بيىل «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى اياسىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى 8 672 پاتەرلى 145 ءۇيدى پايدالانۋعا بەردى. قۇرىلىس ءالى دە جالعاسۋدا. مۇنان بولەك كەلەسى جىلى 100 كوپ پاتەرلى تۇرعىن ءۇي مەن 400-دەن استام جەكەمەنشىك كوتتەدج يەلەرىن تابادى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا – 1 630 پاتەر, قوستاناي وبلىسىندا – 1 260 پاتەر, ماڭعىستاۋ وبلىسىندا 1 068 پاتەر يەلەرىنىڭ ء«وز ءۇيى, ولەڭ توسەگى» بولادى.
ەگەر «نۇرلى جەر» باعدارلاماسى التى باعىتتى قامتيتىن بولسا, سونىڭ كوپ بولىگى قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىنىڭ قاتىسۋىمەن جۇزەگە اسىپ وتىر. قولجەتىمدى, شارشى مەترى جەڭىلدەتىلگەن باعامەن بەرىلەتىن باسپاناعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن الدىمەن بانككە سالىمشى بولىپ, العىڭ كەلگەن پاتەر قۇنىنىڭ 30 پايىزىن جيناقتاۋ قاجەت. بۇل مەملەكەتتىك باعدارلاماعا قاتىسۋشى 5 پايىزدىق جەڭىلدىكپەن بەرىلەتىن زاەمعا يەك ارتا الادى. بۇل جەردە باسپاناعا مۇقتاج ادامداردىڭ مۇددەسى ءۇشىن جەرگىلىكتى اكىمدىكتەر جۇمىس ىستەپ, مەردىگەر كومپانيالاردى ىزدەستىرىپ وتىرعانىن ايتا كەتۋ كەرەك.
قىسقاسى, اياقتالىپ كەلە جاتقان 2017 جىلدىڭ كورسەتكىشىنە كوز سالساق, بيىل 8 672 وتباسى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق جۇيەسى ارقىلى ارمانداعان جەكە پاتەرلەرىنە كىردى.
باسپانالى بولۋدىڭ قادىرىن, جىلدار بويى اركىمنىڭ پاتەرىن جاعالاپ, جالداپ جۇرگەندەر جاقسى بىلەدى. تاپقان جالاقىنىڭ دا كوپ بولىگى وسىعان جۇمسالاتىنى بەلگىلى. ءۇي بولماسا كۇيدىڭ دە بولمايتىنىن بايانداپ وتىرۋدىڭ ءوزى ارتىق. مۇنداي جاعدايدا ەڭ كەرەگى دە تاۋەكەل مەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جۇيەسىنە سەنىم ارتۋ.
ماسەلەن, بيىل بەس بالاسىمەن جاڭا جىلدى جاڭا ۇيدە قارسى العان اقتوبە وبلىسى قاراوي سەلوسىنداعى امانگەلدى ىسماعۇلوۆتىڭ دا وقيعاسى باسپانالى بولۋدى كوكسەپ جۇرگەن كوبىمىزدىڭ جاعدايىمىزعا ۇقساس. 2013 جىلى بۇل وتباسى قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى ارقىلى دەپوزيت اشىپ, اي سايىن 50 مىڭ تەڭگەدەن سالىپ وتىرعان. بيىل ولار اقتوبە قالاسىنان 2 بولمەلى پاتەرگە قول جەتكىزدى. ارينە, وسى ارالىقتا ولاردىڭ ۇلكەن بالالارى ستۋدەنت بولىپ, ءىرى قالالارعا وقۋعا كەتسە, قالعانى ءۇشىن وسى ءۇي دە – قۇت. ىسماعۇلوۆتار نەسيەنى 6 جىلعا العان, ەندى ايىنا 60 مىڭنان تولەپ وتىرادى. بۇل – ايماقتارداعى ءبىر عانا مىسال.
– 2017 جىلدىڭ باسىندا تقجب جۇيەسىندە 700 مىڭعا تارتا سالىمشى بولسا, قازىرگى تاڭدا بۇل كورسەتكىش 1 ميلليوننان اسىپ, ولاردىڭ سالىمدارى 492 ميلليارد تەڭگەگە جەتتى. ونىڭ ىشىندە 32 مىڭ كەلىسىمشارتتا سالىنىپ جاتقان ۇيلەردەن ساتىپ الۋعا قاجەتتى پاتەردىڭ 30 پايىزى, ياعني 172 ميلليارد تەڭگە جيناقتالدى. 2017 جىلى 181 ملرد تەڭگەنىڭ زاەمى بەرىلەدى دەپ جوسپارلانسا, ءىس جۇزىندە 256 ملرد تەڭگەگە 37 مىڭ زاەم بەرىلىپ, جىلدىق جوسپار 141 پايىزعا ورىندالدى, – دەپ مالىمدەدى استانادا وتكەن بيفينگتە «بايتەرەك» ۇبح» اق باسقارۋشى ديرەكتورى-باسقارما مۇشەسى قايىربەك وسكەنباەۆ.
ەتى ءتىرى قازاقستاندىقتاردىڭ مۇنداي قۇلشىنىسى تقجب جۇمىسىن ايتارلىقتاي جانداندىرىپ, ەندىگى جەردە بانك 1 مىڭ كەلىسىمشارتتىڭ ورنىنا كۇنىنە رەكوردتىق 2,5 مىڭ كەلىسىمشارتتى رەسىمدەۋگە كوشتى. جانە سالىمشىلار سانى ايتارلىقتاي كوبەيگەنىنە قاراماستان, بانك ءوز قىزمەتكەرلەرىنىڭ شتاتتىق بىرلىگىن ساقتاپ قالدى. بۇل اۆتوماتتاندىرۋدىڭ ارقاسىندا بولىپ جاتىر.
ماسەلەن, ونلاين-بانكينگتى قازىر 300 مىڭعا جۋىق سالىمشى قولدانادى. ياعني ونلاين ارقىلى جيناقتارىن قاداعالاپ, قوسىلعان سىياقىنى كورىپ, دەپوزيتتى تولىقتىرىپ, نەسيەلەرىن ساناۋلى سەكۋندتاردا جاۋىپ وتىرادى. قازپوشتا, «ە-gov.kz» پورتالى, Qiwi, Paypoint تولەم تەرمينالدارى, ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەر مەن باسقا دا بايلانىستىڭ بالاما ارنالارى ارقىلى بيىل قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكىندە 1 ملن 120 مىڭنىڭ تولەمى جاسالعان. بۇل قىزمەتتەردىڭ باسىم بولىگى كوميسسياسىز جۇرەدى.
– سونداي-اق كۇزدە ءبىز «باسپانا.kz» جىلجىمايتىن م ۇلىك پورتالىن قوسىپ, «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنىڭ بارلىق نىساندارىن بىرىكتىردىك. بۇل ۇيلەردىڭ فوتوسۋرەتتەرى مەن جوباسىن كورسەتەتىن جاي اقپاراتتىق سايت ەمەس. پورتالدان سالىمشىلار ءوزى تاڭداعان پاتەرىنە بىردەن ءوتىنىم بەرە الادى. ەگەر ءوتىنىم ماقۇلدانسا, سالىمشى بانككە تەك كەلىسىمشارتقا قول قويۋ ءۇشىن عانا كەلەدى. بۇل ءبىزدىڭ «تسيفرلى قازاقستاندى» دامىتۋعا قوسقان ۇلەسىمىز, – دەيدى قتقجب باسقارما ءتورايىمى ءلاززات يبراگيموۆا.
ءبىلۋ ماڭىزدى. ەگەر وقىرمان ەسىندە بولسا, بىلتىر جىل اياعىندا قازاقستاننىڭ تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى ءار سالىمشىنىڭ دەپوزيتىنە 20% مەملەكەتتىك سىيلىقاقى قوسىلاتىنىن مالىمدەپ, ونىڭ جاي-جاپسارىن تۇسىندىرگەن-ءدى. ەندەشە جيناقتالعان قاراجاتقا قاراجات بولىپ ۇستەمەلەنەتىن بۇل سوما بيىل دا سالىمشىلارعا بەرىلەدى. بۇل سىيلىقاقى 200 اەك-تەن, ياعني 453 800 تەڭگەدەن اسپايتىن سالىمنىڭ سوماسى بويىنشا ەسەپتەلەدى. مىسالى, ءسىز ءبىر جىل ناتيجەسىندە شوتىڭىزعا وسىنداي اقشا سالساڭىز, دەپوزيتىڭىزگە مەملەكەت تاراپىنان ەڭ جوعارى 90 760 تەڭگە كولەمىندەگى سىيلىقاقى بەرىلەدى. ەڭ باستىسى, سالىمدى 29 جەلتوقساننىڭ جۇمىس كۇنى اياقتالعانشا تولىقتىرىپ ۇلگەرۋ كەرەك.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
