا دا سىتىلىپ شىعۋدا.
جۋىردا, الماتىداعى پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعىندا «مەن – جەڭىمپازبىن!» قايىرىمدىلىق جوباسى اياسىندا قاتەرلى دەرتتى جەڭگەن بالالار تۋرالى ەكى بىردەي الەۋمەتتىك بەينەبايان كورسەتىلدى. تۇساۋكەسەر اياسىندا حالىقتىڭ ونكولوگيالىق دەرتكە قاتىستى ساۋاتتىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ءباسپاسوز ءماسليحاتى ءوتتى.
«مەن – جەڭىمپازبىن!» جوباسى – قاتەرلى دەرتتىڭ الدىن الۋعا بولاتىنىن ەسكەرتىپ, ونى اسقىندىرماي ەرتە باستان انىقتاپ, دەر كەزىندە قارالۋدىڭ ومىرلىك ماڭىزى زور ەكەندىگىن ەسكە سالاتىن قايىرىمدىلىق شاراسى. بۇل جوبا اۋىر سىرقاتقا شالدىققان بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنا جان-جاقتى كومەك كورسەتۋگە ۇمتىلۋدا.
جوبا اياسىندا تۇسىرىلگەن الەۋمەتتىك روليكتە اۋىر دەرتتى جەڭە بىلگەن قايسار بالالاردىڭ ءومىرى باياندالادى. جاڭا بەينەبايانداردىڭ كەيىپكەرلەرى – الماتىداعى پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى مەن استانا قالاسىنداعى انا مەن بالا عىلىمي ورتالىعىندا ەم الىپ جاتقان بالالار.
6 جاستاعى اقەركە اسىلبەك اناسىمەن بىرگە ءباسپاسوز ءماسليحاتىنا قاتىسىپ, ەمدەلمەيدى دەگەن دەرتتى قالاي جەڭگەندەرى تۋرالى ايتىپ, شاراعا قاتىسۋشى, ورتالىقتا ەم الۋشى بالالار مەن ولاردىڭ اتا-انالارىنا ءۇمىت سىيلادى. ءۇش جارىم جاسىندا ءجىتى ليمفوبلاستالىق لەيكوزعا, ياعني اق قان اۋرۋىنا شالدىققان ول ورتالىقتا 9 اي بويى ەمدەلگەن. قازىرگى ۋاقىتتا بالاقاي وڭالىپ, اۋرۋىنىڭ بەتى قايتۋدا.
«اۋىر كۇندەردىڭ ءبارى ارتتا قالدى, شۇكىر! العاش رەت اۋرۋ تۋرالى ەستىگەندە مەڭ-زەڭ بولىپ قالدىق. جىلادىق. بىزگە ورتالىق ماماندارى دا, پسيحولوگتار دا كومەكتەستى. سوسىن ءوزىمىزدى سابىرعا شاقىرىپ, بالامىزعا ءبارى جاقسى بولادى, جازىلىپ كەتەسىڭ دەپ ۋايىم-قايعىعا جەڭىلمەۋگە تىرىستىق. قىزىم ءومىردى وتە جاقسى كورەدى, بۇل دا جەڭۋگە وڭ اسەرىن تيگىزدى. قىزىم اقجارقىن, سۋرەت سالۋدى, بيمەن اينالىسۋدى ۇناتادى. ول كۇندە, ەڭ الدىمەن, وزىنە ەمەس, بارلىق بالا جازىلىپ كەتسىنشى, اۋىرماسىنشى دەپ تىلەك ايتادى. ءبىزدىڭ ءۇمىتىمىز بەن سەنىمىمىزدىڭ تىرەگى بولا بىلگەن پەدياتريا ورتالىعىنىڭ بىلىكتى دارىگەرلەرىنە زور العىسىمدى ايتامىن! ءبىز اۋىل, اۋدان, وبلىستان كەيىن سەنىم ارتىپ وسى ورتالىققا سوڭعى ۇمىتىمىزبەن كەلگەن ەدىك. مەن بارشا اتا-انالارعا ءۇمىت وتىن سوندىرمەڭىزدەر, كۇرەسىڭىزدەر دەگىم كەلەدى. ەڭ الدىمەن, بالادان بۇرىن اتا-انالارى مىقتى بولۋى كەرەك», دەدى اقەركەنىڭ اناسى, جامبىل وڭىرىنەن كەلگەن نۇرگۇل مانەكەەۆا.
ەلىمىزدە بالالارداعى ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەيتىن ەكى ءىرى ورتالىق بار. ونىڭ ءبىرى پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى بولسا, ەكىنشىسى, استاناداعى انا مەن بالا ورتالىعى. اۋىر جاعدايداعى بالالاردىڭ بارلىعى كوبىنە پەدياتريا ورتالىعىنا كەلىپ تۇسەدى. پەدياتريا ورتالىعىنداعى بالالار ونكولوگياسى جانە گەماتولوگيا ءبولىمى 115 ورىنعا ارنالعان. مۇندا جىلىنا 2500 بالا ەمدەلەدى. بۇل بولىمدە كۇندىزگى ستاتسيونار نەگىزىندە ونكولوگيالىق, گەماتولوگيالىق پاتولوگياسى بار, سيرەك جانە رەۆماتولوگيالىق اۋرۋعا شالدىققان پاتسيەنتتەرگە ستاتسيونار الماستىراتىن كومەك كورسەتىلەدى. ورتالىقتىڭ ونكوگەماتولوگيالىق قىزمەتى اشىلعالى بەرى 5 مىڭنان اسا لەيكوز, ياعني اق قان اۋرۋىنا شالدىققان, 10 مىڭنان اسا ونكو-گەماتولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ اۋىر تۇرىمەن اۋىرعان بالالار قارالىپ, ەمدەلىپ شىقتى. بالالاردىڭ بارلىعى بۇرىن كۆوتامەن تۇسسە, قازىر ەلەكتروندى پورتال ارقىلى كەلەدى. ايتا كەتەرلىگى, ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا كەزەك مۇلدە جوق.
«قازاقستاندا جىلىنا ورتا ەسەپپەن العاندا 500-دەن استام بالا اۋىر دەرتكە ۇشىراپ, دارىگەرلەرگە جۇگىنەدى. 2017 جىلى 558 بالا ونكولوگيالىق اۋرۋلارعا شالدىققان. ونىڭ 230-ى لەيكوز, اق قان اۋرۋى. بۇل اۋرۋ كوپ جاعدايدا تۋا سالىسىمەن جانە 3 جاسقا دەيىنگى ارالىقتا انىقتالۋدا. ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ جارتىسى ءتۋابىتتى جانە گەندىك. قۋانتاتىن جاعداي, قازىرگى تاڭدا قاتەرلى ىسىك دەرەگى ازايىپ كەلەدى. بىرىنشىدەن, ارنايى باعدارلاما جاسالىپ, اۋرۋدى ءدال انىقتايتىن دياگنوستيكا جاقساردى. بۇرىن بالا تۋعاننان كەيىن كوپ ۇزاماي شەتىنەپ كەتەتىن. ونىڭ قاتەرلى ىسىكتەن كوز جۇمعانىن اتا-اناسى, ءتىپتى, دارىگەر دە بىلمەي قالاتىن ەدى. قازىر بۇل دەرت ەمدەلەتىن بولدى. سەنىم بولسا جازىلىپ كەتەدى. وكىنىشتىسى, ساۋىعىپ كەتكەن بالالاردىڭ كەيبىرىندە دەرت قايتالانۋى مۇمكىن. وسى قايتالانۋشىلىق اۋرۋدىڭ سانىن ارتتىرىپ وتىر. 20 جىل بۇرىن لەيكوز ەمدەلمەگەن. قازىر بالالاردىڭ كوبى جازىلىپ كەتۋدە», – دەدى پەدياتريا ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ريزا بورانباەۆا.
2012 جىلدان باستاپ ورتالىقتا ەڭ كۇردەلى زاماناۋي جوعارى تەحنولوگيا ءادىسى – ترانسپلانتاتسيا ءادىسى قولدانىلىپ جاتىر. «ناقتى ايتقاندا, كۇردەلى ونكولوگيالىق جانە گەماتولوگيالىق اۋرۋلارعا شالدىققان بالالاردى ەمدەۋدە گەموپوەزدىك وزەكتىك جاسۋشالاردى ترانسپلانتاتسيالاۋ, سۇيەك كەمىگىن اۋىستىرۋدى قولعا الدىق. ونكولوگيالىق جانە ونكوگەماتولوگيالىق اۋرۋلارعا شالدىققان بالالارعا ءومىر سۇرۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن 70-تەن استام گەموپوەزدىك وزەكتىك جاسۋشالار (گوج) ترانسپلانتاتسياسى وپەراتسياسى جاسالىنىپ, بۇل اۋرۋدى ەمدەۋدىڭ جاڭا ءادىسى مەڭگەرىلدى. 2017 جىلدان تۋىستىق دونوردان گەموپوەزدىك وزەكتىك جاسۋشالاردىڭ (گوج) گاپلوۇقساس ترانسپلانتاتسيالاۋدى ەنگىزدىك. بۇل وتا بويىنشا 2017 جىلى 47 ترانسپلانتاتسيا جاساساق, الدىڭعى جىلى 12 وتا جاساعان ەدىك. قازىرگى ۋاقىتتا بۇل تەراپياعا ۇلكەن ءمان بەرىلىپ كەلەدى», – دەدى ريزا بورانباەۆا.
دارىگەرلەر بالالاردىڭ تەزىرەك ساۋىعىپ كەتۋىنە ەموتسيالىق جاعداي دا اسەر ەتەتىندىگىن العا تارتۋدا. بۇل جاعدايدى ەسكەرگەن پەدياتريا ورتالىعى ءبىر مەزەت اۋرۋدى ۇمىتتىرۋ ءۇشىن ءتۇرلى شارالار ۇيىمداستىرۋدى قولعا العان. ماسەلەن, كىشىگىرىم كونتسەرت, تەاترلاندىرىلعان قويىلىم قويۋ, «سەنۋ جانە ءومىر ءسۇرۋ» سىندى ءتۇرلى فورۋمدارعا قاتىسۋ جانە باسقا دا امالدار بار.
قوعامدىق جانە قايىرىمدىلىق يگى ىستەرمەن 3 جىلدان بەرى اينالىسىپ كەلە جاتقان «Help Today» قوعامدىق قورىنىڭ ءتورايىمى ەلميرا اليەۆا «مەن – جەڭىمپازبىن!» سياقتى الەۋمەتتىك بەينەبايانداردى تۇسىرۋدەگى باستى ماقسات قوعامعا اۋىر سىرقاتتى جەڭۋگە بولاتىنىن جەتكىزۋ ەكەندىگىن ايتادى.
قوعامنىڭ ءبىر مۇڭىن دا بولسا ازايتۋعا سەپتىگىن تيگىزىپ, قايىرىمدى ىستەردىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن ۇيىم وسى جىلدار ىشىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى 50-دەن استام بالاعا كومەك كورسەتىپ, جۇزدەگەن قايىرىمدىلىق اكتسيالار مەن جارمەڭكە, قايىرىمدىلىق كونتسەرتتەر سىندى ءتۇرلى شارالار وتكىزىپ كەلەدى.
تانىستىرىلىمى وتكەن ەكى الەۋمەتتىك روليكتەر جوباعا قولداۋ بىلدىرگەن «Business TV» مەن «KazDesign Production» پروديۋسسەرلىك كومپانيالاردىڭ كومەگىمەن تەگىن تۇردە جاسالعان. ءۇمىت سىيلايتىن, ءومىر سۇرۋگە قۇلشىنىس بەرەتىن الەۋمەتتىك روليكتەردى قوعامدىق ورىنداردا شىعارۋعا الماتى قالاسى پروكۋراتۋراسى دا اتسالىسقالى وتىر.
جوباعا دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگى, پەدياتريا جانە بالالار حيرۋرگياسى عىلىمي ورتالىعى, انا مەن بالا عىلىمي ورتالىعى, «UMC» كورپوراتيۆتىك قورى, الماتى قالاسى پروكۋراتۋراسى, «Business TV» مەن «KazDesign Production» پروديۋسەرلىك كومپانيالارى, «ەلارنا» كينوكانالى, «Questoria» اگەنتتىگى قولداۋ ءبىلدىردى.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
