جابىق ەسىك جاعدايىندا وتكەن كەلىسسوزدەردىڭ ءباسپاسوز وكىلدەرىنە ارنالعان جالپى وتىرىسىندا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى قايرات ءابدىراحمانوۆ استانا كەلىسسوزدەرىنىڭ كەزەكتى كەزەڭىن قورىتىندىلادى. ونىڭ ايتۋىنشا, ەكى كۇن ىشىندە سيرياداعى جاعدايدى ءارى قاراي تۇراقتاندىرۋعا جانە ايماقتاعى گۋمانيتارلىق جاعدايدى جاقسارتۋعا باعىتتالعان اسا ماڭىزدى ءارى مازمۇندى كەلىسسوزدەر وتكىزىلدى.
«ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ۇيىمداستىرىلعان استانا پروتسەسىنىڭ سيرياداعى جاعدايدى تۇراقتاندىرۋعا قوسقان ۇلەسى مول. سونىڭ ارقاسىندا سيرياداعى جاعداي ەداۋىر جاقسارىپ, قايتا قالپىنا كەلۋ كەزەڭىنىڭ الدىندا تۇر. ءتۇيىنى شەشىلمەستەي كورىنگەن شيەلەنىس كەپىلگەر ەلدەردىڭ كۇش-جىگەرى مەن بۇۇ-نىڭ قولداۋىنىڭ ارقاسىندا ءتيىمدى رەتتەلىپ كەلەدى. وسى ورايدا, مۇددەلى تاراپتار استانا پروتسەسىندە تۋىنداعان مۇمكىندىكتەردى بارىنشا پايدالانا وتىرىپ, قاقتىعىستىڭ ساياسي شەشىمىن تابۋعا كۇش سالاتىنىنا سەنىمدىمىز. تاتۋلىق پەن ديالوگتىڭ, ءوزارا كەلىسىمنىڭ نىشانى بولىپ تابىلاتىن استانا الاڭى, وسىندا قول جەتكىزىلگەن ۋاعدالاستىقتار جەنەۆا كەلىسسوزدەرىنىڭ ءساتتى وتۋىنە ىقپال جاسايتىنى انىق», دەدى ق.ءابدىراحمانوۆ.
بۇدان كەيىن سىرتقى ىستەر ءمينيسترى كەپىلگەر مەملەكەتتەر تۇركيا, يران جانە رەسەيدىڭ بىرلەسكەن مالىمدەمەسىمەن تانىستىردى. قۇجاتتا سيريانىڭ تاۋەلسىزدىگى مەن ەگەمەندىگى, اۋماقتىق تۇتاستىعىن مويىنداي وتىرىپ, اتقارىلىپ جاتقان شارالاردىڭ تيىمدىلىگى ايتىلعان.
مالىمدەمەگە سۇيەنسەك, سيرياداعى تەرروريزممەن كۇرەستە كوپتەگەن جەتىستىككە قول جەتكىزىلگەن. اتاپ ايتقاندا, يليم ويسىراتا جەڭىلىپ, ەل اۋماعى ولاردان ءبىرجولا تازارتىلدى. سونىمەن قاتار يليم, «دجابحات ان-نۋسرى» جانە باسقا دا لاڭكەستىك ۇيىمدارمەن كۇرەس جالعاسا بەرەتىنى, ولاردىڭ وزگە دە ەلدەر مەن اۋماقتارعا قونىس اۋدارۋىنا جول بەرمەۋدەگى تۇبەگەيلى شەشىمدەرى دە ايتىلعان. كەپىلگەر ءۇش ەل تاراتقان مالىمدەمەدە سيريالىق قوعام وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن 2018 جىلعى 29-30 قاڭتاردا سوچيدە وتەتىن سيريالىق ۇلتتىق ديالوگ كونگرەسىنە دايىندىق ماسەلەلەرى اتالىپ وتكەن.
سوچيدەگى كونگرەسكە دايىندىق رەتىندە كەلەر جىلعى 19-20 قاڭتاردا ءۇش كەپىلگەر مەملەكەت اراسىندا ارنايى كەزدەسۋ وتپەك. ۇلتتىق سيريالىق ديالوگ كونگرەسى جەنەۆادا وتەتىن كەلىسسوزدەرگە سەرپىن بەرەتىنىنە, سيرياارالىق كەلىسىمگە جاردەمدەسەتىنىنە سەنىم بىلدىرىلگەن.
«سيرياداعى قارسىلاس تاراپتار اراسىنداعى سەنىمدى نىعايتۋ ماقساتىندا ۇستالعانداردى ازات ەتۋ, قايتىس بولعانداردىڭ دەنەسىن بەرۋ جانە حابار-وشارسىز كەتكەندەردى ىزدەستىرۋ جونىندەگى جۇمىس توبى جونىندە ەرەجە قابىلداندى. سونىمەن قاتار ايماقتى, يۋنەسكو-نىڭ مادەني مۇرالارى قاتارىنا ەنگەن نىسانداردى مينادان گۋمانيتارلىق جولمەن تازالاۋ تۋرالى ورتاق كەلىسىم جاسالدى», دەدى مالىمدەمەمەن تانىستىرعان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ق.ءابدىراحمانوۆ.
بۇدان بولەك, رەسەي, تۇركيا جانە يران تاراپى بيىل 4 مامىردا استانا پروتسەسى اياسىندا قابىلدانعان مەموراندۋمنىڭ قىزمەتىن جالعاستىرۋعا, وق اتۋدى توقتاتۋدى ودان ءارى نىعايتۋ مەن ءتورت دەەسكالاتسيا ايماعىنىڭ ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋىنە جاعداي جاساۋعا كەپىل بولىپ وتىر. مالىمدەمەنىڭ سوڭىندا سيرياداعى جاعدايعا الاڭداۋشىلىق ءبىلدىرىپ, استانا پروتسەسىن وتكىزۋگە مۇرىندىق بولعان پرەزيدەنت ن.نازارباەۆقا العىس ايتىلىپ, كەلەسى كەلىسسوزدەردىڭ كەلەر جىلعى اقپاننىڭ ەكىنشى جارتىسىندا وتەتىنى حابارلانعان.
جيىندا بۇۇ-نىڭ سيريا بويىنشا ارنايى وكىلى ستەفان دە ميستۋرا ءسوز سويلەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, استانا پروتسەسىنىڭ ارقاسىندا سيريادا سەنىمدى نىعايتۋعا بايلانىستى بىرقاتار شارالار اتقارىلىپ, مينادان تازارتۋ جۇمىستارى العا جىلجىدى. سونىمەن قاتار س.ميستۋرا ايماقتىڭ كەز كەلگەن بولىگىندە گۋمانيتارلىق كومەكتىڭ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. وتىرىس سوڭىندا سيريا بيلىگى مەن وپپوزيتسيا وكىلدەرى دە ءوز پىكىرلەرىمەن ءبولىستى. ولار استانا پروتسەسىنىڭ تيىمدىلىگىنە توقتالىپ, كەلىسسوزدەردىڭ ەلدە تىنىشتىق ورناتۋعا وراسان ۇلەس قوسىپ جاتقانىنا العىسىن ءبىلدىردى.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ەرلان ومار,
«ەگەمەن قازاقستان»
