وتكەن عاسىردىڭ سەكسەنىنشى جىلدارىنىڭ ورتا تۇسى بولاتىن. الماتى قالاسى. كوك بازاردىڭ باس قاقپاسىنا قاراما-قارسى بوي كوتەرگەن توعىز قاباتتى ءباسپاسوز ءۇيى. ەلدىڭ ەڭ نەگىزگى باسىلىمدارى وسى جەردەن جارىققا شىعىپ, جاريا بولىپ اتتانىپ جاتادى. سول كەزدەگى ءوزىنىڭ تارالۋ داناسى جاعىنان ءۇش ءجۇز مىڭدىق دەڭگەيگە جەتىپ, وداقتاس رەسپۋبليكالاردىڭ الدىن بەرمەي كەلە جاتقان البىرت باسىلىم – «لەنينشىل جاس» گازەتىنىڭ ادەبيەت جانە ونەر ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى كەزىم. تاڭەرتەڭگىلىك مەزگىل ەدى. ىشكە كىرىپ كەلە جاتىر ەدىم, جوعارى كوتەرىلەتىن باسپالداقتىڭ جانىندا تۇرعان ەڭسەلى, بويشاڭ دا كورنەكى تۇلعالى, جاسى الپىستىڭ اۋىلىنا اياق سالعان ءبىر اعا ماعان كوز توقتاتا قاراپ تۇر ەكەن.
بۇل كىسىنى سوڭعى كەزدەرى وسى جەردەن ءجيى كورە باستاعان ەدىم. ءساندى كيىنىپ, سىپايى ءتىل قاتىپ, تەكتى ادامنىڭ بولمىسىن تانىتىپ, كىشىنى باۋراپ, اعانى القالاپ, قازاقى مىنەز-ق ۇلىقتى جاساندىلىقسىز بايقاتىپ, ەمەن-جارقىن بولىپ تۇراتىن اعانى كورىپ, توقتاپ سالەم بەردىم. كۇرەكتەي قوس الاقانىمەن قولىمدى قاتتىراق قىسىپ, ءوزىنىڭ باۋىرىنا قاراي تارتتى. ء«ىنىم, مەن ايمۇحامەت دەگەن اعاڭ بولامىن, ء«داۋىر» باسپاسىنىڭ شارۋاشىلىق, ەسەپ-قيساپ جاعىندا قىزمەتتەمىن. اسىعىپ كەلە جاتپاساڭ, ءسال ايالدا, كەڭىرەك تانىسالىق», دەدى قامقور ۇنمەن. كىدىردىم. ەكىنشى قاباتقا كوتەرىلىپ, ورىندىققا جايعاستىق.
«مەن جاسىم كەلىپ قالسا دا, جاستار گازەتىن قاداعالاپ وقيمىن. سەنى سىرتىڭنان جاقسى بىلەمىن. سونىڭ ىشىندە ءابدىلدا تاجىباەۆ, شىڭعىس ايتماتوۆ, زەينوللا قابدولوۆ, مۇقاعالي, ساعي, ەل مەن جەر, ءتىل مەن ءدىل تۋرالى جازعان ماقالالارىڭدى وقىعانمىن. ءتىل مەن ءداستۇر, حالقىمىزدىڭ ونەرى مەن مادەنيەتى تۋرالى جازعاندارىڭدى دا جىبەرمەي وقىپ ءجۇرمىن. بۇگىن جەتە تانىسۋدىڭ رەتى كەلدى, قالقام, جازا بەر, حالقىمىزدىڭ ۇشان-تەڭىز قازىناسى قانشا جازسا دا كوپتىك ەتپەيدى. مەنىڭ جۇمىس كابينەتىم وسى ەكىنشى قاباتتا, كەز كەلگەن ۋاقىتتا كەلىپ تۇر. ارقاشان تىلەكتەس اعاڭمىن», دەپ اعىنان جارىلىپ, باتاسىن بەردى. سول كۇننەن باستاپ ايەكەڭمەن ءجيى كەزدەسىپ, ارقا-جارقا اڭگىمە ايتىپ, اعا-ىنىلىك سىيلاستىقتىڭ سۇرلەۋىنە تۇستىك. ۇلكەن عيماراتقا كىرىپ كەلە جاتىپ, ەكىنشى قاباتقا كوز سالىپ, ايەكەڭدى كورەم بە دەپ, كىدىرە جۇرەتىن بولدىم. ول كەز مۇنداي اعالاردىڭ اياعى سيرەپ بارا جاتقان ۋاقىت ەدى.
حالقىمىزدا «اكەڭ ولگەنمەن, اكەڭنىڭ كوزىن كورگەن ولمەسىن» دەگەن عيبراتتى ءسوز بار. مۇنىڭ ماعىناسى تەرەڭدە جاتىر. ءسوزدىڭ قۇنى مەن قۇنارىن شالا بىلەتىن كەي جاستار بۇل ءسوزدىڭ اۋەزىن رەتسىز قايىراتىن بولدى. ايەكەڭ دە ومىردەن وزدى. بىراق سوڭىندا جاقسى ءسوزى, جاراسىمدى تىرلىگى, جارقىن مىسالى قالدى. اتىن شىعاراتىن ازامات ۇرپاعى قالدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ تال بەسىگى تەربەلگەن كەزدە مۇنداي اعالاردىڭ اقىل-كەڭەسى اۋاداي قاجەت ەدى. يت جىلىنىڭ قاقپا قاعار تۇسىندا جەتى بەلەستىڭ قوڭىراۋىن تەربەتكەن تايىر ايمۇحامەت ۇلى تۋرالى جازۋ نيەتىندە قالام ۇستاپ, ويعا باتقاندا, وسى ءبىر دەرەك قالامعا سۇراندى. مەن بۇرىن تايىر اعامىزدى سىرتتاي بىلەتىن جانداردىڭ ءبىرى ەدىم, ويلانا قاراسام, ونى كوپتەن بىلەتىن بولىپ شىعا كەلدىم. اكەسىنىڭ كوزىن كوردىم, قولىن الدىم, ايەكەڭ سول كەزدە پارتيالىق جۇمىستا جۇرگەن ازامات ۇلى بار ەكەنىن توقمەيىل كوڭىلمەن ايتقانى ەسىمە ءتۇستى.
تاۋەلسىزدىك تالاي تۇلعالاردى تۋدىردى. تالاي تۇلعالاردى قالىپتاستىردى. ازاتتىقتىڭ العاشقى ارايىندا ات جالىن تارتىپ مىنگەن ارقالى ازاماتتار ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ جانىنان تابىلىپ, سەنىمدى سەرىكتەرىنىڭ ساپىنان ورىن الدى. جۇمىلا ىزدەنە ءجۇرىپ, ونىڭ سىندارلى ساياساتىنىڭ سەرپىنىن سەزىنىپ, توركىنىن ءتۇسىنىپ, كەلەر كۇنگە ۇمتىلعان كەمەل ويدىڭ كەمەسىنە بىرگە ءمىندى. جەلكەنىن جاقسىلىقتىڭ جەلى كەرگەن جەلدەس ساپاردا تاپسىرىلعان مانداتتى جوعارى ۇستاي بىلگەن ازاماتتاردىڭ العى قاتارىندا كەلە جاتقان تايىر ايمۇحامەت ۇلىنىڭ ونەگەلى ءومىربايانىن وزەككە توقىساق, العاشقى ەڭبەك جولىن الماتى قۇرىلىس باسقارماسىندا شاتىر جابۋشى بولىپ باستاعان ول 1971 جىلى قازاق پوليتەحنيكالىق ينستيتۋتىن قۇرىلىس ينجەنەرى ماماندىعى بويىنشا ءبىتىرىپ, الماتى قالاسىنداعى تالاي-تالاي كوپ قاباتتى پاتەرلەردىڭ كىلتىن جاڭا تۇرعىندارعا تاپسىرۋدىڭ بەل ورتاسىندا جۇرگەن.
تەگىندە, ءىسى بىردەن كورىنىپ, ءىزى بىردەن كوزگە تۇسەتىن قۇرىلىسشى ماماندىعىنىڭ جاقسى جاعى كوپ. اسىرەسە, كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭدە تۇرعىن ءۇيدىڭ كوكەيكەستى ماسەلەسى كوپ جاعدايدا جەرگىلىكتى ۇلتتىڭ جان ارمانىن ءجيى باۋرايتىن. بوي كوتەرگەن ۇيلەرمەن بىرگە وي كوتەرگەن تاكەڭنىڭ جاستىق جالىنى مەن ىسكەرلىك قارىمى تەز تانىلىپ, جاس ينجەنەر الماتى قالالىق كومسومول كوميتەتىنىڭ حاتشىسى بولىپ جاڭا قىزمەتكە كىرىستى. كوپ ۇزاماي 1979 جىلدىڭ تامىز ايىندا تاعى ءبىر ساتى كوتەرىلىپ, الماتى وبلىستىق كومسومول كوميتەتىنىڭ حاتشىسى بولىپ بەكىدى. سول كەزدەگى كومسومولدىق جىگەر مەن قۇشتارلىق, ىزدەنىمپازدىق پەن ىسكەرلىك وسى ساپتىڭ قاتارىنا كىرگەندەردەن كوش جەردەن كورىنىپ تۇراتىن. سولاردىڭ ءبىرى – تايىر مانسۇروۆ.
«تايىر» دەگەن ءسوزدىڭ ءمانى قانداي دەپ ءسوز كەبەجەسىن سۇزگەندە, ونىڭ اراب الەمىنەن كەلىپ, ازيالىق اجارعا بەيىمدەلگەنىن, ء«ال-تاير» دەگەن ۇندەس دىبىسى قازاقىلانىپ, بەسىككە بەيىمدەلىپ بولەنگەنىن بىلدىك. قازاقشا ماعىناسى – قايسار, بىربەتكەي, جىگەرلى, سەنىمدى, قۇشتار دەگەن سوزدەرمەن استاسىپ, قاناتىن جايىپ «قۇس» دەگەن ماعىناعا دەيىن قۇلاش كەرەتىنى جانە بەلگىلى بولدى. دەمەك تايىر مانسۇروۆتىڭ ءوز اتىنا ساي ءومىر كەشىپ كەلە جاتقان, ءبىلىمى مەن قابىلەتىن بيىكتە ۇستاپ كەلە جاتقان ازامات ەكەنى داۋ تۋعىزبايدى.
ول تاۋەلسىزدىك جىلدارىندا تالابى مەن تالانتىن قاتار كورسەتىپ, مەملەكەت باسشىسىنىڭ ارتقان جوعارى سەنىمىن زور ابىرويمەن اقتاي بىلگەن تۇلعالاردىڭ ءبىرى. جىلدارمەن تۇيىندەلىپ, قىزمەت باسپالداقتارىمەن شەگەندەلىپ وتىرىلعان ءومىربايانىنا قاراساق, ول كومسومولدىق قىزىل بيلەتىن ءوزىنىڭ كوپتەگەن تۇرعىلاستارى سەكىلدى كومپارتيالىق قىزىل بيلەتكە اۋىستىرىپ, مەملەكەتتىك قىزمەت مەكتەبىنىڭ ىسسىلى-سۋىقتى بەلەستەرىنەن وتكەن. الماتى وبلىستىق كومسومول كوميتەتىنىڭ حاتشىسى بولىپ جۇرگەندە اتالمىش وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ نۇسقاۋشىسى بولىپ شاقىرىلىپ, ءبولىم مەڭگەرۋشىسى دارەجەسىنە دەيىنگى جولدان ءوتتى.
1986 جىلى الماتى قالاسىنداعى لەنين اۋداندىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى بولىپ تاعايىندالىپ, ەكى جىلدان سوڭ, 1988 جىلى, ماسكەۋگە, كپسس ورتالىق كوميتەتىنىڭ قۇرىلىس بولىمىنە نۇسقاۋشى بولىپ شاقىرىلدى. ءبىر جىلدان كەيىن قازاقستانعا قايتا ورالىپ, ورتالىق پارتيا كوميتەتىنىڭ نۇسقاۋشىسى قىزمەتىنە بەكىتىلدى. 1989-1990 جىلدارى قاراعاندى وبلىستىق پارتيا كوميتەتىنىڭ ەكىنشى حاتشىسى بولىپ جۇرگەندە تاعى دا ماسكەۋگە جول ءتۇستى. ورتالىق كوميتەتكە قىزمەتكە شاقىرىلىپ, جاۋاپتى ۇيىمداستىرۋشى, سەكتور مەڭگەرۋشىسى دەگەن لاۋازىمداردى باعىندىردى. كومپارتيانىڭ دا قىزۋى تومەندەي باستاعان ۋاقىت كەلدى. جاڭا, جاقسىلىقتى زامان جاقىنداپ كەلە جاتتى.
قازاق جەرىندە تاۋەلسىزدىك قاناتىن قاققان جىلى كسرو جوعارعى كەڭەسى كوميتەتىنىڭ ورىنباسارى بولىپ جاۋاپتى قىزمەت اتقارىپ, ءوزىنىڭ ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە ىسكەرلىك قابىلەتىن كورسەتىپ, سول كەزدە قازاقستان نازارىن وزىنە اۋدارعان. سول جىلدارى (1991-1994 ج.ج.) ماسكەۋدەگى «قازاقستان» قورىنىڭ پرەزيدەنتى بولىپ جاۋاپتى جۇمىستى دوڭگەلەنتكەن. كەڭەس وداعى ىدىراپ, ءار رەسپۋبليكا وزدەرىنىڭ قام-قارەكەتىن وزدەرى ويلايتىن ءارى وزدەرى شەشەتىن كەزەڭ تۋدى. كادردىڭ قادىرى ارتاتىن كەز كەلدى. تايىر ايمۇحامەت ۇلىنىڭ ءومىربايانىن قاراپ وتىرساق, قىزمەتتىك ءوتىلىنىڭ ءبىر-بىرىنە جالعاسقان جاقسى ءداستۇرى بار.
تايىر ايمۇحامەت ۇلى 1994 جىلى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ رەسەي فەدەراتسياسىنداعى وكىلەتتى وكىلى (ەلشىسى) بولىپ بەكىتىلدى. سول جاۋاپتى قىزمەتتە ول سەگىز جىل تابان اۋدارماي جۇمىس ىستەدى. ءدال وسى كەزەڭدە رەسەي مەن قازاقستان اراسىنداعى ەكونوميكالىق, مادەني-الەۋمەتتىك, رۋحاني-گۋمانيتارلىق قارىم-قاتىناستار جوعارى دەڭگەيدە دامىپ, ەلارالىق ينتەگراتسيا, بارىس-كەلىس, تابىس-ءبولىس ۋاقىت تالابىنا ساي قالىپتاستى. باسشىلىقتىڭ سان-سالالى تاپسىرمالارى ارقاشان ساتىمەن جۇزەگە اسىپ, ساباقتاستىق پەن قاناتتاستىق كەڭ ايدىنعا شىقتى.
تاريحي دەرەك تاپجىلتپايدى. تمد مەملەكەتتەرىنىڭ اراسىندا تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندە ءتىنى السىرەپ كەتكەن قارىم-قاتىناستى جاڭا زامان تالابىنا ساي جاڭاشا قۇرۋدىڭ قاجەتتىلىگى كورىنە باستادى. ادەتتە باعالى باستاما مەن باياندى تىرلىكتىڭ العى ساپىندا ارشىنداپ جۇرەتىن ەلباسىمىز 1994 جىلى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق ۇيىم قۇرۋ تۋرالى باستاما كوتەرىپ, ونىڭ ماڭىزى مەن ماقساتىن كەڭىنەن اشىپ كورسەتتى. كەيىن حالىقارالىق اتاۋعا يە بولعان ۇيىمنىڭ باستى ماقساتى بۇرىنعى كەڭەستىك رەسپۋبليكالاردىڭ ەكونوميكالىق بايلانىستارىن زامان تالابىنا ساي دامىتا ينتەگراتسيالاۋ, كەدەن وداعىنىڭ قالىپتاسۋ پروتسەستەرىن جەدەلدەتۋ, بىرىڭعاي ەكونوميكالىق كەڭىستىكتى قالىپتاستىرۋ, گۋمانيتارلىق جانە ساۋدا-ەكونوميكالىق ىقپالداستىقتى تەرەڭنەن دامىتۋ بولاتىن.
2000 جىلى 10 قازاندا استانادا قازاقستان, بەلارۋس, قىرعىزستان, رەسەي جانە تاجىكستان قاتىسقان ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىقتىڭ جاڭا كەلىسىمشارتى جاساقتالدى. وسىلايشا بۇرىنعى ەۋرازيالىق ۇيىم ءوزىنىڭ پارمەنى مەن قۋاتىن جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىپ, بۇرىن قالىپتاسقان ۋاعدالاستىقتى ودان ءارى ورىستەتە, الەمدىك ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن تەرەڭ قابىلداي وتىرىپ, الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق جاڭعىرۋدىڭ باستى تەتىكتەرىن جاڭاشا وركەندەتۋدىڭ جولدارىن پايىمدادى. الەمدىك ەكونوميكالىق جانە حالىقارالىق ساۋدا جۇيەسىن ينتەگراتسيالىق جاعدايدا دەر كەزىندە رەتتەپ, قاجەتتى جاعدايدا وزگەرىستەرگە بەيىمدەي وتىرىپ, جۇيەلەۋدىڭ جولدارى ناقتىلاندى. بۇل ورايدا جاڭا قاۋىمداستىق وتكەن كەلىسىمشارتتاعى وڭ ناتيجەلەردى ەسكەرە جانە ونى جاڭاشا دامىتا وتىرىپ, ينتەگراتسيالىق پروتسەستەردى ورىنداۋدا پارمەندى شەشىمدىلىك پەن ناقتى ىسكەرلىك مۇمكىندىكتەردى بارىنشا پايدالانۋدىڭ العىشارتتارىن تياناقتادى.
ەركىن ساۋدا اينالىمىن تولىق دەڭگەيدە قالىپتاۋ, ورتاق كەدەندىك تاريفتەردى ءبىر جۇيەگە ءتۇسىرۋ, كاپيتالدىڭ ەركىن اينالىمى, قاراجاتتىق نارىقتىڭ جۇزەگە اسۋى, قاۋىمداستىق اۋقىمىندا بىرىڭعاي ۆاليۋتالىق شەڭبەرگە كىرۋ, ىشكى نارىقتىق قاتىناستاردا ساۋدا-ساتتىقتىڭ جالپى قاعيداسىن قالىپتاستىرۋ, ماقساتتى باعدارلامالاردى جۇيەلەپ جۇزەگە اسىرۋ, وندىرىستىك جانە كاسىپكەرلىك قىزمەتتە بىرتەكتەس جاعداي قالىپتاستىرۋ, بىرىڭعاي كولىك جۇيەسىن ورنىقتىرۋ, ورتاق ەنەرگەتيكالىق بازا جاساۋ, شەتەلدىك ينۆەستيتسيالاردى الۋدىڭ بارشاعا ءتان ەرەجەسىن جاساۋ, الەۋمەتتىك ساياساتتىڭ كوكەيكەستى جاعدايلارىن ءوزارا ىنتىماقتاسا شەشۋ, ۇلتتىق زاڭدىلىقتاردىڭ ءوزارا ۇيلەسىمدىلىگىن ورنىقتىرۋ, بۇۇ-مەن تىعىز قارىم-قاتىناستى جۇزەگە اسىرۋ سەكىلدى اسا ماڭىزدى كەلىسىمدەر حالىقارالىق قاۋىمداستىقتىڭ قاجەتتىلىگىن داۋسىز دالەلدەپ بەردى.
وسىناۋ اسا ماڭىزدى, ەلدىڭ ەكونوميكالىق-الەۋمەتتىك دامۋى ءۇشىن ۇلتتىق ماڭىزى بار جاۋاپتى جۇمىستاردى اتقارۋدى تايىر مانسۇروۆقا پرەزيدەنت سەنىپ تاپسىردى. سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ توتەنشە ماڭىزدى ەلشىسى قىزمەتىندە بولىپ, ودان كەيىن ەلباسىنىڭ كەڭەسشىسى قىزمەتىن اتقارعان تايىر ايمۇحامەت ۇلى 2007 جىلدىڭ تامىز ايىندا تاعى دا, ءۇشىنشى رەت ماسكەۋگە جول تارتتى. ول ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق قاۋىمداستىقتىڭ باس حاتشىسى بولىپ تاعايىندالدى. وسى لاۋازىمدا جەتى جىل جەمىستى ەڭبەك ەتكەن تايىر مانسۇروۆ بەرتىنگە دەيىن ماسكەۋدە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسيانىڭ ەنەرگەتيكا جانە ينفراقۇرىلىم جونىندەگى كوللەگيا مۇشەسى – مينيستر دارەجەسىندە قىزمەت اتقارىپ كەلدى.
ء«وز ءىسىنىڭ مامانى» دەگەن قاراپايىم تىركەس بار. سول ايتقانداي بۇل مىندەت وعان ەتەنە تانىس. ەل مۇددەسى ءۇشىن ەلەۋلى ەڭبەك اتقارىپ, ۋاقىتپەن ساناسپاي, جىراقتا ءجۇردىم دەپ جاسىماي جۇمىس اتقارىپ جاتقان ازاماتتىڭ ابىرويلى جولى الماتىدان باستالعان. اكەنىڭ اماناتىن, انانىڭ ماحابباتىن ەلدىك دەڭگەيگە كوتەرگەن تايىر ايمۇحامەت ۇلى قاي جەردە, قانداي لاۋازىمدا جۇرسە دە بيىكتەن كورىنۋمەن كەلەدى. ول ەل ماقساتىن ەكشەگەن ەلشى بولىپ ابدەن قالىپتاسقان جان. اكە كورگەن وق جوناتىنى راس, انا كورگەن تون پىشەتىنى راس, تەكتىنىڭ ءتالىمىن كورگەن تۇلعا بولاتىنى راس. مۇنىڭ جارقىن مىسالىنىڭ ءبىرى – تايىر ايمۇحامەت ۇلى مانسۇروۆ.
ەلدەستىرمەك – ەلشىدەن, جاۋلاستىرماق – جاۋشىدان. ەلشىنىڭ ەپتىلىگى مەن ەرەندىگى بەيبىت كۇندەرمەن بەزبەندەلەدى. تاۋەلسىزدىكتىڭ دامۋ تاريحىندا ەكى ەل اراسىنداعى ەڭ كوپ قۇجات: كەلىسىمدەر مەن شارتتار, زاڭدار مەن ەرەجەلەر, مەموراندۋمدار مەن مامىلەلەر تايىر مانسۇروۆتىڭ كەزىندە بارىنشا جەمىستى بولدى دەسەك, ونىمىز اسىرا ايتقاندىق بولماس. اسىرەسە ەكى مەملەكەت اراسىنداعى ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستار قارقىندى دامىپ, ول تمد ەلدەرى اراسىندا ۇلگىلى ۇردىسكە يەك ارتتى. قازاقستان مەن رەسەي اراسىنداعى كوپ ۆەكتورلى قارىم-قاتىناس جاڭا دەڭگەيگە كوتەرىلىپ, ىنتىماقتاستىعىمىز نىعايا ءتۇستى.
ونىڭ ەلىمىزگە سىڭىرگەن ەڭبەگى وتانىمىزدىڭ «قۇرمەت», ءىى دارەجەلى «دوستىق», «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ» جانە ءىى دارەجەلى «بارىس» وردەندەرىمەن اتالىپ ءوتۋىنىڭ ءوزى دە كوپ جايتتان حابار بەرسە كەرەك.
تايىر مانسۇروۆ – ءسوز قادىرىن بىلەتىن ازامات. ونىڭ بۇل قاسيەتى كەزىندە ءوزىم سىرلاس دوس, سىرالعى ءىنى بولعان ايمۇحامەت اعادان دارىعان بولار دەپ ويلايمىن. ەلباسىمىزدىڭ: «تاتۋ-ءتاتتى ەلدىڭ, ەكونوميكاسى وركەندەگەن ەلدىڭ, ساۋاتتى ۇرپاق وسىرگەن ەلدىڭ, ەل ىشىندە, باسقا جەردە جۇرگەندە ءوز وتانىن ماقتاپ, ماقتان ەتەتىن ەلدىڭ, وتانىن شىن سۇيەتىن ازاماتتارى بار ەلدىڭ ەلدىگى مىقتى بولادى», دەگەن ماڭىزى مانيفەستەن كەم ەمەس جۇرەكجاردى ءسوزىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ, ءوز تابيعاتىندا سوعان ساي عۇمىر كەشىپ كەلە جاتقان ازاماتتاردىڭ اراسىندا تايىر ايمۇحامەت ۇلىنىڭ ەسىمى بار.
ايتىلعان ءسوزدىڭ اقيقاتىن دەرەكپەن ورەيىك. 2003-2007 جىلدار ارالىعىندا تايىر مانسۇروۆ سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بولىپ قىزمەت اتقاردى. سول كەزدە «انا ءتىلى» ۇلت اپتالىعىندا جاريا بولعان ەلباسىمىزدىڭ: «قازاقستاننىڭ بولاشاعى – مەملەكەتتىك تىلىندە» دەگەن باعدارلامالىق سۇحباتىن بۇكىلحالىقتىق تالقىلاۋ قىزۋ ءجۇرىپ جاتقان بولاتىن. وسىعان بايلانىستى قازاق ءتىلىن دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى ءتۇزىلىپ, ول قوردالانعان ءبىرتالاي تۇيىندەردى شەشۋگە جول اشتى.
تايىر مانسۇروۆ وسى باستامانى بىردەن ءىلىپ اكەتىپ, وبلىس كولەمىندە جاڭا باعدارلامالىق جۇمىستار جۇيەسىن قۇردى. قازاق تىلىندە ءىس جۇرگىزۋدىڭ جيناعىن, ءتىلاشار قۇرالدارىن شىعارىپ جانە رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە سەمينار-ادىستەمەلىك وتكىزىپ, ەل ايماعىندا باستاماشى بولدى. ول كىتاپتار رەسپۋبليكامىزدىڭ بارلىق وڭىرلەرىنە تاراتىلىپ, ۇلگى, كورنەكى قۇرال رەتىندە جاقسى مىسالعا اينالدى. اكىم بولعان ءتورت جىلدىق كەزەڭدە (2003-2007 جىلدار) وسىنداي ۇلتتىق ۇلاعاتقا تولى كوپتەگەن يگى ىستەردىڭ باسىندا ءجۇردى. تاۋەلسىزدىك تالاپتارىن تانىتۋدا جاقسى قىزمەت اتقاردى.
وسى ورايدا حالقىمىزدىڭ «قامشىگەر» دەگەن قۋاتتى ءسوزى ەسكە تۇسەدى. ۇلى داستۇرلەرىمىزدەن باستاۋ الاتىن, اتا-بابامىزدىڭ اماناتىن اسقاقتاتۋدا ار ولشەمى بولاتىن بۇل ءسوزدىڭ قوعامدىق-ساياسي ماڭىزى جاڭا زاماندا جاڭاشا رەڭگە اينالىپ, ءوز تورىنە شىقسا دەپ ارماندايمىز. قامشىنى بىلەك ەمەس, جۇرەك ۇستايدى. حالىقارالىق ۇيىمنىڭ قامشىگەرى بولىپ, «ماڭگىلىك ەل» بولۋ مۇراتىمىزدى جۇزەگە اسىرۋدا ءوز قولتاڭباسىن توقتاۋسىز ءتۇسىرىپ كەلە جاتقان ازامات, مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى تايىر ايمۇحامەت ۇلى مانسۇروۆ تۋرالى كوكەيگە كەلگەن ءسوزدى ونىڭ جەتى وندىق بەلەسكە اياق ارتقان تۇسىندا ايتۋدىڭ رەتى كەلدى.
وتەگەن ورالباي ۇلى,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك
سىڭىرگەن قايراتكەرى,
«پاراسات» وردەنىنىڭ يەگەرى
