ايماقتار • 13 قاڭتار, 2018

بقو-دا كəسىپكەر كوپىر سالدى

520 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

كوپىر – وزەندى, ساي-سالالى ەلدىڭ اسا وزەكتى ماسەلەسى. مىسالى باتىس قازاقستان وبلىسى اۋماعىنان جايىق وزەنىنىڭ 500 شاقىرىم بولىگى اعىپ وتەدى. بىراق كوپىر ورال قالاسى تۇسىندا عانا بار. وزەن بويىنداعى وزگە جۇرت قىستىڭ كۇنى مۇز قاتقاندا بولماسا, قالعان ۋاقىتتا وتكەل ىزدەپ سابىلىپ جۇرەدى. جايىقتان بولەك سارىوزەن, قاراوزەن, قالدىعايتى, ولەڭتى, بۇلدىرتى, شىڭعىرلاۋ سەكىلدى شاعىن وزەندەر دە باتىسقازاقستاندىقتاردىڭ باس اۋرۋى بولاتىن كەزى از ەمەس.

بقو-دا كəسىپكەر كوپىر سالدى

- ءبىزدىڭ بەلوگور اۋىلىنان, قازىر اقتاۋ دەيمىز, اۋدان ورتالىعى شىڭعىرلاۋ سەلوسىنا بارا جولدا اششى جانە شىڭعىرلاۋ وزەندەرى بار. جازعىتۇرى سۋ تاسىعاندا شىڭعىرلاۋ وزەنى ءبىر اي وتكەل بەرمەيتىن. اي بويى قايىقپەن قاتىنايتىن ەدىك. جىل سايىن جازدىڭ ءبىر ايى وسى جولداعى كوپىردى جوندەۋگە كەتەتىن. سۋ تاسىعاندا ءتىپتى كىسى ءولىمى دە بولدى. ەل ازاماتى مەربولات تاسماعامبەتوۆ حالىقتان ءبىر تەڭگە الماستان جاڭا كوپىر سالىپ وتىر. بۇكىل اقتاۋلىقتار قۋانىپ, ءار وتباسى العىس جاۋدىرىپ جاتىر, - دەيدى اۋىلدىڭ ارداقتى قارتى, اۋداننىڭ قۇرمەتتى ازاماتى كليم بەكسەيىتوۆ.

بەلوگور اۋىلدىق وكرۋگىندە بۇگىندە 535 ادام تۇرادى. تابيعاتى ادەمى, تاريحي تورىاتباسى تاۋى بار وڭىردەن ءبىر كەزدەرى حالىقتىڭ جاپپاي كوشىپ كەتۋىنە وسىنداي جول قيىندىعى دا اسەر ەتكەن شىعار-اۋ. جىل سايىن كوكتەمدە ايدان اسا ۋاقىت «ارالدا» قالاتىن اقتاۋلىقتار ەندى بۇل ازاپتان قۇتىلدى.

– بەلوگور اۋىلىنا بارار جولدا اششى جانە شىڭعىرلاۋ وزەندەرى اعىپ جاتىر. سوۆەت ۇكىمەتى كەزىندە دە بۇل جولعا دۇرىس كوپىر سالىنباعان. اۋىل تۇرعىندارى 1991 جىلدان بەرى كوكتەمدە وتكەل قيىندىعىن تارتاتىن. ءوز كۇشىمەن جوندەپ, جاماپ-جاسقاپ قويعان كوپىرسىماقتى جىل سايىن كوكتەمگى تاسقىن قيراتىپ الىپ كەتەتىن. 2011 جىلى مەملەكەت تاراپىنان قارجى ءبولىنىپ, اششى وزەنىنە كوپىر سالىندى. ارنايى جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتى جاسالىپ سالىنعان كوپىرگە 250 ملن تەڭگە قاراجات كەتكەن. بۇگىن شىڭعىرلاۋ وزەنىنە سالىنعان وتكەل دە ساپاسى جاعىنان سول كوپىردەن كەم تۇسپەيدى, - دەيدى شىڭعىرلاۋ اۋدانى اكىمىنىڭ ورىنباسارى ەرجان تۇرماعامبەتوۆ.

جاڭا كوپىردى مەربولات تاسماعامبەتوۆ باسقاراتىن «جاراس» جشس جۇمىسشىلارى 1 ايدان اسا ۋاقىت ىشىندە سالىپ شىققان. ءتۇرلى اقپارات كوزدەرىندە «7 ملن تەڭگە جۇمسالدى» دەگەنىمەن, مەربولات العالي ۇلى شىققان شىعىن بۇدان الدەقايدا كوپ ەكەنىن ايتادى. مال شارۋاشىلىعىمەن, ەگىن ساقتاۋمەن, قۇرىلىس ىسىمەن شۇعىلداناتىن قوجالىق بۇل ساۋاپتى ىسكە ءوز جۇمىسشىلارىن, تەحنيكالارىن جانە وزدەرى شىعارعان قۇرىلىس ماتەريالدارىن پايدالانعان. «ەڭ الدىمەن كوپىردىڭ ساپاسىنا كوڭىل بولدىك» دەگەن مەربولات تاسماعامبەتوۆ كوپىردەن 40 توننالىق كولىكتى وتكىزىپ سىناعانىن, جاڭا نىسان سىناقتان ويداعىداي وتكەنىن ايتتى.

- تورىاتباسى – بۇگىندە جاسى 80-گە كەلگەن اكەمنىڭ تۋعان جەرى ەدى. بۇل كوپىردى اتاجۇرتىما, اۋىلداستارىما قۇرمەت رەتىندە, اللانىڭ رازىلىعى ءۇشىن عانا جاسادىم. باسقالاي ويىم, كاسىپكەرلىك مۇددەم جوق بۇل ىستە, - دەيدى بىزگە مەربولات تاسماعامبەتوۆ. «كوپىر سالۋ – ساۋاپتى ىستەردىڭ ەڭ ۇلكەنى» دەيدى ەكەن پايعامبار حاديسىندە. ەلگە پايدالى, وزگە ارىپتەستەرىنە ۇلگىلى بولعان بۇل ءىستىڭ بىتۋىنە باتىس قازاقستان وبلىسى اكىمىنىڭ ورىنباسارى عابيدوللا وسپانقۇلوۆ ارنايى بارىپتى. ءسويتىپ, «جاراس» جشس جەتەكشىسى مەربولات تاسماعامبەتوۆكە جانە وسىنداي باستامالارعا ءۇن قوسىپ, دەمەۋشىلىك كورسەتىپ جۇرەتىن جەرگىلىكتى تۇرعىن تاۋباي مۇقانوۆقا العىس حات تابىس ەتكەن.

«بار بولساڭ, حالىققا پايداڭ ءتيسىن, باتىر بولساڭ, جاۋىڭا نايزاڭ ءتيسىن» دەگەن عوي. وقيعا ورنىندا بولعان شىڭعىرلاۋلىق ارىپتەسىمىز قارشىعا ەلەمەسوۆ مەربولاتتىڭ مارتتىگىنە ەل-جۇرتتىڭ ىقىلاسى ەرەكشە بولعانىن ايتادى. ءبىز دە وسى كوپىردەن وتكەن ءار جاننىڭ العىسى سانسىز ساۋاپ بولىپ كاسىپكەردىڭ الدىنان شىقسىن دەيمىز.

قازبەك قۇتتىمۇرات ۇلى, 

«ەگەمەن قازاقستان»

باتىس قازاقستان

سۋرەتتى تۇسىرگەن قارشىعا ەلەمەسوۆ

سوڭعى جاڭالىقتار