ايماقتار • 15 جەلتوقسان, 2017

قۇرىق پورتى – ترانسكاس­پي حالىقارالىق كولىك باعدارىنىڭ ماڭىزدى ءتۇيىنى

1450 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

قۇرىق اۋىلىنداعى پاروم كەشەنى مەن ونى تەمىر جول ما­گيسترالىمەن بايلانىستىراتىن «بورجاقتى-ەرساي» تەمىر جول جەلىسىنىڭ قۇرى­لىسى – وسى ءوڭىردىڭ دامۋىنا سەرپىن بەرگەن, تۇرعىنداردىڭ ءۇمىتى مەن سەنىمىن نىعايتىپ, كوڭىلگە قۋانىش ۇيالاتقان نىساندار.  

 

قۇرىق پورتى – ترانسكاس­پي حالىقارالىق كولىك باعدارىنىڭ ماڭىزدى ءتۇيىنى

ۇكىمەت قاۋلىسىمەن بەكى­تىلگەن «نۇر­لى جول» ينفرا­قۇرىلىمدى دا­مىتۋدىڭ 2015-2019 جىلدارعا ارنالعان مەم­لەكەتتىك باعدارلاماسىن باس­شى­لىققا العان جوبادا تەمىر جول سەكتورى مەن لوگيستيكانى دامىتۋ, سونداي-اق تەڭىز ساۋدا فلوتى سالاسىنداعى تا­بي­عاتتى قورعاۋدىڭ وزىق تەح­نولوگيالىق شەشىمدەرىن قول­دانا وتىرىپ, وتە قىسقا مەر­زىمدە ۇلكەن كولەمدە ترانزيتتىك جانە وتاندىق جۇكتەردى جىلدام تاسىمالداۋدى قام­تاماسىز ەتەتىن باسەكەگە قابىلەتتى پاروم فلوتىن قۇرۋ كوزدەلگەن بولاتىن. 2015 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا جوبالىق قۋاتى جىلىنا 4,1 ملن توننا جۇك تاسىمالداۋعا نەگىزدەلگەن, ال قۇنى 30,6 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن قۇرىق پا­رومدىق كەشەنى ءبىرىنشى فا­زاسىنىڭ قۇرىلىسى باستالىپ كەتتى. الدىن الا ۇيلەستىرىلگەن جوسپارعا ساي, ودان ءبىر جىل بۇرىن باستالعان «بورجاقتى-ەرساي» تەمىر جول جەلىسىنىڭ قۇرىلىسى دا وسى جىلى اياق­تالدى. 

جۇك اعىنىن تۇراقتى قام­تاماسىز ەتۋ ءۇشىن تەمىر جول ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ قاجەتتىگى بەلگىلى. جاڭا «بور­جاقتى-ەرساي» تەمىر جول جەلىسى ال­عاش­قى بەس جىلدىڭ ىشىندە جىلىنا 8 ملن توننادان استام جۇك تاسىمالىن قامتاماسىز ەتەدى دەپ بول­جان­عان, سەبەبى ول قۇرىق پورتى اۋدانىنداعى كەمە جاساۋ جانە كەمە جوندەۋ زاۋىتى, مەتالل كونسترۋكتسيالارىنىڭ زاۋىتى سياق­تى دامىپ كەلە جاتقان ون­دى­رىستەرگە كولىك­تىك قىزمەت كور­سەتەدى.

قۇرىق پورتىنداعى پاروم­دىق كەشەن قۇرىلىسىنىڭ ءبى­رىنشى كەزەڭىنىڭ تۇساۋى 2016 جىلعى جەلتوقساندا مەم­لەكەت باسشىسى ن.نازارباەۆتىڭ قاتىسۋىمەن وت­كەن تىكەلەي تەلەكوپىردە كە­سىل­گەن-ءدى. تەلە­كوپىردە ەل­باسى قۇرىق پورتىنىڭ ەلى­مىز­­دىڭ جۇكتەرىن كاۆكاز بەن ەۋرو­پاعا شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن, ۇزاق كۇت­كەن جوبا مەملەكەتىمىزدىڭ دامۋى ءۇشىن اسا قاجەتتى ەكەنىن ايتىپ وتكەن بولا­تىن. كوپ ۇزاماي قۇرىق پورتىندا پارومعا جۇك ۆاگوندارىن تيەۋ باستالىپ, العاشقى جۇك كولىگى باكۋگە اتتاندى. جال­پى, پارومعا شامامەن 52 ۆاگون جۇكتەۋگە بولادى. ۆا­گوندار كوپىردەن ءوتىپ, ليفت ار­قىلى تيەلەدى. بارلىعى 3 قاباتتان تۇراتىن پارومنىڭ ءبىر قا­باتىنىڭ سىيىمدىلىعى – 14 ۆاگون. ناتي­جەسىندە كاسپي تەڭىزىندە پورتتار ارق­ىلى جۇكتەردى قايتا تيەۋدىڭ جالپى كولەمى 2020 جىلعا قاراي شامامەن 25 ملن توننانى قۇرايتىن بولادى, ونىڭ ىشىندە قۇرىق پارومدىق كەشەنى 4 ملن تونناعا دەيىن جۇكتى قايتا تيەۋدى قام­تاماسىز ەتپەك. 

پارومدىق كەشەننىڭ ەكىنشى كەزەڭى اۆتوموبيل كەشەنىن جۇزەگە اسىرۋ بولاتىن. ەكىنشى كەزەڭ پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قا­­تى­­سۋىمەن وتكەن بيىلعى جالپى­ۇلت­­تىق تەلەكوپىردە ىسكە قو­سىل­دى. جوبانىڭ قۇنى 97,7 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, پورتتىڭ قۋا­تى جىلىنا 7 ملن تونناعا جەت­تى. قازىرگى تاڭدا قۇرىق پور­تى ارقىلى ەكسپورتتىق جانە ترانزيتتىك جۇكتەردى ترانس­كاسپي دالىزىمەن الەمدىك نا­رىق­قا شىعارۋ جوسپارلانىپ وتىر. 

كاسپي تەڭىزى ارقىلى پا­روم­­دىق قىز­مەتتى جۇزەگە اسىرۋ­ – ەكونوميكالىق دامۋدىڭ قوزعاۋشى كۇشتەرىنىڭ ءبىرى دەسەك, تەڭىزدەگى قۇرىق پورتى – ترانسكاس­پي حالىقارالىق كولىك باعدارىنىڭ ماڭىزدى ءتۇيىنى بولىپ تابىلادى. 2017 جىلى قۇرىق پورتىندا 1 ملن 350 مىڭ توننادان استام جۇك تيەلسە, جاڭادان اۆتوكولىك پارومىنىڭ ىسكە قوسىلۋى پورتتاعى جۇك كولەمىن 2 ملن تونناعا جەتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق قۇرىق پاروم كەشەنى تەمىر جول مەن اۆتو­­كولىك جولى ارقىلى كەلگەن جۇكتى جەر­گە تۇسىرمەستەن, بىر­دەن كەمەگە تيەۋگە بارىنشا قولايلى جاعداي جاسالعان, زاماناۋي تەڭىز ينفراقۇرىلىمى.
قۇرىق كوپ سالالى پاروم كەشە­نى­نەن ەكسپورتتىق باعدارعا العاشقى قازاقستاندىق جانە ترانزيتتىك جۇك­تەردى جىبەرۋ دە كوپ كۇتتىرگەن جوق. تا­ۋەل­­سىزدىك مەرەكەسى قارساڭىندا كە­دەندىك رەسىمدەۋدەن وتكىزىلگەن ال­عاش­قى جۇك تيەلگەن 29 اۆتو­كولىك, بەس اۆتوكولىك پەن ءبىر­ جە­ڭىل ماشينا پارومعا تيەل­دى. تاسىمالداناتىن جۇك قۇرا­مىندا قازاقستاندا جانە ور­تا­لىق ازيادا وسىرىلگەن اۋىل­شارۋاشىلىق ونىمدەرى مەن قۇرىلىس ماتەريالدارى جانە باسقا دا تاۋارلار بار. 

– كومپانيا مەملەكەت باس­شى­سىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جول­دا­ۋىن­داعى تاپسىرمالاردى ورىن­­داۋىن جالعاستىرۋدا. جا­­ڭا ەكسپورتتىق-يم­­پورتتىق باعدار كاۆكاز, تۇركيا جانە وڭتۇستىك ەۋروپاعا جانە كەرى قا­راي با­عىت­تالادى, – دەيدى «قا­زاقستان تە­مىر جولى» ۇك» اق ۆيتسە-پرەزيدەنتى باۋىر­جان ورىنباساروۆ.     

ەلىمىزدىڭ كولىكتىك-ترانزيت­تىك الەۋە­تىن دامىتۋدى جۇزەگە اسىرىپ جاتقان جاڭا جىبەك جولىنىڭ ماڭىزدى تىزبەگى بولىپ سانالاتىن پاروم كە­شەنى يران, ازەربايجان سەكىل­دى كورشى مەملەكەتتەرمەن حا­لىق تۇتىناتىن تاۋارلار, جاب­دىقتار, قۇرىلىس ماتەريالدارى جانە وزگە دە قاجەتتى جۇك­تەردىڭ تاۋار اينا­لىمىن ۇل­عايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

گۇلايىم شىنتەمىرقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»

ماڭعىستاۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار